با ادامه محاصره دریایی ایران و محدودیت‌های کشتیرانی در تنگه هرمز، مرزهای زمینی با افزایش فشار برای انتقال کالاهای اساسی و تداوم تجارت خارجی روبه‌رو شده‌اند؛ فشاری که هم‌زمان با افزایش هزینه حمل دریایی در دریای خزر و توقف موقت تجارت از دو گذرگاه مرزی با پاکستان، چالش‌های تازه‌ای برای مبادلات تجاری ایران ایجاد کرده است.
از چند روز گذشته، پاکستان تجارت با ایران را از طریق دو گذرگاه رسمی گبد–ریمدان و تفتان متوقف کرده تا موجب توقف بیش از سه هزار کامیون ایرانی پشت مرز بشود. مقام‌های ایرانی دلیل این اختلال را مشکلات فنی اعلام کرده و از رفع قریب‌الوقوع آن خبر داده‌اند. با این حال، اتاق بازرگانی تهران هشدار داده است که در صورت تداوم تحریم نظام بانکی ایران، صادرات کشور به پاکستان عملا متوقف می‌شود. تقویت بنادر شمالی از دیگر راهکارهای ایران برای عبور از بحران محاصره دریایی است.
هم‌زمان، مصطفی طاعتی‌مقدم، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی، در نشست مدیران عامل سازمان‌های مناطق آزاد و ویژه اقتصادی گفت: با توجه به شرایط کشور، لازم بود از گذشته برای استفاده از ظرفیت بنادر شمالی و زیرساخت‌های لجستیکی مناطق آزاد برنامه‌ریزی شود تا در مواقع ضروری، کالاهای مورد نیاز کشور با سرعت و سهولت بیشتری تامین شوند.
طاعتی‌مقدم افزود: امکان بهره‌برداری مجدد از ظرفیت انبارهای این منطقه بین شش تا ۱۰ مرتبه در سال وجود دارد. به گفته او، اصلاحات و تسهیلاتی که برای روان‌سازی تجارت و تامین کالا در شرایط اضطراری در نظر گرفته می‌شوند، نباید به همین دوره محدود بمانند و باید به سیاست‌هایی پایدار تبدیل شوند.
مدیرعامل منطقه آزاد انزلی همچنین از افزایش قابل توجه هزینه حمل دریایی در دریای خزر خبر داد و گفت: هزینه حمل کالا که پیش‌تر ۰ تا ۴۵ دلار بود، اکنون به حدود ۱۲۰ دلار رسیده و بیش از سه برابر شده است.
لازم به ذکر است؛ افزایش هزینه حمل دریایی در کنار ازدحام مرزهای زمینی، نشان می‌دهد که تغییر مسیر تجارت ایران با موانع لجستیکی و هزینه‌های فزاینده همراه است.
