فرهنگ

بیست و دومین برنامه محله‌گردی «مادران و کودکان» صبح پنجشنبه 30 مرداد ماه 1404، با موضوع بازخوانی محله زاهدان و بازدید از مساجد تاریخی آن با همکاری کتاب‌فروشی «ماهی سیاه» برگزار شد. دیدن بزرگ‌ترین کاشی‌کاری پشت مسجد مستوفی که در حیاط مدرسه علمیه مستوفی قرار دارد و هم‌چنین بالارفتن از ماذنه مسجد گلدسته، از بخش‌های جالب توجه محله‌گردی مادران و کودکان بود. راهنمای این رویداد فرهنگی، پیرامون محلات رشت قدیم گفت: در قدیمی‌ترین نقشه موجود رشت که در سال1249 خورشیدی ترسیم شده این شهر از هفت محله بزرگ به…

به منظور بازخوانی و بازآفرینی هویت تاریخی شهر رشت، مجموعه مستند «رشت در گذر تاریخ» شامگاه ۲۷ مردادماه ۱۴۰۴ در تالار مرکزی رشت به نمایش درآمد. این رویداد فرهنگی با حضور مدیران، هنرمندان، پیشکسوتان و فعالان فرهنگی برگزار شد و به همت اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گیلان و سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری رشت شکل گرفت. در ابتدای مراسم، «پیام یوسف سلمان‌خواه»، سرپرست میراث فرهنگی گیلان، قرائت شد که در آن بر نقش سینمای مستند در پاسداشت میراث فرهنگی و آگاهی‌بخشی به جامعه تأکید شده…

از نخستین سنگ‌نوشته‌ها و لوح‌ها، تا نسخه‌های خطی و چاپی، «کتاب» در تمدن بشری نه فقط ابزار انتقال اطلاعات، بلکه ظرف اندیشه، زبان، تفکر و ذخیره‌گاه حافظه‌ی تاریخی انسان بوده است. در ایران، سنت تألیف و نگارش، سابقه‌ای دیرینه دارد؛ از گذشته، تألیف، کار اندیشه‌ورزان و حاصل سال‌ها تحقیق، آزمون، نگارش و بازنگری بوده است. کتاب، خانه‌ی محتوا بود؛ تجلی جست‌وجوی حقیقت. در گذشته، تألیف کتاب نه تنها یک فعالیت علمی، که یک رویداد فرهنگی و اجتماعی به شمار می‌رفت. نویسنده، ماه‌ها و گاه سال‌ها در جست‌وجوی حقیقت، گردآوری داده‌ها،…

کافه‌ موزه‌ی رشت؛ کافه‌ای در قلب یک خیابانِ دوان به سوی مدرنیته است که هفت سال است نقبی به دل تاریخ زده، با دری چوبی، شیشه‌های رنگی که انگار کمدِ چوبی نارنیا، دری به دنیای تاریخ و فرهنگ و ادبِ یکی دو قرن پیش باز کرده است. تاریخ نمادین تولدش، مقارن با سالروز امضای فرمان مشروطیت، اما با یک‌صد و دوازده سال اختلاف، در سال ۱۳۹۷ خورشیدی است. در هفتمین سال‌روز افتتاح کافه‌موزه، در تاریخ ۱۴ مرداد ماه ۱۴۰۴، نمایشگاهی تحت‌عنوان «نمایشگاه عکس مردم ایران» برای بازدید عموم گشایش یافت که در آن عکس‌هایی تاریخی مربوط به دوره‌ی…

نوروزبل، به معنای آتش نوروزی، آغاز سال جدید گیلانی (دیلمی)؛ آتش، مهم‌ترین کشف انسان، عنصری که زندگی انسان نخستین را دگرگون کرد، روشنایی بخش و گرما دهنده، پای ثابت سور و سرور، مقدس در ادیان باستانی ایران. نوروز بل علاوه بر گیلان در غرب مازندران، الموت و طالقان جشن گرفته می‌شد. در شب شانزده امرداد مصادف با آخرین روز اسفندارما سرگالش‌ها «شولا» به تن می‌کردند و به بلندترین قله رفته و با روشن کردن آتش، آغاز سال جدید را اطلاع می‌دادنند و مردم لباس‌های تازه می‌پوشیدند و به شادی پرداخته و سال نو را به یکدیگر تبریک…

