رشت

تاریخ گیلان در سال‌های مشروطه و پس از آن، یکی از دوره‌های پرتحول تاریخ معاصر ایران را در خود جای داده است، دوره‌ای که تحولات سیاسی و اجتماعی، گیلان را به یکی از عرصه‌های مهم رخدادهای آن روزگار، تبدیل کرده و مشروطه و نهضت جنگل را در امتداد تاریخ این سرزمین قرار داد. کتاب «سبزِ سرخ، گیلان در گذار جنبش مشروطه و جنگل» نوشته‌ی ابوالقاسم مومن صالحی، که به تازگی از سوی نشر فرهنگ ایلیا منتشر شده، به بررسی این دوره و تحولات آن در گیلان پرداخته است. نشست معرفی و بررسی این کتاب به همت نشر فرهنگ ایلیا و گروه فرهنگی شب‌های…

باران که می‌بارد، رشت قفل می‌شود؛ اما مشکل رشت باران نیست. باران فقط ضعف‌های پنهان و آشکار نظام حمل‌ و نقل شهری را نمایان‌تر می‌کند. کافی است چند روز بارندگی با آغاز سال تحصیلی، کاهش توان اقتصادی خانواده‌ها، حذف بخشی از سرویس مدارس و افزایش استفاده از خودروهای شخصی هم‌زمان شود تا خیابان‌های شهر از شبکه‌ای برای جابه‌جایی به پارکینگی طولانی تبدیل شوند. این اتفاق نه یک حادثه است و نه یک پدیده غیرقابل پیش‌بینی. اتفاقا کاملا قابل پیش‌بینی است؛ زیرا رشت سال‌هاست با مساله‌ای به نام فقدان مدیریت یکپارچه حمل‌ونقل شهری…

سال‌هاست بخشی از املاک مردم در طرح‌های تفصیلی شهر رشت در مسیر احداث یا تعریض معابر قرار گرفته‌اند. مالکانی که برای تعیین تکلیف ملک خود به شهرداری مراجعه می‌کنند و آمادگی واگذاری ملک خود به شهرداری را دارند در بسیاری از موارد با این پاسخ مواجه می‌شوند که ملک موردنظر هنوز در مرحله «طرح اجرایی» قرار نگرفته است و شهرداری امکان خرید آن را ندارد. این پاسخ، در ظاهر یک توجیه اداری و اعتباری است؛ اما مساله از جایی آغاز می‌شود که همین قاعده برای همه املاک و همه مالکان به یک شکل اجرا نمی‌شود. در مواردی مشاهده شده است که…

شاکله شهر رشت در میانه دو رودخانه که شاهرگ‌های گیلان هستند، شکل گرفته است و امروزه به جای نام بردن از این دو رودخانه به عنوان یک میراث طبیعی، باید از آنها به عنوان یکی از آلوده‌ترین رودخانه‌ها نام برد. از سویی، شهر رشت با وجود یک امکان زیست طبیعی، امروزه نه آن‌چنان مسوولیت زهکشی طبیعی باران‌های همیشگی رشت را در خود دارد و نه آن‌چنان نوایی برای حضور ماهی‌ها؛ رودخانه‌هایی که مالامال از فاضلاب‌های شهری و صنعتی‌اند و در میانه راه، محل پذیرش آب‌های باران مخلوط‌شده با فاضلاب شهری هستند. این موضوع نه صرفا یک خطای…

نه‌ماه از آتش‌سوزی بازارتاریخی رشت گذشته است؛ در این میان فرصتی کم نظیر برای باز‌اندیشی در شیوه حفاظت و مرمت اصولی میراث شهر نیز از دست رفته است. اکنون پرسش اصلی این نیست که چند کاروانسرا، سرا و حجره ساخته شده یا چند آجر سنتی در یک طاق به کار رفته است. پرسش این است: میراث فرهنگی براساس کدام ضابطه اجازه می‌دهد وضعیت مساله‌دار پیش از آتش‌سوزی، دوباره به وضعیت سابق بازگردد؟ درحال تهیه گزارش‌تحقیقی درباره وضعیت بازاررشت هستم و درخلال این گزارش با یوسف سلمان‌خواه، رییس اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی…

حریق در بازار تاریخی رشت، حادثه‌ای تلخ بود. اما آن‌چه پس از حریق اتفاق افتاد دیگر حادثه نیست، تصمیم است. کیفیت تصمیم‌هایی از این دست نشان می‌دهد که یک شهر از بحران خود چه آموخته است. مشکلات مربوط به بازسازی های بازار پس از حریق را نباید به چند نمای نامتناسب، افزایش ارتفاع یا استفاده از مصالح نامناسب فروکاست. پرسش بنیادی‌تر این است که آیا حریق به فرصتی برای شناخت، حفاظت و اعاده بازار تاریخی رشت تبدیل شد و یا تنها آن‌چه سوخته بود با همان مشکلات گذشته دوباره ساخته شد؟ اهمیت این پرسش برای رشت و…

