یادداشت خصوصی

گلسار از منظر شاخص‌های کلان‌شهری، مدرن‌ترین و منظم‌ترین منطقه رشت به نظر می‌رسد و نسبت به دیگر نقاط شهر وضعیت مطلوب‌تری دارد. اما اجازه دهید امروز خود را در این منطقه برایتان روایت کنم؛ روزی که تلخی‌هایش نشان داد حتی مدرن‌ترین نقطه شهر نیز برای یک شهروند معمولی چقدر ناامن و دشوار می‌تواند باشد. تصورکنید امروز من با کودک چندماهه‌ام از خیابان اصلی گلسار عبور می‌کردم. اولین مانع، ماشین‌هایی بودند که نیمی از آنها در پیاده‌رو پارک شده و راه را کاملا بسته بودند. از آنجا که پیاده‌رو مسدود بود، به اجبار وارد خیابان شدم…

بیشتر از شصت سال بعد از اصلاحات ارضی، در روستاهای گیلان هنوز بیشتر از کلمات مبالغه آمیز "چاکرم " و "نوکرم" یک عبارت کوتاه به گوش می‌رسد: "تی رعیتم " . عبارتی متعلق به دوران ارباب رعیتی که هنوز در ناخودآگاه جمعی بخش بزرگی از روستاییان تاثیر خود را حفظ کرده است ‌. بررسی تبعات اجتماعی اصلاحات ارضی بخصوص بر روی فرزندان خوانین مجالی دیگر می‌طلبد. سه نسل بعد از اصلاحات ارضی، شاید خبری از خان و رعیت نباشد اما رشت قدیم که محاط بین دو رودخانه‌ بود، هنوز نام اربابان و خوانین را بر پیشانی کوچه‌پس‌کوچه‌های خود می‌بیند ‌.…

مدتی قبل از شروع جنگ کتابی خواندم با عنوان «هنرمند و زمانه» (درباره نبوغ هنری و افسون ادبیات در روزگار پرآشوب) اثر مارینا تسوتایوا با ترجمه الهام شوشتری زاده. مترجم در ورودی یادداشتی که برای شروع کتاب نوشته بود، بریده‌ای از «اجتماع اذعان ناپذیر» موریس بلانشو را آورده بود که تا چند روز ذهنم را درگیر کرد. «نوشتن زیر فشار جنگ همان نوشتن درباره جنگ نیست، نوشتن در افق جنگ است. انگار جنگ همدم و هم بسترت باشد.» من که در کودکی جنگ هشت ساله را از سرگذرانده بودم و چندماه قبل از خواندن این کتاب هم جنگ دوازده روزه را تجربه…

در فضای پرهیاهوی رسانه‌های‌دیجیتال، هر روز با سیلاب بی‌امان از یادداشت‌ها، مقالات و تحلیل‌ها روبرو می‌شویم. از نقد سینما گرفته تا تحلیل‌های‌اجتماعی از توصیه‌های روان‌شناختی تا روایت‌های ادبی. نوشته‌ها رنگ به رنگ، همه‌جا فراوان‌اند. اما با کمی درنگ در میان هیاهوی کلمات، با واقعیتی هولناک روبرو می‌شویم. گویی بیشتر متون  با جریانییکسان، یکنواخت و خالی از خلاقیت پیش می‌روند. ما وارد عصر نویسندگان سایه شده‌ایم، دورانی که در آن قلم، جای خود را به «پرامپت» داده است و نویسنده، به جای آفرینش، به استخراج روی آورده است.…

سی و یکم اردیبهشت، روز ملی بوم‌گردی در ایران، فرصتی است برای نگاهی دوباره به سفری که ریشه در خاک، فرهنگ و زندگی مردم محلی دارد. بوم‌گردی قرار بود پلی باشد بین مسافرِ مشتاق آرامش و روستایی که نیازمند شغل و امید است. با این‌که سال‌ها از تاسیس نخستین اقامتگاه بوم‌گردی در ایران می‌گذرد، اما هنوز بسیاری از اقامتگاه‌های بوم‌گردی در سراسر کشور، بدون حمایت جدی رها شده‌اند و کیفیت خدمات آن‌ها چنان است که گاه نه تنها جذابیتی ایجاد نمی‌کند، بلکه تصویری نامناسب از گردشگری روستایی در ذهن گردشگران می‌سازد. در…

