تاکنون چندین بار از افتتاح نمایشی کتابخانه مرکزی گیلان، واقع در رشت میگذرد و امروز ۲۷ آبان ۱۴۰۴ اداره کل کتابخانههای عمومی گیلان خبر داده که همزمان با سی و سومین دوره هفته کتاب، بزرگترین کتابخانه شمال کشور به بهرهبرداری میرسد.
فروردین ۱۴۰۰ اعلام شد؛ افتتاح کتابخانه مرکزی رشت که قرار بود یکماه بعد به بهرهبرداری برسد، به شهریور همان سال موکول شده است. با این حال ۸ مرداد ۱۴۰۰ این مجتمع فرهنگی، با حضور محمد باقر نوبخت، معاون رییسجمهوری و قبل از پایان کار دولت دوازدهم، وقتی هنوز تجهیز نشده بود و به ۱۵ میلیارد تومان اعتبار دیگر نیاز داشت؛ افتتاح شد.
30 آبان ۱۴۰۰ با روی کار آمدن دولت سیزدهم، اداره کل کتابخانههای گیلان از افتتاح این کتابخانه تا ۳ ماه نخست سال ۱۴۰۱ خبر داد. این اتفاق اما رخ نداد تا اینکه اسفند ۱۴۰۳ اعلام شد که با جذب اعتبار برای تجهیز، این پروژه در سال ۱۴۰۴ به بهرهبرداری میرسد.
طبق صورت وضعیت سال ۱۴۰۳، نهاد کتابخانهها برای راهاندازی این مجموعه ۲۰۰ میلیارد ریال هزینه کرده است. آبان سال گذشته اعلام شد برای پایان کار این سازه ۶۰ میلیارد تومان اعتبار تخصیص پیدا کرده است. با اینحال اداره کل راه و شهرسازی به عنوان مجری ساخت، مهر ۱۴۰۲ اعلام کرده بود که برای پیشرفت این پروژه حدود ۸۰۰ میلیارد ریال هزینه شده است.
کتابخانه مرکزی رشت که کلنگ احداث آن سال ۱۳۸۳ بر زمین زده شد؛ گنجایش نگهداری ۲۵۰ هزار نسخه کتاب در موضوعات متنوع را داراست. این سازه با اسکلت بتنی در ۶ طبقه با مساحت ۸ هزار و ۲۰۰ مترمربع و دارای بخشهای سالن آمفی تئاتر، مخزن کتاب، سالنهای مطالعه آقایان و خانمها، سالن جلسات، بخش ویژه گویا و بریل، بخش کتب مرجع، بخش امانت، بخش ویژه و مستقل کودک، بخش ویژه سالمندان، نشریات، بخش ویژه مطالعه پژوهشگران، بخش اداری کتابخانه و مرمت و آمادهسازی کتاب، بخش ویژه پایگاههای اطلاعاتی، اتاق علم و نجوم، سالن پذیرایی، گالری نمایش و نمازخانه است.
سرانه فضای مطالعه در گیلان، کمتر از یک متر به ازای ۱۰۰ نفر است؛ در حالیکه باید ۸ متر به ازای هر ۱۰۰ نفر باشد. گیلان دارای ۲۱ کتابخانه و پیشخان روستایی و ۷۹ کتابخانه و پیشخان شهری فعال است و دو کتابخانه سیار نیز خدماترسانی به ۱۰ نقطه فاقد کتابخانه را برعهده دارد.
