گیلان که سالهاست عنوان سالمندترین استان ایران را یدک میکشد، اکنون با کاهش نرخ زاد و ولد، مهاجرت نیروی کار و موج گسترده بازنشستگی کارکنان دولت، با یکی از جدیترین چالشهای سرمایه انسانی خود روبهرو است. آمارها از دو برابر شدن شمار مستمریبگیران در یک دهه گذشته نیز بر عمق این چالش صحه میگذارد. تازهترین گزارش سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان از وضعیت سرمایه انسانی دستگاههای اجرایی استان نشان میدهد از میان بیش از ۵۱ هزار کارمند ۶۱ دستگاه اجرایی، ۶۸.۷۳ درصد رسمی، ۱۶.۵۴ درصد پیمانی و ۱۴.۷۳ درصد قراردادی هستند و پیشبینی میشود حدود هفت هزار نفر از آنان تا پایان برنامه هفتم توسعه بازنشسته شوند.
تحلیل وضعیت نیروی انسانی دستگاههای اجرایی گیلان در بازه زمانی ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴، توسط عاونت سرمایه انسانی و نوسازی اداری سازمان مدیریت و برنامه ریزی گیلان در قالب اینفوگرافی تهیه شده است.
«علیرضا نورانی»، رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان با اشاره به اینفوگرافی تهیه شده در گفت و گوی خبری با رسانه ها گفت: این اینفوگرافی تصویری از روند تغییرات سرمایه انسانی دولت در استان ارائه میدهد؛ روندی که در کنار کاهش تعداد کارکنان، بر ضرورت برنامهریزی برای مدیریت بازنشستگی، جانشینپروری و جذب نیروهای متخصص تاکید دارد.
وی ادامه داد: بر اساس این تحلیل که وضعیت ۶۱ دستگاه اجرایی استان را بررسی کرده است، در سال ۱۴۰۴ تعداد کارکنان دستگاههای اجرایی استان به ۵۱ هزار و ۲۸۵ نفر رسیده است. بررسی روند ششساله نشان میدهد تعداد کارکنان پس از افزایش تا سال ۱۴۰۱، طی سه سال اخیر روندی کاهشی داشته است.
رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی افزود: بر پایه این گزارش، میانگین سن کارکنان ۴۴ سال و میانگین سابقه خدمت آنان ۱۴ سال است. همچنین بخش قابل توجهی از کارکنان در بازه سنی ۳۱ تا ۵۰ سال قرار دارند که بیانگر ضرورت برنامهریزی برای حفظ پویایی سرمایه انسانی در سالهای آینده است.
نورانی تصریح کرد: از سوی دیگر، برآوردها نشان میدهد حدود هفت هزار نفر از کارکنان تا پایان برنامه هفتم پیشرفت به سن بازنشستگی خواهند رسید. این موضوع اهمیت انتقال دانش و تجربه کارکنان باسابقه و اجرای نظام جانشینپروری را دوچندان میکند.
به گفته وی در حوزه ترکیب جنسیتی نیز فاصله میان تعداد کارکنان زن و مرد نسبت به سال ۱۳۹۹ کاهش یافته و اکنون ۵۱ درصد کارکنان را مردان و ۴۹ درصد را زنان تشکیل میدهند؛ موضوعی که بیانگر حرکت به سمت تعادل بیشتر در ترکیب نیروی انسانی است.
رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی گیلان با اشاره بر اینکه بر اساس این گزارش، ۸۷ درصد کارکنان دارای تحصیلات دانشگاهی هستند و بیشترین سهم تحصیلی به مدرک کارشناسی اختصاص دارد، گفت: از نظر وضعیت استخدامی نیز ۶۹ درصد کارکنان رسمی، ۱۶ درصد پیمانی و ۱۵ درصد قراردادی هستند.
نورانی با بیان اینکه سرمایه انسانی مهمترین سرمایه هر سازمان به شمار میرود، خاطر نشان کرد: بهرهگیری از دادههای تحلیلی در برنامهریزی منابع انسانی، میتواند زمینه ارتقای بهرهوری، پایداری خدمات و افزایش کارآمدی دستگاههای اجرایی استان را فراهم سازد.
لازم به ذکر است؛ در بخش پیشنهادهای راهبردی این گزارش، بر جذب و نگهداشت نیروهای جوان و متخصص، استقرار نظام جانشینپروری و پرورش مدیران آینده، مدیریت موج بازنشستگی، انتقال دانش و تجربه کارکنان باسابقه، ارتقای انگیزش کارکنان و توسعه آموزشهای مهارتی و مدیریتی تاکید شده است.
