میراث فرهنگی

پس از گذشت یک ماه و اندی از آتش‌سوزی بازار اصلی شهر و حضور معاون وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در بین بازاريان، تبعات غیبت اولیه مدیران و کارشناسان میراث در بین بازاريان به تدریج خودش را نشان می‌دهد. علی‌رغم این‌که نگارنده شخصا با اداره ميراث در صبح جمعه، 19دی، تماس گرفته و خواستار حضور یگان حفاظت در میان کاروانسراهای ثبت ملی بازار شدم اما به‌دلیل آماده‌باش یگان حفاظت در موزه‌های استان، حضور به‌موقع آنان میسر نشد. در روزهای بعد نیز، هرچه استاندار پای کار بود از بقیه خبری نبود. هرچند…

«دادی» که در بازار رشت با «آتش» ستانده شد و رَخت قجری سه کاروانسرای «مَلِک، طاقی بزرگ و طاقی کوچک» را سوزاند، هیچ‌گاه از حافظه تاریخی این شهر از بین نمی‌رود. کسبه‌ای که از چندین جبهه خسارت دیده‌اند، خشمشان را در آواربرداری نشان دادند. ویرایش گزارش تمام نشده بود که باخبر شدم، سردرب سرای ملک را تخریب کردند. بارانی که از صبح روز سه‌شنبه می‌بارد نتوانست آتش خشم کسبه‌ای را فرو بنشاند که یک ماه است هست و نیستشان ساقط شده است. چرخ اقتصادی که در ماه‌های اخیر فنرش دررفته بود، آخر خود چرخ را هم خرد کرد و با تخریب سردرب…

آیا قانون معافیت ابنیه و اماکن ثبت شده در فهرست آثار ملی از پرداخت عوارض شهرداری برای بازار رشت هم صدق می‌کند؟ اسناد منتشرشده در این مجموعه، به‌طور مستقیم به واقعه آتش‌سوزی بازار رشت نمی‌‌پردازند (که در یادداشت‌های دیگر به تفسیر به آن پرداخت خواهم کرد)، بلکه به لایه‌ای عمیق‌تر و ریشه‌ای‌تر از مساله اشاره دارند؛ یعنی بافت تاریخی بازار، حریم‌‌های پیرامونی آن و مجموعه ضوابطی که با هدف حفاظت، سامان‌دهی و هدایت تحولات این پهنه تدوین شده‌‌اند. بااین‌حال، بازخوانی این اسناد در بستر زمانی پس از حادثه هولناک…

هم‌زمان با فرارسیدن صدمین سال تاسیس کتابخانه ملی رشت، آیین بزرگداشت این نهاد فرهنگی که به‌عنوان نخستین کتابخانه ملی ایران شناخته می‌شود با حضور استادان دانشگاه، نویسندگان، پژوهشگران، اصحاب قلم و جمعی از علاقه‌مندان فرهنگ و ادب در سالن اجتماعات کتابخانه ملی رشت برگزار شد. در این مراسم، استاندار گیلان با اشاره به‌ جایگاه تاریخی و فرهنگی کتابخانه ملی رشت، نقش این مجموعه را در حفظ و انتقال دانش و میراث مکتوب گیلان مهم و اثرگذار دانست و ابراز امیدواری کرد: این کتابخانه همچنان برای نسل‌‌های آینده، مامنی برای فرهنگ،…

از سال ۹۲ از روزهايی که رشت هنوز ترند نشده بود؛ روز رشت جز یک بار، هر سال به دلایل مختلف به‌ صورت فرمالیته و رسمی برگزار شده است اما نتوانسته‌ است مردم را با خود همراه کند. جدای از این‌که چرایی عدم ثبت روز رشت در تقویم بعد از یک دهه جای سوال دارد و متولی پیگیری آن نيز مشخص نیست، اما انتخاب این روز نيز هنوز مورد انتقاد است. انتقادات کارشناسی یک طرف اما چند ماه از انتخاب روز لاهیجان نمی‌‌گذرد. انتخابی که بر عهده آرای مردم گذاشته شد. آیا در رشت امکان فراخوان وجود نداشت تا با رأی مردمی روز رشت انتخاب…

