گفت و گو ویژه

هفته گذشته، «جهانگرد محبوب»، شهردار سال‌های دهه ۴۰ فومن، در سن ۹۴ سالگی در تهران بدرود حیات گفت. وی اولین رییس آموزش‌‌ و ‌‌پرورش لشت‌نشاء و اولین رییس اداره اطلاعات و رادیوی گیلان و دو دوره شهردار شهر فومن بود.   ابهام در کاشتِ درختان چنار «فومن»، بهانه‌‌ای شد تا تورقی در تاریخ این شهر داشته باشیم و بدانیم تا این برافراشتگانِ زیبا و دیگر نمادهای توسعه این شهر از کجا و از سوی چه کسانی پدید آمده‌‌اند.   این پویش و کاوش را از عصر کنونی آغاز و قدم‌‌زنان به سوی گذشته حرکت کردیم. در این میان، نوپدیدارها هیچ‌‌گونه…

از آغاز کلونی‌سازی مطب‌های پزشکی و کاربری‌های درمانی در رشت به عنوان مرکز گیلان، بیش از سی سال می‌گذرد. این فاجعه شهری نه تصادفی است، نه اجتناب‌ناپذیر. حد فاصل چهار راه گلسار، خیابان نواب، بلوار نماز و بوسار به بازارِ مکاره پزشکان و کادر درمان بدل شده و ترافیک، آلودگی محیطی، صوتی و نابسامانی آن، کیفیت زندگی ساکنان را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.   ترافیک در کلان‌شهر رشت، سال‌هاست که به یکی از چالش‌های مزمن و ساختاری مدیریت شهری تبدیل شده است؛ معضلی که در کنار بحران‌های دیگری چون پسماند، آلودگی رودخانه‌ها و فرسودگی…

رضا مختاری اصفهانی، متولد ۱۳۵۴، نویسنده، سندپژوه و پژوهشگر برجسته تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران است. او فارغ‌التحصیل کارشناسی تاریخ از دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد تاریخ ایران دوره اسلامی از دانشگاه شهید بهشتی است و در سال ۱۳۷۸ به‌عنوان دانشجوی ممتاز این رشته شناخته شد. همچنین از سال‌های 1386 تا 1387 در پروژه‌ تاریخ شفاهی سازمان اسناد و کتابخانه‌ ملی به‌عنوان مصاحبه‌کننده با شخصیت‎‌های سیاسی، فرهنگی، هنری و علمی حضور داشت. بعضی از این مصاحبه‌ها با تدوین دیگران از سوی سازمان مذکور منتشر شده است. سندپژوهی حوزه‌ی…

بخش دوم- دکتر محمد‌مهدی رئیس سمیعی، معمار برجسته گیلانی با نیم‌قرن تجربه در معماری بومی و طراحی بناهای شاخص با حضور در دفتر تحریریه مرور‌ گیلان در گفت‌وگویی مفصل و صمیمی با نگاهی مو‌شکافانه و معمارانه، چالش‌های پیش روی استان گیلان و رشت را کالبدشکافی می‌کند. در قسمت پیشین این گفت‌وگوی صریح چالش‌های برنامه‌ریزی شهری در رشت و گیلان زیر ذره‌بین قرار گرفت و به بررسی عمیق مسائل شهری رشت و استان گیلان پرداختیم. جایی که او از طرح بلندمرتبه‌سازی، توسعه ساخت‌وساز، ناکارآمدی مدیران در اجرای طرح‌های جامع، مهاجرت‌های…

بخش اول- رشت، نگین سبز گیلان، در گرداب توسعه‌ای ناپایدار گرفتار شده و در آستانه تحولی عمیق شهرسازی قرار دارد. طرح بلندمرتبه‌سازی در گیلان و به‌ویژه شهر رشت، موضوعی است که اخیرا بحث‌های فراوانی را برانگیخته است. اما آیا این طرح با شرایط اقلیمی، مقاومت پایین خاک، سطح بالای سفره‌های آب‌زیرزمینی و میراث بومی این منطقه سازگار است؟! از مهاجرت‌های بی‌رویه ناشی از بحران‌های آبی و فرونشست در استان‌های دیگر گرفته تا طرح‌های بلندمرتبه‌سازی که بدون مطالعات کافی مطرح می‌شوند و در این میان نشانه‌هایی از گرایش استان به…

