شب یلدا

شب چله، بلندترین شب سال، در فرهنگ ایرانی تنها یک رویداد تقویمی نیست؛ بلکه آیینی کهن و نمادین است که با مفهوم زایش خورشید، پیروزی روشنایی بر تاریکی و زنده‌ماندن امید در دل سرمای زمستان معنا پیدا می‌کند. این شب فرصتی برای گردهم‌آمدن خانواده‌ها، بازگویی خاطره‌ها و پاسداشت سنت‌هایی است که قرن‌ها در حافظه جمعی ایرانیان باقی مانده‌اند. در هر گوشه از ایران فرهنگی، شب چله با آیین‌ها و باورهایی ویژه برگزار می‌شود؛ آیین‌هایی که در عین تفاوت‌های محلی، ریشه‌ای مشترک دارند. در گیلان نیز این شب با رسم‌ها و باورهای خاص خود، از…

شب یلدا بدون انار، هندوانه، آجیل و شیرینی، چیزی کم دارد. اما در سال ۱۴۰۴، قیمت این اقلام به حدی رسیده که بسیاری را وادار کرده به فکر لغو رسمی جشن یا برگزاری آن به شکلی ساده و حداقلی باشند. گفته شده چیدن یک سفره شب یلدایی ساده برای یک خانواده چهار نفره، دست کم 5 میلیون تومان هزینه دارد. حتی بر مبنای تحلیل طیفی از کارشناسان اقتصادی، هزینه سفره یلدا طی ۱۰ سال گذشته حدود ۱۷۴۴ درصد افزایش پیدا کرده است. در روزهایی که بسیاری از خانواده‌ها حتی از پر کردن یخچال خود با اقلام ضروری، ناتوان‌اند، صداوسیما، کارشناسی را به…

یلدا در حافظه‌ی جمعی ایرانیان، تنها یک شب آیینی نیست؛ نشانه‌ای اجتماعی است. فلسفه‌ی یلدا، در لایه‌ای عمیق‌تر، تمرینی برای مواجهه با اضطراب‌ تاریکی و تن‌‌هایی است؛ شبی که انسان‌ها به‌جای انزوا، گرد هم می‌آمدند تا ترس را با حضور دیگری قابل‌تحمل کنند. از همین منظر، یلدا را می‌توان آیینی اجتماعی دانست؛ آیینی برای بازسازی پیوندها، گفت‌وگوها و همدلی‌ها. از دیرباز درتمامی اقوام ایرانی، این کارکرد اجتماعی پررنگ بوده است. یلدا در بطن زیست‌جهانی شکل گرفت که بر همکاری، همسایگی و پیوند‌های خویشاوندی استوار بود. از این رو شب…

افشین میرزایی، عکاس/ شب یلدا، در میان ایرانیان به بلندترین شب سال تعبیر شده است. شبی که به شادانگی و دورهمی و خوردن آجیل و تنقلات معروف است و معمولا دورهمی‌ها در خانه بزرگترها انجام می‌شود. گیلانی‌ها نیز از دیرباز با تنقلات و میوه‌های خاص خود به این رسوم پایبند بوده‌اند. با این وجود در سالهای اخیر درصدی به درصدهای تورم افزوده شد و اکنون بسیاری از خانواده‌ها توان تامین هزینه‌های سرسام آور شب یلدا را ندارند. از میوه و آجیل گرفته تا شیرینی و... اکنون بلندترین شب سال به تعبیری میلیونی ترین شب سال نیز معروف است. شبی که برخی از…

کمی درنگ، تماشای قیمتها و در نهایت ادامه راه بی آنکه آجیل شب یلدا را خریداری کرده باشد؛ این حال و روز بیشتر شهروندان گیلان در واپسین روزهای پاییز و در آستانه شب بلند یلداست. این روزها بیشتر شهروندان رشتی از بازار خرید شب یلدا دست خالی به خانه باز می گردند. با نزدیک شدن به آخرین شب پاییز، بازار خوراکی‌های ویژه «شب یلدا» هنوز رونقی به خود ندیده و چشم انتظار فروش است. گرانی‌ قیمت محصولات غذایی، تورم و کاهش توان خرید، موجب شده که مردم چندان تمایلی به خرید مخلفات شب یلدا نداشته باشند. نه اینکه نخواهند، بلکه توان مالی اش را…

نهاد عمومی کتابخانه‌های استان گیلان به مناسبت نزدیک  شدن به شب‌ چله اقدام به انتشار فراخوان جشنواره بزرگ قصه‌گویی پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها کرده است. امسال دومین سال از برگزاری این جشنواره است و فرصت ارسال آثار آن به دلیل استقبال خوب مردمی تا 27 آذر ماه تمدید شده است. پریسا کرمی، مدیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی استان گیلان در این خصوص گفت: دومین دوره جشنواره قصه‌گویی آزاد پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها با محوریت قصه‌ها و مثل‌ها، نقل‌ها، داستان های کهن و بومی بصورت فارسی و زبان مادری از آغاز آذر ماه سال جاری در استان گیلان در حال…