جنگ اخیر ایران و آمریکا پایان یافته، اما تقریبا همه روایت‌ها در هر دو سوی میدان حول یک پرسش واحد شکل گرفته‌اند: «چه کسی پیروز شد؟» پاسخ‌ها نیز از پیش روشن‌اند. هر جریان سیاسی از زاویه خود، تصویری از پیروزی ارایه می‌‌کند؛ حامیان حکومت از نمایش بازدارندگی سخن می‌گویند و مخالفان، ولو با احتیاط، بر ناکامی‌آمریکا یا توقف پروژه جنگ تاکید می‌کنند. رسانه‌ها، تحلیلگران و شبکه‌های اجتماعی نیز در همین دوگانه فرساینده «برد یا باخت» گرفتار مانده‌اند. اما آیا این دوگانه تمام حقیقت را توضیح می‌دهد؟ آیا درخلال این جنگ،…

موزه‌ها همواره به عنوان «کتابخانه‌های باز تمدن» شناخته شده‌اند؛ اما در دنیای امروز، این نهادها با چالشی دوگانه روبرو هستند: از یک سو وظیفه حفظ حافظه‌ی تاریخی ملت و از سوی دیگر، ضرورت تبدیل شدن به موتورهای محرک اقتصاد گردشگری. با فرا رسیدن روز جهانی موزه، سوالی اساسی مطرح می‌شود: موزه‌های ما در سایه‌ی ناامنی‌های منطقه‌ای و تنش‌های نظامی، چه جایگاهی در زنجیره‌ی اقتصاد گردشگری دارند؟ آیا آن‌ها واقعا منابع درآمدزایی محسوب می‌شوند یا تنها نهادهایی هستند که درانتظار حمایت‌های دولتی می‌مانند؟ موزه‌ها بر…

صنعت ساختمان یکی از اصلی‌ترین پیشران‌های اقتصاد کشور است و نقش مهمی در اشتغال، گردش سرمایه، رونق صنایع وابسته و تامین یکی از اساسی‌ترین نیازهای خانوار یعنی مسکن دارد. هرگونه رکود در این بخش، تنها محدود به کاهش ساخت ‌و ساز نیست، بلکه به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم بر بخش بزرگی از اقتصاد ملی اثر می‌گذارد. در سال‌های اخیر، افزایش شدید قیمت مصالح ساختمانی شامل سیمان، فولاد، میلگرد، بتن، مصالح پایه، تاسیسات ساختمانی و مشتقات صنایع پتروشیمی، هزینه تمام‌شده ساخت را به شکل قابل توجهی افزایش داده است. این افزایش…

همین­که باشگاه ورزشی را ترک کردم، پیام روی گوشی‌ام را دیدم: حمله آمریکا به ایران آغاز شد. دیگر یادم نیست چگونه اضطراب و لرزش‌دستانم را برای رانندگی تا مدرسه کنترل کردم. راه طولانی نبود، اما حس می‌کردم تا ابد طول می‌کشد. همه مادرها در آن خیابان یک هدف داشتیم: «برسیم». آن لحظه هنوز نمی‌دانستم اضطرابم بی‌جا نیست. چندی بعد که خبر حمله به مدرسه میناب را شنیدم، توی دلم گفتم مادران آن بچه‌ها هم دویدند، اما بعضی‌هایشان نرسیدند. وارد مدرسه شدم. دوان‌دوان رفتم تو راهرو. ناظم آن‌جا ایستاده بود. چشمانم پر از اشک بود.…

در روزهاییکه موضوع افزایش حقوق و دستمزد کارگران و کارمندان داغ شده است، پای یک نگرانی دوباره به میان می‌آید: اگر حقوق‌ها افزایش یابد، تورم هم صعود خواهد کرد. این نگرانی برای مردم هم ملموس است؛ چون تجربه سال‌های گذشته به مردم نشان داده که هر بار حقوق‌ها افزایش یافته، مدتی بعد نرخ کالاها و خدمات هم تصاعدی بالا رفته است. اما پرسش اینجاست که آیا واقعا افزایش دستمزد علت اصلی تورم است یا فقط هم‌زمان با تورم رخ می‌دهد؟ واقعیت این است که اقتصاد ایران سال‌هاست با تورم مزمن زندگی می‌کند؛، تورمی که حتی در دوره‌هایی که…