میراث فرهنگی

"کاخ ییلاقی سردار امجد" در آق‌اولر مریان‌تالش، فقط چند دیوار قدیمی و یک بنای متروکه نیست؛ بخشی از تاریخ شهرستان تالش و یادگار دوره‌ای است که منطقه کرگانرود تحت حاکمیت خاندان سردار امجد قرار داشت. این مجموعه تاریخی متشکل از خان‌نشین، قراول‌خانه، اصطبل و بخش‌هایی از تاسیسات وابسته است که در گذشته مرکز ییلاقی حکومت خاندان سردار امجد محسوب می‌شد. اما امروز چه بر سر این میراث تاریخی آمده است؟ بعد از اینکه بخشی از این عمارت تاریخی در سال ۱۳۷۹ توسط میراث فرهنگی مرمت شد و از سال ۱۳۸۳ نیز یگان حفاظت میراث فرهنگی در…

بافت قدیمی رشت را امروز باید فرسوده دانست یا آن را بخشی از سرمایه تاریخی و هویتی شهر که در معرض فرسودگی قرار گرفته است؟ آیا باید بناهای ارزشمند و میراثی انگشت‌شماری را که از گذشتگان در رشت و محلاتی نظیر ساغریسازان، شهرداری، پیرسرا و دیگر محلات قدیمی به یادگار مانده‌اند، متروکه و فرسوده خواند؟ بافت قدیمی شهر به مرور زمان به سمت فرسودگی در حرکت است و این اتفاق ریشه در نارسایی‌ها و مشکلات عدیده اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی موجود در بافت دارد. بافت قدیمی شهرها که امروز شبکه معابر آنها توان پاسخگویی به نیازهای زندگی…

آمارهای سالیانه سفر به خصوص پس از تعطیلات ملی مانند نوروز یا تابستان از حضور میلیون‌ها گردشگر در گیلان خبر می‌دهند. رقم‌های مشابهی برای تعداد مسافران ورودی به بندر انزلی و غازیان با تکیه بر بازدید از دریا، ساحل، تالاب و آثار تاریخی آن ارایه می‌شود. یکی از مهم‌ترین خدمات برای مسافران، اقامت است: هتل، هتل آپارتمان، مهمانسرا، ویلا و خانه‌های اجاره ای و ... .کمبود در کمیت، همواره در اخبار و در میان فعالان گردشگری مطرح بوده است، اما با تغییر ذائقه و افزایش تجربه سفر میان مسافران، کیفیت به فاکتوری مهم‌تر برای کسب…

پرونده ثبت جهانی ماسوله پس از طرح ابهاماتی از سوی ایکوموس (بازوی کارشناسی و مشورتی یونسکو)، با انجام مطالعات و کاوش‌های باستان‌شناسی، تکمیل مستندات و تقویت بخش‌های تاریخی و تمدنی، برای بررسی مجدد در اجلاس ۲۰۲۷ یونسکو آماده می‌شود. هنوز مشخص نیست این تلاش‌ها چقدر بتواند نظر ارزیابان یونسکو را جلب کند. پرونده ماسوله در اجلاس یونسکو در ریاض در سال ۲۰۲۳ دیفر (تعویق) شد، در آن زمان درباره برخی مباحث مطرح ‌شده در پرونده از جمله این دیدگاه که ماسوله روایتگر فعالیت‌های رمه‌داری و روند صنعتی‌شدن بوده است، پرسش‌هایی مطرح…

سال‌هاست که از توسعه شهر رشت سخن گفته می‌شود اما پرسش اساسی این است که توسعه مورد نظر، دقیقا از چه نوع توسعه‌ای است؟ اگر توسعه شهری را صرفا به احداث پروژه‌های عمرانی یا گسترش کالبد شهر محدود کنیم، بی‌تردید از مفهوم واقعی آن فاصله گرفته‌ایم. توسعه شهری مفهومی چند بعدی است که علاوه بر رشد فیزیکی، ارتقای کیفیت زندگی، عدالت فضایی، حفاظت از میراث فرهنگی، بهبود زیرساخت‌های شهری، افزایش رفاه شهروندان و پایداری محیط‌زیست را نیز در بر می‌گیرد. شهری را می‌توان توسعه‌یافته دانست که شهروندان آن، فارغ از محل سکونت، از…

