رشت

گاهی اندوه یک شهر را نمی‌توان در آمارها و گزارش‌های رسمی یافت؛ باید آن را در سکوت خیابان‌های قدیمی، در بادِ نمناک دریای خزر، در سایه درختان کهنسال و در نگاه مردمی جست که هر روز بخشی از هویت سرزمینشان را از دست می‌دهند. امروز، تصویب ضوابط جدید بلندمرتبه‌سازی در رشت و انزلی، برای بسیاری از شهروندان، متخصصان و دلسوزان گیلان تنها یک تصمیم فنی یا اقتصادی نیست؛ بلکه نقطه‌ای سرنوشت‌ساز در آینده این سرزمین است. تصمیمی که اگر بدون شناخت دقیق از ظرفیت‌های محیطی، اقلیمی، اجتماعی و فرهنگی و زیرساختی این دو شهر اجرا شود، می‌تواند…

حدود یک ماه پیش، در تاریخ ۲۱ خرداد، مرور خبری از مشاهده بیماری در بلوط های پارک باغ مفاخر رشت داد. پس از بازدید میدانی خبرنگار «مرور» از پهنه پارک مفاخر، اداره کل منابع‌طبیعی استان و معاونت فضای سبز شهرداری وعده بازدید و پیگیری حل مشکل این گونه‌ها را دادند. حال پس از گذشت یک ماه و بازدید مجدد خبرنگار مرور از منطقه، گسترش بیماری و درگیری بیش از ۸۰ درصد بلوط‌های باغ با پدیده قارچی مشاهده شده است و مشاهده شد حتی یکی از درختان قطع شده در همان محوطه رها شده است. وضعیت برخی از این درختان بحرانی بوده و با خطر سقوط…

نظام برنامه‌ریزی و ساختار قانونی و اجرایی کشور طی دهه‌های متمادی به تدوین اصول و ضوابطی منجر شده است که بر اساس آن، مدیریت و اداره کشور با نقش‌آفرینی اشخاص حقیقی و حقوقی و در چارچوب قوانین، اقدام به اتخاذ تصمیم‌ها و رویکردهایی می‌کند؛ تصمیم‌هایی که آثار و پیامدهای آن‌ها تا درونی‌ترین لایه‌های زندگی شهروندان نفوذ کرده و آینده سرزمین را ترسیم می‌کند. در این میان، برخی مفاهیم و کلیدواژه‌ها همانند یک «مد» یا گرایش مقطعی در بازه‌های زمانی خاص به کانون توجه نظام قانون‌گذاری و اجرایی تبدیل می‌شوند. کارنامه این مفاهیم…

سه سال پیش، عمارت لالمی‌ها در یکی از محلات قدیمی رشت، بار دیگر نفس کشیدن را آغاز کرد. خانه‌ای که سال‌ها در سکوت و فراموشی مانده بود به همت افشین میرزایی، هنرمند و آرشیودار گیلانی به کافه‌موزه عکس «ارکاک» تبدیل شد؛ فضایی که در آن نه تنها آرشیوی از تاریخ عکاسخانه‌های رشت به نمایش درآمد، بلکه خود بنا نیز به بخشی از روایت تاریخ شهر بدل شد.   جوانان رشتی،گردشگران و علاقه‌مندان میراث‌فرهنگی از نقاط مختلف کشور به این خانه می‌آمدند؛ چای می‌نوشیدند، عکس‌ها را می‌دیدند و در میان دیوارها، پنجره‌ها و اتاق‌های یک خانه قدیمی، بخشی…

خاندان گیگاسری در محله کیاب رشت، گذر پیرسرا سکونت داشتند. از این خاندان، چهره‌های سرشناسی برآمده و همچون هر انسانی، نیکی و بدشان در گذر زمان به جا مانده است. اجداد این خاندان در روایت شفاهی از قفقاز به گیلان آمدند. حال تنها نماد حضور این خاندان، دو عمارت تاریخی است که مهم‌ترین آن عمارت «سعید خان گیگاسری» در محله پیرسرای رشت است که با حکم قضایی برای مزایده به فروش گذاشته شده است. در سلسله گزارش‌های آتی، خاندان گیگاسری معرفی خواهد شد. موضوع نوشتار نخست، معرفی بنایی است که اداره‌ کل میراث فرهنگی آن را واجد ارزش…