مصر با افتتاحِ «موزه بزرگ مصر» و سرمایه‌گذاری بیش از یک میلیارد دلار نشان داد که میراث فرهنگی تنها بازمانده گذشته نیست؛ بلکه می‌تواند زیربنای آینده اقتصادی مؤثر، هویتی و اجتماعی یک ملت باشد. در سال‌های اخیر، تجربه‌های بین‌المللی به‌طور فزاینده‌ا‌ی نشان داده است که میراث فرهنگی نه فقط ارزش تاریخی دارد، بلکه می‌تواند موتور رشد اقتصادی، هویت‌سازی اجتماعی و اعتماد ملی باشد مشروط بر آن‌که با محافظت و مدیریت هوشمندانه همراه باشد. اتحادیه اروپا، سیاست‌های تحقیق و نوآوری به‌وضوح میراث فرهنگی و صنایع خلاق را…

این‌روزها تخریب خانه‌های قدیمی و تبدیل آن‌ها به پارکینگ‌های خصوصی، بیش از همیشه به بحران کم‌توجهی به بناهای قدیمی و میراثی رشت، دامن زده است. رشت با پیشینه‌ای غنی از تاریخ و فرهنگ، خانه‌های قدیمی و بافت‌های سنتی ارزشمندی را در بافت مرکزی خود جای داده است. اما رشد قارچ‌گونه پارکینگ‌های خصوصی در املاک بناهای تاریخی و میراثی رشت حفاظت از این بناه‌ها و حفظ آن برای آیندگان را زیر سؤال برده است. این درحالی‌ست که مدیریت شورای شهر در ادوار مختلف مصوباتی در خصوص احداث پارکینگ‌های طبقاتی با…

هیچ زمانی به اندازه تابستان ۱۴۰۴، رشت پر ترافیک و شلوغ نبود. به‌دلیل تبعات روانی جنگ دوازده روزه، از اقصی نقاط کشور به استان‌های شمالی سرازیر شدند و سهم گیلان و رشت، علاوه بر حضور گردشگران، عیان شدن کاستی‌های زيرساخت شهری بود. در آن دوران ترافیک مرکزی شهر در کنار نبود پارکینگ، اگر با تساهل و تسامح مردم رشت همراه نبود، قطعا می‌توانست باعث درگیری‌های فراوان شود. تقریبا تمام خیابان‌های اصلی منتهی به بافت مرکزی شهر در دو طرف پارک دوبله بود و با وجود پیش‌بینی اتمام آن در پایان تابستان، هم‌چنان ادامه دارد. علاوه بر…

روزنامه پیام ما- در کوه‌های «نیاوُل» و «سیدسرا»، جایی که غارهای هفت‌هزارساله و گورستان‌های عصر آهن قرار دارد، کارخانه «سیمان گیلان سبز» با مجوزهایی مبهم و نظارتی نیم‌بند، به تخریب طبیعت، کوه‌ها و محوطه‌های باستانی مشغول است. گزارش‌های رسمی میراث‌فرهنگی می‌گویند بیش از ۵۵ درصد از محوطه‌های باستانی روستای نیاوُل در اثر فعالیت‌های این کارخانه و معدن آن از بین رفته است. حالا مدتی است که نشانه‌گذاری‌های جدید روی زمین‌های اطراف روستا، اهالی را نگران کرده. نشانه‌گذاری‌هایی که خبر از اجرای فاز دوم فعالیت‌های کارخانه و…

کافه‌هایی که حوالی پل تاریخی غازیان نفس می‌کشند، لابه‌لای مه و عطر قهوه، راوی داستانی‌ اندوهناک هستند. در هفته‌های اخیر روایت اخطار برای جمع‌آوری کافه‌دکه‌هایی که حوالی پل قدیمی غازیان قد علم کرده‌اند، نگاه شهروندان را متوجه این موضوع کرده است. این خبر در شبکه‌های اجتماعی بازتابی گسترده یافت و از آن‌جا که با معیشت تعدادی از جوانان این شهر مرتبط بود، موجی از هم‌دردی پدید آورد. واقعیت این است که شهرستان انزلی با توجه به ظرفیت‌های ارزشمند متعدد، سال‌هاست که با مشکل بیکاری دست به‌گریبان است. این در حالی…