یادداشت خصوصی

گاهی اندوه یک شهر را نمی‌توان در آمارها و گزارش‌های رسمی یافت؛ باید آن را در سکوت خیابان‌های قدیمی، در بادِ نمناک دریای خزر، در سایه درختان کهنسال و در نگاه مردمی جست که هر روز بخشی از هویت سرزمینشان را از دست می‌دهند. امروز، تصویب ضوابط جدید بلندمرتبه‌سازی در رشت و انزلی، برای بسیاری از شهروندان، متخصصان و دلسوزان گیلان تنها یک تصمیم فنی یا اقتصادی نیست؛ بلکه نقطه‌ای سرنوشت‌ساز در آینده این سرزمین است. تصمیمی که اگر بدون شناخت دقیق از ظرفیت‌های محیطی، اقلیمی، اجتماعی و فرهنگی و زیرساختی این دو شهر اجرا شود، می‌تواند…

در سال‌های اخیر، وضعیت درسی دانش‌آموزان دستخوش تحولاتی عمیق و چندبعدی شده است که ریشه در تغییرات شتابان جهانی، پیشرفت‌های فناورانه و تحولات ناگهانی مانند همه‌گیری کووید-۱۹ دارد. این دوران را به‌ جرات می‌توان یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های آموزشی در تاریخ معاصر ایران و جهان دانست؛ دوره‌ای که در آن مفاهیم سنتی کلاس، معلم و کتاب درسی بازتعریف شدند و مرزهای یادگیری از دیوارهای مدرسه فراتر رفتند. از یک سو، فناوری‌های نوین پنجره‌های تازه‌ای به سوی علم گشودند و از سوی دیگر، این تحولات سریع، چالش‌های بی‌سابقه‌ای را برای…

سال ۱۳۸۵ برای نخستین بار استاد محمد کوچکپور را در گالری شخصی‌اش در کپورچال ملاقات کردم؛ دیداری که آن روز شاید برای من فقط آشنایی با یک عکاس شناخته‌شده بود اما امروز که به آن فکر می‌کنم، می‌بینم به یکی از مهم‌ترین نقطه‌عطف‌های زندگی حرفه‌ای‌ام تبدیل شده است. ساعت‌ها میان عکس‌هایش قدم زدم. به روایت‌هایش گوش دادم و با شوقی که برای تعریف داستان هر تصویر داشت، روبه‌رو شدم. آن روز، بیش از آنکه درباره نور، کادر یا ترکیب‌بندی چیزی یاد بگیرم، فهمیدم نگاه یک عکاس چگونه شکل می‌گیرد و آموختم عکاسی فقط ثبت یک تصویر نیست؛…

رشت و گیلان امروز به صحنه‌ای برای نمایش نوعی از قدرت و توسعه تبدیل شده‌اند؛ توسعه‌ای که بسیاری از الگوها و طرح‌های آن در دیگر نقاط ایران و حتی در تهران که زمانی می‌توان آن را «پایتخت باغ‌های ایران» دانست با چنین شدت و گستردگی چیزی جز ناترازی انرژی تخریب محیط زیست و ناپایداری نبوده. با این حال، همین الگوی توسعه از سوی نهادهای بالادستی، به‌عنوان نسخه‌ای واحد، به رشت و گیلان ابلاغ و تحمیل می‌شود. برای به ثمر نشستن این طرح‌ها از جمله بلندمرتبه سازی که به‌صورت رسمی از سوی دستگاه‌های بالادستی ابلاغ می‌شوند، شرکت‌های…

داستان وانیشا از یک دغدغه مهم آغاز شد: ایجاد تجربه‌ای راحت، سالم و بدون استرس برای بانوان. این برند با هدف تولید پدهای پارچه‌ای متولد شد؛ محصولی که نه تنها گزینه‌ای سلامت‌محور برای بدن است، بلکه راهکاری هوشمندانه برای حذف زباله‌های پلاستیکی و پایان دادن به استفاده از کالاهایی است که در فرایند تولیدشان تست‌های حیوانی انجام می‌شود. وانیشا که با سرمایه‌ای اندک و از صفر شکل گرفت، امروز به یک ساختارِ تخصصی تبدیل شده است. این مجموعه با تفکیک وظایف در حوزه‌های «طراحی و توسعه محصول»، «مدیریت فروش و ارتباط با مشتریان» و…