رودخانه زرجوب امروز بیش از آنکه یک مسیر آبی در شهر رشت باشد، آینه‌ای از مساله مدیریت آب، فاضلاب، پسماند و محیط‌زیست شهری است. اکنون که طرح احیای رودخانه‌های رشت وارد مرحله اجرایی شده و لایروبی یکی از محورهای اصلی آن اعلام شده است و در گزارش‌های شهری اخیر از لایروبی بخش عمده زرجوب و گوهررود سخن به میان آمده، پرسش اصلی این نیست که «آیا زرجوب به لایروبی نیاز دارد؟»؛ پرسش مهم‌تر این است که لایروبی دقیقا قرار است کدام مساله را حل کند و چه تضمینی وجود دارد که چند سال دیگر همان رسوبات دوباره در رودخانه جمع نشوند؟ …

وﻗﺘﻲ از «ﺑﺎزار» ﺣﺮف ﻣﻲزﻧﻴﻢ، ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﭼﻴﺰي ﻛﻪ ﺑﻪ ذﻫﻦ ﻣﻲرﺳﺪ، داد و ﺳﺘﺪ اﺳﺖ؛ ﻓﺮوﺷﻨﺪه، ﺧﺮﻳﺪار، ﻛﺎﻻ و ﭘﻮل. اﻣﺎ ﺑﺎزارﻫﺎي ﻣﺤﻠﻲ و دورهاي، ﺑﻪوﻳﮋه در ﻧﻘﺎﻃﻲ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﺑﺨﺸﻲ از ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻣﺼﺮف در ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﺎ زﻧﺪﮔﻲ روزﻣﺮه ﻣﺮدم ﺷﻜﻞ ﻣﻲﮔﻴﺮد، ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺤﻞ ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ. ﺑﺎزار در اﻳﻨﺠﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ از ﻧﻘﻄﻪ آﻏﺎزِ داد و ﺳﺘﺪ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪاي ﺑﺮاي اﻧﺘﻘﺎل ﻓﺮﻫﻨﮓ، ﺗﺠﺮﺑﻪ و ﺷﻴﻮه زﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮدم ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﻮد. ﺑﺎزارﻫﺎي ﻣﺤﻠﻲ و دوره‌اي، ﭘﺪﻳﺪه‌اي ﻛﻬﻦاﻧﺪ و ﻣﻲﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺗﻘریبا ﻫﻢﺳﻦِ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻣﻴﺎن اﻧﺴﺎنﻫﺎ داﻧﺴﺖ. اﻳﻦ ﺑﺎزارﻫﺎ ﺑﺮاي ﺑﺴﻴﺎري از ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺧﺮد ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻪوﻳﮋه…

در آستانه روز جهانی گردشگری، ۲۷ سپتامبر، پرسش مهم برای گیلان این است که چگونه می‌توان ظرفیت گسترده طبیعی، فرهنگی و اقتصادی استان را از سطح یک امکان بالقوه به یک ساز وکار واقعی برای توسعه پایدار تبدیل کرد. پاسخ این پرسش صرفا در افزایش تعداد گردشگران یا گسترش زیرساخت‌های اقامتی خلاصه نمی‌شود. گردشگری زمانی می‌تواند به توسعه منطقه‌ای کمک کند که میان منافع اقتصادی، حفظ محیط‌زیست، کیفیت زندگی جامعه محلی و تجربه گردشگر تعادل برقرار شود. از این منظر، مساله گردشگری گیلان را باید هم‌زمان از سه زاویه دید: رفتار و توان…

با تصویب طرح بلندمرتبه‌سازی در شهرهای رشت و انزلی از سوی شورای عالی شهرسازی و معماری کشور، اکنون در مرحله‌ای قرار گرفته‌ایم که تصمیم‌گیری درباره آن نمی‌تواند صرفا بر مبنای ظرفیت ساخت‌وساز یا امکان فنی احداث ساختمان‌های مرتفع صورت گیرد. افزایش ارتفاع ساختمان‌ها، هنگامی که در مقیاس شهری دنبال شود، تنها تغییر در تعداد طبقات نیست بلکه با افزایش تراکم جمعیتی، تغییر الگوی استقرار فعالیت‌ها، افزایش سفرهای درون‌شهری، افزایش تقاضا برای پارکینگ و خدمات شهری و تغییر در سیمای کالبدی شهر همراه خواهد بود. از این رو، هرگونه…