کافه‌موزه ارکاک، خانه‌ای تاریخی با بیش از ۷۰ سال قدمت در قلب شهر رشت، نمونه‌ای بی‌نظیر از معماری اصیل گیلانی است که فضای نوستالژیک و هنری آن، عکاسی را به عنوان محور اصلی روایت فرهنگی و تاریخی خود انتخاب کرده است. این کافه‌موزه با حیاطی سرسبز، حوض کوچک و گوشه‌هایی که هرکدام داستانی از زندگی و هویت بومی را بازگو می‌کنند، محلی برای تجربه‌ای متفاوت از لذت بردن قهوه نیست؛ بلکه جایی‌ست برای لمس خاطرات، ثبت لحظات ماندگار و پیوند نسل‌ها با تاریخ و فرهنگ شهر رشت. افشین میرزایی، مدیر و موسس این مجموعه، بیش از سیزده سال…

بیست و ششم اردیبهشت 1404 بود که خبر درگذشت ابراهیم رهبر، نویسنده‌ی هشتاد و هفت ساله‌‌ی صومعه‌سرایی، در تهران اعلام شد. کانون نویسندگان ایران دو روز بعد در روز هجدهم مه، بیست و هشتم اردبیهشت، طی اطلاعیه‌ای از این «عضو دیرین خود» یاد کرد که هم‌زمان با تشکیل کانون نویسندگان ایران به عضویت آن درآمده و در سال 1349 فعالیت خود را با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آغاز کرده بود. او که در دانشگاه تهران زمین‌شناسی می‌خواند، هم‌زمان به شغل معلمی نیز می‌پرداخت و در همان دهه‌ی چهل بود که نخستین داستان‌هایش در مجلاتی چون…

کوچه‌های قدیمی، بیش از یک مسیر عبور ساده بودند. آن‌ها قلب تپنده‌ی زندگی شهری و محله‌های ایرانی محسوب می‌شدند؛ محلی برای تعامل اجتماعی، همبستگی، بازی کودکان و تبادل فرهنگ. کوچه، جایی بود که نسل‌ها با هم تنیده می‌شدند؛ درب همسایه کوبیده می‌شد، همسایه‌ها احوال هم را می‌پرسیدند، و کودکان در کوچه بازی‌های محلی و آموزش‌های غیررسمی زندگی را یاد می‌گرفتند. در این فضا، روابط انسانی عمیق و چندلایه شکل می‌گرفت و به نوعی خانواده‌ی گسترده و اجتماعی پدید می‌آمد. خاطرات جمعی از شادی‌ها و غم‌ها در کوچه ثبت می‌شد و این فضا یک…

۱۸ سال پس از درگذشت یکی از نام‌آواران موسیقی گیلان، این روزها کتابی پژوهشگرانه در گفت‌وگو با او منتشر شده است که ناگفته‌های زیادی را آشکار می‌سازد. احمد عاشورپور آوازخوان عاشق و شوریده حال سال‌های دهه ۴۰ و ۵۰ شمسی و  احیاگر موسیقی فولکلور گیلان از جمله ترانه‌خوانی بود که موسیقی گیلانی را از دیار گیلان به مردمان به گویش‌ها و زبان‌های دیگر اشاعه داد و گوش‌هایی از دیگر اقوام ایرانی را به این موسیقی آشنا ساخت. مردی که زمانی با بزرگانی چون مرتضی محجوبی، حسین تهرانی و حتی ناموری چون روح‌الله خالقی حشر و…

«مهرداد هنرمند»، کارگردان تئاتر و مدرس دانشگاه، یکی از چهره‌های تأثیرگذار در هنرهای نمایشی رشت است که با وجود همه محدودیت‌ها، همچنان به اجرای نمایش‌های جدی و ساختارمند در این شهر ادامه می‌دهد.   او با نگاهی منتقدانه به وضعیت تئاتر در گیلان، از کمبود امکانات، نبود حمایت دولتی، کیفیت پایین سالن‌ها و مدیریت ناآشنا با هنر گلایه دارد؛ اما در عین حال معتقد است؛ اگر تولیدات باکیفیت و صادقانه روی صحنه بروند، مخاطب جدی تئاتر همچنان حاضر است برای دیدن یک اثر ارزشمند، پای اجرا بنشیند.   او در این گفت‌وگوی مفصل از تجربه…