مدرسه‌ی ماندگار البرز، یکی از باسابقه‌ترین و تأثیرگذارترین نهادهای آموزشی ایران در دوران معاصر است؛ مدرسه‌ای که چندین نسل از نخبگان و شخصیت‌های برجسته‌ی علمی، فرهنگی، سیاسی و دیپلماتیک را پرورش داد. نقطه‌ی عطف این مدرسه، مدیریت پربار دکتر «محمدعلی مجتهدی» بود. مدیری توانمند، دقیق و پیشرو. دکتر محمدعلی مجتهدی گیلانی در سال 1287 خورشیدی در لاهیجان متولد شد. تولد او مقارن بود با روزهایی که  ایران به حکومت مشروطه دست یافته و اختلافات فراوانی بین مشروطه‌خواهان و سلطنت‌طلب‌ها جریان داشت. او پس از تحصیلات مقدماتی در…

 مستطیل سبز در بندر مه‌آلود با خاطرات مردان و زنان بسیاری گره خورده است. انزلی شهری است که اهالی آن از کودک و جوان و پیر دلبسته‌ی فوتبال هستند. آنان قهرمانان این ورزش را می‌شناسند و از سکوهای استادیوم پیر شهر، با شور فراوان نام‌شان را صدا می‌زنند و خواهان درخشش هرچه بیشتر ملوان هستند. و اما اکنون حدود دو دهه است که فوتبال ملوان در ذهن اهالی این شهر در دو تیم مردان و زنان معنا می‌یابد. حالا سال‌هاست که بازی‌های بانوان ملوان هم شوری زیبا در شریان‌های شهر جاری می‌سازد و بانوان بسیاری بازی‌های این تیم را به تماشا می‌نشینند و…

انقلاب مشروطه در ایران، هرچند در قالب جریانی سیاسی و اجتماعی در 14 مرداد 1285خورشیدی به‌ثمر نشست، اما در حقیقت حرکتی فرهنگی در تاریخ ایران به شمار رفته و تاثیرات عمیق بر فکر و فرهنگ ایرانیان برجای نهاد. مشروطیت نتیجه اجماع قدرت‌های جهانی جهت محدود نمودن ایران و یا کاستن قدرت شاه ایجاد نشد، بلکه نتیجه فرایندی بود که سرانجام با صدور فرمان مشروطیت در ایران به نتیجه رسید. با آن‌که فرمان مشروطه در 14مرداد 1285 و توسط مظفرالدین شاه امضا شد، اما چنین انقلابی که منجر به کاهش اختیارات شاهی می‌شد- که خود را سایه خدا در زمین می‌دید-…

در دل گیلانِ خیس و خسته از زباله، جایی که بوی دفن‌شده‌ها از روستای سراوان فراتر رفته، پروژه‌ای که می‌توانست نقطه عطفی در مدیریت پسماند کشور باشد، به نماد سردرگمی مدیریتی بدل شده است: «نیروگاه زباله‌سوز ۶۰۰ تنی رشت». پروژه‌ای که همزمان با سه شهر تهران، نوشهر و ساری قرارداد آن منعقد شد، اما تنها رشت است که هنوز در میانه خاک، وعده و بروکراسی بلاتکلیف مانده است. پروژه‌ای که بهروز امامی (عضو هیات مدیره شرکت TTS ) برعهده دارد؛ ساخت نیروگاه زباله‌سوز رشت است که حالا بدینجا رسیده  که می‌گوید: «مدیران شهری رشت متوجه آن…

راه‌اندازی «موزه مشروطه رشت»، که از سال 1397 در مجموعه مدیریت شهری و شورای شهر رشت مطرح شد یکی از غفلت‌هایی است که متولیان شهری مرتکب شده‌اند. یک بخش از داستان اختصاص ساختمانی برای ایجاد موزه مشروطه بود که با مصوبه شورای شهر، عمارت میرزا خلیل رفیع، نخستین شهردار رشت، بدین منظور پیش‌بینی شد و تابلوی آن نیز در اردیبهشت سال 1398 نصب گردید. بخش دوم، اقلامی است که قرار است در این موزه به نمایش درآید. از همان سال مذکور و همزمان با موضوع احیاء و مرمت عمارت میرزا خلیل، خرید اسناد از مجموعه «حسن اکبری» در جلسات مختلف…