به نظر ميرسد آقاى احمدى آخرين منتخب شوراى پنجم شهر رشت براى شهردارى رشت باشند. در چند ماه باقيمانده از عمر شوراى پنجم، آقاى احمدى موفق شد اعتماد اكثريت شوراى پنجم را جلب كند و بر مسند شهردارى رشت بنشيند. ایشان در شهردارى رشت وارد اتاقى ميشوند كه به قدرى تنگ، كوچك و تاريك است كه سخت میتوان ابعاد اين اتاق را بزرگتر دید و روشنايى بر آن تاباند!
آقاى احمدى قطعا از همان روزى كه اعضاى شوراى شهر ايشان را براى شهردارى رشت انتخاب كردند، آگاه بود چه مقدورات و چه محدودیتهايى را در اين راه پيش رو دارد. اين يادداشت تلاش دارد مرورى داشته باشد بر مقدورات و محدودیتهاى پيش روى شهردار.
مقدورات:
شوراى پنجم در ماههاى پايانى عمر خود قرار دارد و منطقا با توجه به ناكامى شوراى پنجم در انتخاب و انتصاب شهردار موفق و كارآمد براى شهر رشت، بعيد است در اين ماههاى آخر به سمت و سوى بركنارى آخرين شهردار منتخب خود برود. اگر چه مدل رفتارى شورانشينان اصلاً قابل پيشبينى نيست. شوراى چهارم در روزهاى آخر عمر خود اقدام به بركنارى شهردار کرد!
دو شهردار غيربومى سابق (نصرتى و حاج محمدى) به دليل ناكارآمدى و عدم موفقيت در دوره خود، شوراى پنجم را شرمنده شهر كرده است. اگر چه بعضى از شورانشينان بر مدار فرااخلاق و بعضاً فراعقلانيت و صرفا مبتنى بر منافع رفتار ميكنند و شرمندگى موضوعيتى براى آنان ندارد، اما فضاى موجود يعنى فضاى شرمندگى و تعهد به شهر شايد شورانشينان را به سمت دلسوزى براى شهر سوق دهد.
مقام عالى استان (استاندارى) طبيعتا شهردار جديد را از خانواده خود ميداند و ميل به همكارى با شهردار ميتواند يكى از مقدورات مهم شهردار باشد.
آقاى احمدى از ساختار استاندارى به شهردارى آمدهاند و آشنايى ايشان با اين ساختار و منطق بوركراتيك اين ساختار ميتواند يكى از مقدورات ايشان باشد.
آقاى دكتر ذاكرى به عنوان منتقد شهردار و كسى كه به شهردار راى نداد، شايد در نگاه اوليه جزو محدوديتهاى شهردار به نظر آید اما چنانچه شهردار نگاه عميقتر، درستتر و معطوف به منافع عمومى داشته باشند، از قضاء دكتر ذاكرى ميتوانند بخشى از مقدورات شهر باشند. دكتر ذاكرى در مدت حضور خود در شورا نشان دادند كه رفتار كارشناسمحور داشته و شهردار ميتواند با برقرارى تعامل با يكى از منتقدين جدى خود بر مقدورات خود بيفزايد.
محدوديتها:
طبيعتاً اولين و اصلىترين محدودیت شهردار، شورانشينان هستند و از ميان اين شورانشينان، آن تعداد كه موافق ايشان براى شهرداری بودند، بيشترين و اصلىترين محدوديت آقاى شهردار خواهند بود. تامين منافع تام موافقين آقاى شهردار در شورا خيلى سريع شكافی جدى بين ايشان و بقيه اعضاء شورا خواهد گذاشت و اين شكاف به مرور توان مديريتى ايشان را رو به تحليل خواهد برد.
نزديك شدن به ايام انتخابات و حضور كثيرى از اعضاى فعلى شورا در انتخابات چالش و محدوديت جدى آقاى شهردار خواهد بود. اعضاى شورا در جهت حفظ و ارتقاء سطح راى خود درخواستهاى متنوعی از شهردار خواهند داشت، پاسخ مثبت و يا منفى به اين درخواست يكى از محدودیتهاى اصلى شهردار خواهد بود.
شهردار کنونی، سابقه مديريتى سياسى و حاكميتى دارند (فرماندار، معاون استاندار) اين سابقه مديريتى اگر مورد توجه و دقت قرار نگیرد نه تنها موجب تقويت ظرفيت مديريتى ايشان نخواهد شد، بلكه موجب خطاهاى راهبردى خواهد شد.
شهردارى يك سازمان خدماتى، اجتماعى و توسعه گرا است. سازمانهاى اينچنينى به مديريت مشاركتى نياز دارند تا مديريت حاكميتى.
ساختار شهردارى در طول سالهاى گذشته و در دوره شوراهاى مختلف به دليل مناسبات و مداخلات اعضاى شورا در انتصاب مديران، يك ساختار ترماتيزه (آسيب زا) شده است. رفتار مديران و كارشناسان به دليل همين وضعيت ترماتيزه (آسيبزا بودن) بيش از آنكه تابع وفادارى به سازمان (شهردارى و شهردار) و منافع شهر باشد تابع وفادارى به اعضاى شوراست.
آقاى احمدى در بدترين شرايط اقتصادى جامعه وارد اتاق خود در شهردارى شده اند. سازمان شهردارى اساساً فاقد درآمدهاى پايدار است و اين فقدان درآمدهاى پايدار موجب ميشود عملاً شهردار نتواند براى شهر سناريوهاى استراتژيك داشته باشد.
چند پيشنهاد:
آقاى احمدى بهتر است مناسبات خود با اعضاى شورا را سازماندهى كند. روح حاكم بر اين سازماندهى منافع عمومى شهر و منطق آن گفت و گو با همه اعضا باشد. شهردار راه به خطا رفتهی شهرداران ديگر را به كار نبرد. در خلوت مذاكره كردن، امتياز دادن و امتياز گرفتن و قرارهاى كافهاى و خانهاى و …. بيراههاى بيش نيست. شهردار از همان ابتدا تمام مناسبات خود با اعضاى شورا را با نهادهاى حاكميتى به طور شفاف مطرح كند.
كارشناسان و نخبگان خوبى در شهر هستند، اتاق شهردار به جاى رفت و آمد مشاورين مشكوك كه بر شهرداران تحميل ميشود بايد محل آمد و رفت كارشناسان و صاحبنظران دلسوز شهر باشد.
آقاى احمدى سناريوهاى واقعبينانهای را براى چند ماه آينده طراحى كند. شهر رشت انباشتى از مسائل و مشكلات حياتى، ضرورى و عادى دارد. شهر رشت هنوز نتوانسته از مسائل زيرساختى خود عبور كند و وارد مرحله توسعهاى شود. شهردار بهتر است ابتدا توصيف درست و واقعبينانهای از شهر رشت داشته باشد.
شهر رشت براى سرمايهگذاران هم توجيه اقتصادى و هم جذابيت اجتماعى و فرهنگى دارد. متأسفانه تنها عامل بازدارنده براى ورود سرمايهگذار به شهر رشت مدلهاى رفتار مديريتى در اين شهر است.
شهردار رشت ميتواند موضوع جذب سرمايهگذار را موضوعى استراتژيك براى خود تعريف كند. البته وقتى موضوعى در سطح استراتژيك قرار ميگيرد خود به خود الزامات خاص رفتارى و تصميمگيرى هم دارد.