از سال ۹۲ از روزهایی که رشت هنوز ترند نشده بود؛ روز رشت جز یک بار، هر سال به دلایل مختلف به صورت فرمالیته و رسمی برگزار شده است اما نتوانسته است مردم را با خود همراه کند.
جدای از اینکه چرایی عدم ثبت روز رشت در تقویم بعد از یک دهه جای سوال دارد و متولی پیگیری آن نیز مشخص نیست، اما انتخاب این روز نیز هنوز مورد انتقاد است. انتقادات کارشناسی یک طرف اما چند ماه از انتخاب روز لاهیجان نمیگذرد. انتخابی که بر عهده آرای مردم گذاشته شد.
آیا در رشت امکان فراخوان وجود نداشت تا با رأی مردمی روز رشت انتخاب شود؟ روزهای بسیاری در تاریخ رشت از اهمیت برخوردار است. از روز تسخیر تهران توسط مشروطهخواهان گیلان گرفته تا روز اعلام جمهوری شورایی گیلان یا حتی روز آغاز جنبش جنگل.
اما به هر دلیل روز انتخاب رشت به عنوان مرکز بیه پس، به عنوان روز رشت انتخاب شد. جدای از این انتخاب در این یادداشت قصد دارم روز رشت را از منظر گردشگری بررسی کنم.
در سالهای ابتدایی برگزاری روز رشت که هنوز پیادهراه رشت پیادهراه فرهنگی بود، برگزاری جشنواره تئاتر و مراسم آیینی آنچنان بازخورد منفی در بین افراد موسوم به ارزشی پیدا کرد که منجر به بازداشت رییس سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری شد و عملا روز رشت از همان ابتدا به چالش خورد.
در سالهای بعد روز رشت به سالنهای دولتی با حضور افراد خاص محدود شد و هیچگاه جایگاه خود را نیافت. همزمانی شهادت سردار سلیمانی با این روز از سال ۹۸ به چالشهای روز رشت افزود.
در حالیکه راه منطقی تغییر این تاریخ توسط شورانشینان این شد که روز را به هفته تبدیل کردند و آغاز هفته هم طوری انتخاب میشود که قبل از شروع مراسمهای مرتبط با سالروز شهادت سردار سلیمانی به پایان برسد.
دستپخت جدید هفته رشت هم برگزاری آن در محل نمایشگاههای بینالمللی رشت در کیلومتر چهار جاده تهران است و عملا مراسمهای این روز تحتالشعاع مسایل ملی قرار گرفتهاند. امسال نیز که به دلیل تعطیلات تقریبا تمامی استانها و تذکرات پیاپی امنیتی، عملا روز رشت در سالنهای مختلف و نه در کف خیابان و برای عموم مردم، در حال برگزاری است.
حداقل شهرداری علیرغم اعلام تعطیلی از برگزاری مراسم چشمپوشی نکرد اما درب خانههای متعلق به میراثفرهنگی و موزه رشت بالاجبار بسته بود. در کنار اینها مرور روز رشت ۹۸ و ۱۴۰۱ نیز ابتر ماندن برنامههای مربوط به این روز را نشان میدهد. دلیل آن همزمانی با اعلام شهادت سردار سلیمانی در سال ۹۸ و همزمانی با اعتراضات در سال ۱۴۰۱ بود.
از منظر گردشگری، دی ماه یکی از بدترین زمانهای سفر به گیلان است. در هفته دوم دی، هوای ماسوله به عنوان گردشگرپذیرترین منطقه گیلان منفی ده درجه، رشت ۷ درجه، لاهیجان ۴ و ماسال ۱۱ درجه است.
اگر هدف جذب مسافر و افزایش ضریب اشغال اقامتگاههاست، در شرایطی که میراثفرهنگی هیچ برنامه مستقلی برای این روز و جذب مسافر برای آن ندارد، قطعا آمار مستدل و قابل دفاعی نیز از مسافران ورودی به رشت ندارد. نه در صفحات مجازی و نه در تبلیغات رسمی، نامی از متولی گردشگری استان دیده نمیشود.
عملکرد صنف راهنمایان گردشگری نیز مثل سالهای گذشته محدود به برگزاری چند برنامه رشتگردی رایگان است و هیچ اجماعی برای برگزاری بهتر این روز بین دستگاههای مختلف وجود ندارد.
بنابراین با روزی مواجه هستیم که همه در آن خوشحال و شاد و خندان هستیم و به هم تبریک میگوییم اما نه برنامه داریم نه خروجی داریم نه در جلسات بیثمر برنامهریزان مشارکت داده میشویم. فقط عدهای به طور ثابت در سالنهای ثابت با حضور افراد ثابت از رشت میگویند و برای چند روز از مشکلات عدیده آن نمیگویند.
راهکار چیست؟ برای بار چندم در چند سال گذشته بر لزوم تغییر روز رشت تاکید میکنم. به چه تاریخی؟ هر تاریخی جز دوازده دی. به دلایلی که بارها گفته شد. بعد از آن؟ تشکیل کمیسیون متشکل از شهرداری، ارگانهای مرتبط، میراثفرهنگی و گردشگری و صنایعدستی، اصناف مربوطه، صنف رستوران داران، صنف راهنمایان گردشگری، صنف دفاتر خدمات مسافرتی و صنف اقامتگاهها و هتلها.
تنها در صورتیکه تمام ذینفعان در یک برنامه مشارکتی دیده شوند، میتوان یک برنامه برد برد برای تمامی آنان و به خصوص مردم رشت را انتظار داشت.