ارزیاب شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌ها (ایکوموس) برای بررسی میدانی پرونده ثبت جهانی «منظر فرهنگی ماسوله و سایت‌های آهنگری باستانی آن» وارد این شهر تاریخی شد؛ ماموریتی که پس از ناکامی پرونده در اجلاس ریاض، می‌تواند مسیر ثبت جهانی ماسوله را بار دیگر تعیین کند.
«شایفول بن شاهیدان»، ارزیاب ایکوموس، روز دوشنبه چهارم آبان ارزیابی میدانی عرصه و حریم منظر فرهنگی ماسوله را آغاز کرد. در این مرحله، اصالت و یکپارچگی اثر، نظام حفاظتی، شیوه مدیریت و پیوند تاریخی میان انسان، معماری و طبیعت بررسی می‌شود. ایکوموس به عنوان نهاد مشورتی یونسکو، نتایج این ارزیابی را در روند تصمیم‌گیری درباره ثبت جهانی پرونده ارائه خواهد کرد.
تلاش برای ثبت جهانی ماسوله از سال ۱۳۸۳ آغاز شد، اما این پرونده در شهریور ۱۴۰۲ و در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض عربستان به دلیل ایرادات کارشناسی با تصمیم «ارجاع برای اصلاح» (دیفر) مواجه شد و به ثبت نرسید. در آن دوره، اقدامات و مستندات ارائه‌شده برای تأیید پرونده کافی تشخیص داده نشد و ماسوله نتوانست در رقابت ثبت جهانی از رقیب خود پیشی بگیرد.
از جمله موضوعات مورد توجه کارشناسان، چگونگی روایت فعالیت‌های رمه‌داری و روند صنعتی‌شدن ماسوله در پرونده بود؛ موضوعاتی که برای تبیین کامل منظر فرهنگی این شهر اهمیت دارند.
با این حال، یافته‌های پژوهشی جدید درباره کوره‌های ذوب آهن و بازسازی تجربی یک کوره الگویی، ظرفیت تازه‌ای برای تقویت مستندات تاریخی و صنعتی پرونده ایجاد کرده است. این دستاوردها می‌توانند در ارزیابی جدید به روشن‌تر شدن جایگاه ماسوله در تاریخ تولید و صنعت کمک کنند؛ هرچند نتیجه نهایی به میزان انطباق پرونده با معیارهای یونسکو و نظر کارشناسان بستگی دارد.
ماسوله در ۲۵ کیلومتری جنوب‌غربی فومن و ۶۲ کیلومتری غرب رشت قرار دارد و در سال ۱۳۵۴ با شماره ۱۰۹۰ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
