آرشیو برچسب

یادداشت ویژه

تاریخی که در سکوت فروخته شد

سال‌ها پیش آلبوم عکسی کم‌نظیر برای خرید به من پیشنهاد شد. به‌عنوان مجموعه‌داری از اسناد تاریخی، به محض دیدن امضای «استپان استپانیانس»، عکاس ارمنی مشهور عصر قاجار، به ارزش واقعی آن پی بردم. عکس‌های داخل آلبوم مربوط به دو مرکز مهم تحولات مشروطه در ایران بودند؛ بخش نخست به تبریز اختصاص داشت، با تصاویری از کوچه‌ها، سنگرها، نبردهای خیابانی، ستارخان و نیروهای دولتی، و حتی صحنه‌هایی از قتل‌عام مشروطه‌خواهان. نیمه دوم آلبوم نیز به گیلان و یپرم‌خان ارمنی مربوط بود؛ تصاویری از قوای مشروطه در راه فتح طهران، لحظاتی نادر از تاریخ ایران…

فرصت‌سازی یک تهدید

موضوع برگزاری اجلاس سازندگان و معماران کشور در رشت شاید یکی از اتفاقات مهم استانی در ماه‌های اخیر است. چندان‌که از هفته‌های گذشته شاهد واکنش فعالان محیط‌زیستی و معماران بومی به این اجلاس بوده‌ایم نشانه آن است که هم اکنون یک فضای دوقطبی را شاهد هستیم، که متاسفانه یک فضای صفر و یک نسبت به آن در میان معماران و دغدغه‌مندان محیط زیست استان شکل گرفته که جنس هر یک از این دغدغه‌ها متفاوت است. در این میان به نظر می‌رسد عمده نگرانی جامعه معماری استان در باب ورود معماران کشوری به بازار ساخت‌و‌ساز و پروژه‌های شاخص و در…

واکنش اول، واکنش دوم

در سال‌های اخیر، گیلان به یکی از کانون‌های اصلی تقاضا برای ساخت‌وساز در کشور بدل شده است؛ روندی که در ظاهر با شعار «رشد و توسعه» همراه است، اما در واقع، تکرار همان الگوی مخرب و ضد محیط‌زیستی است که پیش‌تر در بخش‌های دیگر ایران، پیامدهای فاجعه‌باری چون فرونشست زمین، آلودگی هوا و آب، از بین رفتن اراضی کشاورزی و تخریب اکوسیستم‌ها را رقم زده است. اکنون این الگو به گیلان رسیده است؛ استانی که هنوز نشانه‌هایی از هویت بومی، معیشت کشاورزی، طبیعت زنده و فرهنگ هم‌زیست با محیط، الگوهای معمار‌ی و نظام شهرنشینی را در خود حفظ…

میراث فرهنگی؛ زیربنای آینده

مصر با افتتاحِ «موزه بزرگ مصر» و سرمایه‌گذاری بیش از یک میلیارد دلار نشان داد که میراث فرهنگی تنها بازمانده گذشته نیست؛ بلکه می‌تواند زیربنای آینده اقتصادی مؤثر، هویتی و اجتماعی یک ملت باشد. در سال‌های اخیر، تجربه‌های بین‌المللی به‌طور فزاینده‌ا‌ی نشان داده است که میراث فرهنگی نه فقط ارزش تاریخی دارد، بلکه می‌تواند موتور رشد اقتصادی، هویت‌سازی اجتماعی و اعتماد ملی باشد مشروط بر آن‌که با محافظت و مدیریت هوشمندانه همراه باشد. اتحادیه اروپا، سیاست‌های تحقیق و نوآوری به‌وضوح میراث فرهنگی و صنایع خلاق را…

رشت در مسیر تعامل علمی یا بازآفرینی منافع؟

رشت در سال‌های اخیر به یکی از مقاصد اصلی برگزاری همایش‌ها و رویدادهای تخصصی کشور تبدیل شده است. این روند می‌تواند نشانه‌ای از پویایی علمی و حرفه‌ای باشد، اما موفقیت واقعی آن، تنها در سایه‌ی شفافیت، مشارکت نیروهای بومی و جهت‌گیری آگاهانه برای توسعه‌ی متوازن استان معنا می‌یابد. در سال‌های اخیر، رشت و به‌طور کلی استان گیلان، به‌واسطه‌ی موقعیت جغرافیایی، ظرفیت‌های فنی و تخصصی و بسترهای اقتصادی رو به رشد، بیش از پیش در کانون توجه نهادها و فعالان ملی قرار گرفته‌اند. برگزاری پی‌درپی نشست‌ها و اجلاس‌های تخصصی در این…

