اصلاحات ارضی

اصلاحات ارضی دهه 1340 از مهم‌ترین و مناقشه برانگیزترین نقاط عطف تاریخ معاصر ایران است؛ اتفاقی که نه فقط مالکیت زمین، بلکه ساختار قدرت، روابط اجتماعی روستا و پیوند دولت با جامعه را دگرگون کرد. این اطلاحات که در چارچوب انقلاب سفید اجرایی شد به فروپاشی نظم دیرپای ارباب‌رعیتی انجامید اما هم‌زمان درباره عدالت اجتماعی، توسعه و نقش دولت مدرن در ایران پرسش‌های تازه‌ای شکل گرفت. کتاب "اصلاحات ارضی و تغییرات اجتماعی در ایران" از مهم‌ترین آثار پژوهشی درباره پیامدهای اجتماعی اصلاحات ارضی در ایران است. افسانه…

اصلاحات ارضی در ایران حاصل جدال بین حاکمیت پهلوی و متغیرهای مداخله گر بیرونی بود که به تدریج از سال‌های اشغال آذربایجان ایران در دهه‌ی بیست از سوی حضور نیروهای ارتش سرخ  در آذربایجان آغاز و تا ملی شدن نفت و نقشی که دکتر محمد مصدق در آن ایفا کرد امتداد یافت و به بروز نا آرامی‌هایی منجر شد که بخشی از آن دست پرورده‌ی  نیروهای چپ در ایران بود. بسیاری بر این باورند که اصلاحات ارضی یک نسخه‌ی غربی برای تغییرات اجتماعی و اقتصادی در ایران پهلوی دوم بود که از سوی علی امینی و حسن ارسنجانی عملیاتی شد و شاه چون این نوع تحرکات را علیه…

اصلاحات ارضی در ایران اگرچه یک ایده‌ی امریکایی بود، اما پرورش یافته امینی و علی ارسنجانی محسوب می‌شد. ارسنجانی پیش از آنکه طرح اصلاحات ارضی به تمامی اجرا شود و اثرات آن را بطور محسوس درک کند، در محافل رسمی و رسانه‌ای به ابراز نظر شحصی خود می‌پرداخت و مکنونات خود را به بیرون منتشر می‌ساخت. این منویات به نحوی بود که حتی علی امینی نیز هر از چند گاهی او را به باد انتقاد می‌گرفت و یا به اصلاح و تعدیل سخنان او مبادرت می‌کرد. حتی یک بار دستوری به اداره کل انتشارات و رادیو داده بود که سخنان ارسنجانی پیش از انتشار از سوی نخست وزیر…