نشست "حماسه پیله داربن " نبرد تاریخی مردم گیلان در برابر روس‌ها، با حضور علاقمندان در سالن جلسات پژوهشکده گیلان شناسی روز گذشته در رشت برگزار شد. در ابتدا« عباس پناهی» دبیر نشست به بررسی مختصر تاریخ ایران و روابط ایران و روسیه پرداخت و تصریح کرد: در تاريخ فقط به شکست‌های ایران پرداخته شده است اما نقطه قوت ایران فرهنگ آن است که مانند سرو است، خم می‌شود اما نمی‌شکند. تاب آوری از ویژگی های خاص فرهنگ ایران است. وی افزود: پس از شمشیر نادری آغا محمدخان، در دوره قاجار برای نخستین‌ بار ارتش کلاسیک ایران در…

36 سال پیش، زمانی که جام جهانی ۱۹۹۰ میلادی در ایتالیا آغاز شد، هیچ‌کس گمان نمی‌برد که تنها دوازده روز بعد، درست در میان هیاهوی بازی برزیل - اسکاتلند، در دورترین مرزهای شهر تورین، یکی دیگر از سرنوشت‌های تلخ بشر تکرار شود؛ این‌بار اما نه در استادیوم، بلکه در دل خاک ایران؛ جایی میان کوه‌های مرتفع البرز و جنگل‌های هیرکانی و دریای کاسپین؛ آن‌هم در 60 ثانیه جهنمی؛ تنها ۶۰ ثانیه طول کشید تا تمامِ زندگی، به خاک و سنگ بدل شود. در رودبار، تنها ۶۰ ثانیه کافی بود تا تمام نقشه‌های زندگی، زیر آوارِ مرگ دفن شوند. در حالی که…

صبح که هوا روشن شد دلیل صدای فریادهای مادر جلوی چشممان بود‌. نصف دیوار کاهگلی حیاط ریخته بود و اگر سنگینی سقف سفالی خانه نبود دیواری که بقول معروف شکم برداشته بود، فرو می‌ریخت. خیلی‌ها فردای ۳۱ خرداد ۶۹ شب را در فضای باز خوابیدند. آن‌موقع زمین فوتبال سه‌راه معلولین دیوار نداشت. تا صبح با ابرهای آسمان تصویر ساختیم و به شایعات گوش دادیم. این‌که جرقه‌ای در آسمان ديدند، این‌که یک ابر شبیه انسان بر آسمان نوشت زلزله، این‌که درست است که آب رشت قطع شد اما منبع آب روی بیمارستان توتون کاران نيفتاد که اگر می‌افتاد فاجعه ای رخ…

هر شهری حافظه‌ای دارد که در خیابان‌ها، میدان‌ها و ساختمان‌هایش زندگی می‌کند. این حافظه تنها در کتاب‌های تاریخ یا اسناد آرشیوی ثبت نشده، بلکه در آجرها، پنجره‌ها، ایوان‌ها و حیاط‌هایی نهفته است که نسل‌های مختلف در آن زیسته‌اند. رشت نیز از این قاعده مستثنا نیست. هویت این شهر را نمی‌توان صرفا در نام‌ها، رویدادها و شخصیت‌های تاریخی جست‌وجو کرد؛ بخش مهمی از آن در خانه‌های قدیمی و بافت تاریخی شهر جریان دارد. با این‌حال، به نظر می‌رسد رشت بیش از هر زمان دیگری در آستانه فراموشی خانه‌هایش قرار گرفته است. در…

میراث معماری رشت، آیینه‌ی تمام‌نمای هویت شمال ایران، امروز در سکوتی دردناک و رو به زوال کشیده شده است. شهر رشت، به‌عنوان یکی از کانون‌های اصلی معماری بومی در استان گیلان، امروزه با تهدیدهای جدی روبروست؛ گسستی میان هویت تاریخی کالبدی و نیازهای زیستی معاصرکه میراث معماری این شهر را در چنبره‌ی فرسودگی، قوانین ناکارآمد و بازسازی‌های غیراصولی گرفتار کرده. چالش‌های حفاظتی بناهای تاریخی رشت فراتر از بحران‌های معمول نگهداری و احیا است؛ چرا که تقابل اقلیم مرطوب گیلان با قوانین ثبت میراثی متکی بر "قدمت ۱۰۰ ساله"، عملاً…