گیلان بدون صنعت، توسعه‌ای ناقص و ناپایدار

استاندار گیلان، هیچ باوری به صنایع در گیلان ندارد. متأسفانه ایشان برنامه خود برای توسعه استان را اعلام کرده و توسعه صنایع در آن دیده نمی‌شود یا حداقل بسیار ضعیف است. در واقع استاندار گیلان، توسعه استان را در بخش‌های گردشکری، کشاورزی و اقتصاد دریا می‌دانند. پیش از هر چیز باید تأکید کنم که لازم است مسؤولان بدانند؛ ایجاد شغلی که در صنعت اتفاق می‌افتد با بخش کشاورزی غیرقابل مقایسه است. دو هکتار زمین کشاورزی به زحمت می‌تواند برای چهار نفر اشتغال ایجاد کند. درحالی‌که همین زمین دو هکتاری در صنعت، برای بیش از 200 نفر…

قطارِ آستارا و روسیاهیِ ذغالِ بی‌بصیرت

دولت کریمه و رفیق پرور روسیه، قول شرف داده است که برای ساخت راه آهن رشت – آستارا، احتیاط را کنار می‌گذارد و همه تلاش خود را برای سربلندی ما به خرج می‌دهد. بعد از افتتاح این مسیر ریلی هم هر اتفاقی بیافتد، بار ترانزیتی این مسیر را با دور زدن مسیرهایی مثل اینچه برون و جلفا تضمین می‌کند تا برای جلوگیری از ورشکستگی احتمالی، بار بیشتری، برای عبور از این خط ریلی به سوی ایران و البته گیلان روانه شود. از آن طرف مسئولان ما به‌خصوص فرزانه صادق مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی که هنوز از ماجرای بازرسی چمدانش در فرودگاه اردبیل،…

حمام‌های تاریخی، فرصت‌های سوخته‌ی رشت

در دل هر شهر، بناهایی ایستاده‌اند که بیش از آجر و گچ، حامل روح جمعی مردم آن‌اند. حمام‌های تاریخی درزمره‌ی این بناها قراردارند. فضاهایی که روزگاری مملو از زندگی، آیین، فرهنگ و معاشرت بودند و امروز تنها سایه‌ای از شکوه گذشته را بر دوش می‌کشند. در حالی‌که بسیاری از شهرهای ایران به بازآفرینی و احیای این فضاهای تاریخی روی آورده‌اند، رشت همچنان در بی‌برنامگی و رهاشدگی به سر می‌برد؛ شهری که زمانی از نخستین مراکز مدرنیته‌ی ایران بود، اما امروز، بناهای تاریخی‌اش در غبار فراموشی پنهان  شده‌اند. حمام‌ها در…

شهرهای پایدار؛ جایی که ترافیک، گرما نمی‌سازد

به گفته فرمانده نیروی انتظامی هر روز حدود یک میلیون خودرو در سطح رشت تردد دارند. برای جلوگیری از وحشت ذهنی کمتر، نیمی از این تعداد در مقاله پیش رو محاسبه و ارزیابی شد. به عنوان مثال اگر در نظر بگیریم روزانه در حدود ۴۵۰ هزار خودرو در رشت تردد می‌کنند به دنبالش بیش از ۱۰۰۰ تن دی‌اکسید کربن و ده‌ها گیگاوات‌ ساعت گرما تولید می‌شود. آیا این شهر بارانی با فضای سبز محدودش توان مقابله با این حجم آلودگی را دارد؟  وقتی در خیابان­های شهر رشت قدم می‌­زنیم، انتظار هوای پاک و خیابان‌های سرسبز داریم اما متاسفانه این انتظار…

بلندمرتبه‌سازی، چالش توسعه و هویت

شهرنشینی فرایندی است که در آن تغییراتی در سازمان اجتماعی و کالبدی سکونت‌گاه‌های انسانی به وجود می‌آید که حاصل آن افزایش تمرکز و تراکم جمعیت است. از نظر سازمانی، در شهرنشینی دگرگونی‌هایی در ساخت اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و کارکردهای جمعیتی ظاهر می‌شود. این جریان تغییراتی را در ساختار فضایی و کالبدی شهرها به وجود می‌آورد و آن‌ها را از کانون‌های جمعیتی روستایی متمایز می‌سازد. آن‌چه در راستای فرایند شهرنشینی می‌توان گفت، این است که تا قبل از انقلاب صنعتی پتانسیل برای توسعه شهرها در هر اندازه و مقداری وابسته به افزایش…