نگاهی به چالشهای ساختاری مدیریت شهری رشت؛
ضرورت بازگشت شوراها به ماموریت نظارتی
با نزدیکشدن به زمان برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی شهر، ضروریست نکاتی بر پایه تجارب شخصی و دانستههای تخصصی در حوزهی مدیریت شهری به اشتراک گذاشته شود.
در این ایام، شاهد هستیم که متخصصان، کنشگران و دغدغهمندان حوزه مدیریت شهری در رشت، با احساس مسوولیت اجتماعی و وجدانی، در قالب برگزاری نشستها، جلسات تخصصی و تحلیل عملکرد مدیران شهری (اعم از شهرداران و اعضای شورا) به ارزیابی و نقد دوره چهارساله گذشته میپردازند.
این تلاشها گاه با هدف ارتقای آگاهی و روشنسازی افکار عمومی و گاه بهمنظور نزدیکشدن به فرایند تصمیمسازیهای آتی در دوره انتخابات، انجام میشود تا مسیر انتخاب آگاهانه اعضای شایسته شورای شهر هموارتر شود.
در این میان، یادآوری فلسفه وجودی شوراهای اسلامی شهر و ماموریت نظارتی آنها بر عملکرد شهرداری، امری ضروری است. تجربه نشان داده است که این وظیفه قانونی و بنیادی، متاسفانه در بسیاری از دورهها به حاشیه رفته و شوراها بهجای ایفای نقش نظارتی، عملا به بازوی اجرایی سیاستهای شهرداری (اعم از درست و نادرست) تبدیل شدهاند؛ پدیدهای که میتوان آن را «شورای شهرداری» نامید.
البته این موضوع به هیچ وجه به معنای نادیدهگرفتن صداقت، سلامت نفس و نیت خیر اعضای محترم شورا نیست، بلکه اغلب ناشی از تراکم وظایف، حجم بالای مراجعات مردمی و نبود بهرهگیری نظاممند از مشاوران خبره و متخصص است؛ عاملی که در کنار اعتماد بهنفس بیشازحد برخی اعضا، سبب انحراف ناخواسته از مسیر قانونی و ماموریت اصلی شورا میشود.
در صورت انتخاب اعضای جدید شورا، انتظار میرود رویکرد آنان مبتنی بر فهم دقیق جایگاه نظارتی این نهاد باشد و با تکیه بر دانش تخصصی، تجربه میدانی و سرمایه انسانی بهویژه از میان نخبگان و خبرگان شهر رشت در فرایند تصمیمسازی و سیاستگذاری شهری مشارکت دهند. این رویکرد میتواند به اصلاح ساختار تصمیمگیری و افزایش بهرهوری در شهرداری کمک شایانی کند.
تجربه سالهای اخیر نشان داده است که بیتوجهی به اصول فنی و مطالعات مقدماتی در پروژههای کلان شهری، میتواند خسارتهای سنگینی به شهر وارد سازد. نمونه بارز آن، صرف هزینهای بالغ بر هزار میلیارد تومان در پروژه تقاطعهای غیرهمسطح است که به اذعان مدیران وقت نهتنها هنوز بهطور کامل به بهرهبرداری نرسیده، بلکه حتی در صورت تکمیل نیز پاسخگوی بحران ترافیکی مزمن رشت نخواهد بود. برخی از این پروژهها حتی بدون مصوبات بالادستی و بدون پشتوانه مطالعات فنی اجرا شدهاند.
هچنین، تداوم پروژههای نیمهتمام و مسیرهای بازگشایی رهاشده، ضمن تحمیل هزینههای گزاف بر بودجهی شهر، مناظر نامطلوبی در چهره شهری ایجاد کرده است. در چنین شرایطی، معرفی مکرر طرحهای جدید بدون تعیین تکلیف پروژههای معطلمانده نهتنها شایبهی فرافکنی ایجاد میکند بلکه موجب نگرانی شهروندان، انتقاد متخصصان و اعتراض نهادهای نظارتی و اجرایی در سطوح بالاتر نیز شده است.
بنابراین، ضروری است که در حوزههای کلیدی مدیریت شهری ازجمله بازگشایی معابر، ساماندهی پارکینگهای حاشیهای، تصویب ضوابط طرحهای تفصیلی و اجرای طرحهای توسعهی شهری از ظرفیت مشاوران بومی، متخصص و متعهد بهره گرفته شود. بدیهی است حضور این چهرههای حرفهای نه بهعنوان مداخلهگران بلکه در نقش بازوان علمی و کارشناسی شورا و شهرداری، میتواند ضامن تحقق مدیریت شهری کارآمد و مبتنی بر شواهد باشد.
این دلسوزان رشت، که پیشتر نیز در دورههای مختلف شورا همکاریهای صادقانه و مخلصانه داشتهاند، آمادگی خود را برای همراهی و ارایه خدمات مشورتی به اعضای محترم شورا و مدیران شهرداری اعلام میدارند.
الهی، چنان کن سرانجام کار
تو خشنود باشی و ما رستگار
