همزمان با فرارسیدن صدمین سال تاسیس کتابخانه ملی رشت، آیین بزرگداشت این نهاد فرهنگی که بهعنوان نخستین کتابخانه ملی ایران شناخته میشود با حضور استادان دانشگاه، نویسندگان، پژوهشگران، اصحاب قلم و جمعی از علاقهمندان فرهنگ و ادب در سالن اجتماعات کتابخانه ملی رشت برگزار شد.
در این مراسم، استاندار گیلان با اشاره به جایگاه تاریخی و فرهنگی کتابخانه ملی رشت، نقش این مجموعه را در حفظ و انتقال دانش و میراث مکتوب گیلان مهم و اثرگذار دانست و ابراز امیدواری کرد: این کتابخانه همچنان برای نسلهای آینده، مامنی برای فرهنگ، اندیشه و هویت بومی و ملی باقی بماند.
«هادی حقشناس» با مقایسه نقش رشت و تبریز در تاریخ معاصر ایران به اشتراکات این دو شهر در رخدادهایی چون مشروطه، شکلگیری مدارس نوین و تاسیس نهادهای فرهنگی از جمله کتابخانههای ملی اشاره کرد.
وی با تاکید بر نقش بنیادین فرهنگ و ادبیات در پایداری هویت ملی، تصریح کرد: تداوم تاریخی ایران، با وجود فراز و نشیبهای بسیار، مرهون پشتوانه فرهنگی و ادبی آن است و نمونه بارز این پیوستگی را میتوان در شاهنامه فردوسی مشاهده کرد.
در بخش دیگری از این آیین از افرادی که بیش از پنج هزار جلد کتاب به کتابخانه ملی رشت اهدا کردند، قدردانی و نام و یاد آنان گرامیداشته شد.
لازم به ذکر است: کتابخانه ملی رشت، ریشه در خردادماه سال ۱۳۰۴ دارد؛ زمانی که جمعی از اهالی فرهنگ این شهر در خانه احمد سیگاری، گرد هم آمدند و با تشکیل «جمعیت نشر فرهنگ گیلان»، هدف خود را تاسیس کتابخانهای عمومی و گسترش علم و فرهنگ قرار دادند. این جمعیت بهعنوان هیاتمدیره، مسئولیت اداره کتابخانه را بر عهده گرفت.
ساختمان کتابخانه ملی رشت با اهدای زمینی از سوی شهرداری و همراهی خیرین، در مرکز شهر ساخته شد و در مهرماه سال ۱۳۱۳ خورشیدی بهطور رسمی افتتاح شد.
این کتابخانه که فعالیت خود را با اهدای ۱۷۶۵ جلد کتاب آغاز کرده بود، امروز میزبان بیش از یک میلیون جلد کتاب در حوزههای مختلف علمی و فرهنگی است که در کنار مجموعهای از روزنامههای قدیمی و نشریات ادواری، منبعی ارزشمند برای پژوهشگران، نویسندگان و دانشجویان به شمار میرود.