در سال‌های اخیر، خوشبختانه توجه عمومی به تاریخ و میراث فرهنگی شهرهای ما افزایش یافته است؛ اتفاقی که در صورت هدایت صحیح، می‌تواند به تقویت حافظه تاریخی جامعه ومهم‌تر، افزایش مسوولیت‌پذیری نسبت به میراث فرهنگی بینجامد. با این حال، آنچه بیش از هر چیز نیازمند تامل است، شیوه پرداختن به این میراث در بخشی از فضای مجازی آن هم با مدد از هوش مصنوعی  است. تاریخ‌نگاری، صرفا روایت کردن گذشته یا توصیف زیبایی‌های یک بنا و یک رویداد نیست. پژوهش تاریخی، بر پایه اسناد، منابع معتبر، تحلیل انتقادی و شناخت زمینه‌های تاریخی شکل…

شاید صبحی نه‌چندان دور، صدای لودرها سکوت یکی از کوچه‌های قدیمی رشت را بشکند. چند کارگر نوار زرد هشدار را دور خانه بکشند، درِ چوبی از لولا جدا شود و دیوارهایی که نزدیک به یک قرن باران گیلان را تاب آورده‌اند، در چند ساعت فرو بریزند. رهگذران چند دقیقه بایستند، سری تکان بدهند و بعد زندگی در خیابان دوباره جریان پیدا کند؛ انگار که نه انگار خانه‌ای فرو ریخته است و بخشی از تاریخ این شهر توسط لودرها به فراموشی سپرده می‌شود. این تصویر، خیال‌پردازی نیست. سال‌هاست رشت خانه‌هایش را یکی‌یکی از دست می‌دهد؛ بی‌سروصدا، بی‌آنکه…

سه سال پیش، عمارت لالمی‌ها در یکی از محلات قدیمی رشت، بار دیگر نفس کشیدن را آغاز کرد. خانه‌ای که سال‌ها در سکوت و فراموشی مانده بود به همت افشین میرزایی، هنرمند و آرشیودار گیلانی به کافه‌موزه عکس «ارکاک» تبدیل شد؛ فضایی که در آن نه تنها آرشیوی از تاریخ عکاسخانه‌های رشت به نمایش درآمد، بلکه خود بنا نیز به بخشی از روایت تاریخ شهر بدل شد.   جوانان رشتی،گردشگران و علاقه‌مندان میراث‌فرهنگی از نقاط مختلف کشور به این خانه می‌آمدند؛ چای می‌نوشیدند، عکس‌ها را می‌دیدند و در میان دیوارها، پنجره‌ها و اتاق‌های یک خانه قدیمی، بخشی…

خاندان گیگاسری در محله کیاب رشت، گذر پیرسرا سکونت داشتند. از این خاندان، چهره‌های سرشناسی برآمده و همچون هر انسانی، نیکی و بدشان در گذر زمان به جا مانده است. اجداد این خاندان در روایت شفاهی از قفقاز به گیلان آمدند. حال تنها نماد حضور این خاندان، دو عمارت تاریخی است که مهم‌ترین آن عمارت «سعید خان گیگاسری» در محله پیرسرای رشت است که با حکم قضایی برای مزایده به فروش گذاشته شده است. در سلسله گزارش‌های آتی، خاندان گیگاسری معرفی خواهد شد. موضوع نوشتار نخست، معرفی بنایی است که اداره‌ کل میراث فرهنگی آن را واجد ارزش…

سال‌هاست در حوزه گردشگری فعالیت می‌کنم و از ظرفیت‌ها، فرصت‌ها، مزیت‌های رقابتی و جایگاه بی‌بدیل ایران در صنعت گردشگری سخن می‌گوییم. بیش از هر زمان دیگری، میان آن‌چه ایران می‌تواند باشد و آن‌چه امروز هست، فاصله‌ای عمیق و نگران‌کننده می‌بینم. به عنوان یک کارشناس گردشگری، درد من کمبود جاذبه نیست؛ درد من تماشای خاموشی ظرفیت‌هایی است که می‌توانند هزاران فرصت شغلی خلق کنند، اقتصاد محلی را رونق ببخشند و تصویری واقعی از ایران به جهان نشان دهند. درد من دیدار از روستاهایی است که می‌توانستند مقصد گردشگران…