محمد کوچک‌پور کپورچالی جزو اولین عکاسان گیلانی بود که عکاسی مستند را در دهه‌ شصت خورشیدی در گیلان شروع کرد. او به دلیل این‌که عاشق عکاسی در دامان طبیعت بود، زمان زیادی را خارج از خانه و در دل جنگل‌های تالش در جستجوی سوژه‌ای بکر، در کنار مردمان بومی سپری می‌کرد. کوچک‌پور به واسطه‌ رابطه‌ عاطفی عمیقی که با سوژه‌ها پیدا می‌کرد، جزیی از سوژه شده و بیشتر اوقات، شب‌ها و روزها را در کنار جنگل‌نشینان می‌مانند و عکاسی می‌کرد. محمد هیچ‌وقت تحت‌تاثیر عکاسان دیگر نبود و نگاهِ منحصر به فرد خویش را داشت. نگاهی که…

هشت سال از اجرای طرح تنفس جنگل می‌گذرد؛ طرحی که با هدف پایان دادن به بهره‌برداری تجاری از جنگل‌های هیرکانی و آغاز فصلی تازه در حفاظت، احیا و مدیریت پایدار این میراث ارزشمند ملی به اجرا درآمد. انتظار می‌رفت با توقف برداشت چوب، تمام ظرفیت‌های مدیریتی، مالی و انسانی به سمت حفاظت موثر از عرصه‌های جنگلی هدایت شود و شاهد کاهش تخریب، تصرف و قاچاق چوب باشیم. اما آنچه در عمل رخ داد، فاصله‌ای قابل توجه با اهداف اولیه این طرح داشت و بسیاری از کارشناسان و فعالان محیط زیست معتقدند که بخش مهمی از فرصت‌های ایجادشده برای حفاظت از جنگل‌ها…

در روزهای اخیر، اظهارات علی مدنی زاده وزیر اقتصاد نسبت به افزایش 10 درصدی نرخ بهره بانکی کشور در آینده نزدیک با هر قصد و سیاستی که باشد یک التهابی در بازارهای دیگر کشور ایجاد کرده است. خاصه آنکه تثبیت طولانی‌مدت نرخ سود بانکی در اقتصاد تورمی تاکنون از دید ایشان یک «خطای راهبردی» تلقی شده است. چندانکه خود مدعی شده وقتی تورم گاهی به 50-70٪ رسیده و سود بانکی سال هاست ثابت مانده، در نتیجه اقتصاد از واقعیت های واقعی خود دور شده است. به نظر آنچه که باعث اتخاذ چنین سیاستی در دولت شده است ترکیبی از معضلات…

در سالهای اخیر، تخریب بافت‌های تاریخی چنان سرعت یافت که اکنون به جای بافت تاریخی تنها شاهد تک بناهای تاریخی در شهرهای گیلان هستیم و در برابر هر اعتراض، پاسخ اداره کل میراث فرهنگی گیلان آن است که  بودجه برای مرمت و احیا ندارد. و در عمل هزینه کرد مرمت، تنها به دوش مالکانی افتادکه به­جز هزینه، باید پاسخگوی قوانین حفاظت و احیای مصوب از سوی میراث فرهنگی هم باشند. در چنین شرایطی طبیعی است که مالکان، قید هزینه کرد برای مرمت میراث تاریخی را بزنند و سازندگان نیز با پرداخت بهای زمین، هویت معماری این شهر را با لودر تخریب کنند.…

در روزهایی که سراسر ایران در سوگ تاسوعا و عاشورا سیاه‌پوش می‌شود، بار دیگریکی از مهم‌ترین جلوه‌های میراث‌فرهنگی ناملموس در برابر دیدگان ما قرار می‌گیرد؛ میراثی که نه در سنگ و آجرِ بناهای تاریخی، بلکه درحافظه‌ جمعی مردم، آیین‌ها،روایت‌ها، نذرها، نوحه‌ها، مهارت‌ها و شیوه‌های مشارکت اجتماعی زندگی می‌کند. هنگامی که از میراث‌فرهنگی سخن می‌گوییم، ذهن ما به سمت بناهای تاریخی، محوطه‌های باستانی و آثار مادی می‌رود؛ در حالی‌که بخش مهمی از هویتِ جوامع در میراث ناملموس آن‌ها نهفته است. براساس اعلام یونسکو، میراث‌فرهنگی…