«یعقوب بندانی»، رییس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران، از سه برابر شدن کرایه حمل دریایی در خزر و معطلی کشتیها در بنادر شمالی کشور خبر داد و گفت: کرایه حمل اقتصادی که در بهار امسال ۳۵ تا ۵۰ دلار بود، اکنون به ۱۳۰ تا ۱۵۰ دلار رسیده است.
به گفته وی، در حال حاضر ۳۸ کشتی در لنگرگاه امیرآباد، ۱۵ کشتی در بندر انزلی و ۱۰ کشتی در بندر نوشهر در انتظار تخلیه هستند. این در حالی است که واردات شش قلم کالای اساسی شامل گندم، جو، ذرت، روغن، کنجاله سویا و دانههای روغنی در ششماهه سال ۱۴۰۵ نسبت به دوره مشابه سال ۱۴۰۳ تنها ۱۷.۵ درصد افزایش داشته و واردات ذرت و جو نیز ۱۰ درصد کاهش پیدا کرده است.
بندانی با اشاره به فعالیت ۲۰۰ شناور از مجموع ۵۰۰ شناور دریای خزر در مسیرهای تجاری ایران افزود: زمان گردش کشتیها به ۳۵ تا ۴۵ روز رسیده است. وی تشریفات امنیتی و بازرسی زیرآبی در کیلومتر ۱۸۸ آستاراخان، کمبود راهنمای دریایی و محدودیت ورود کشتیهای ایرانی به بنادر روسیه را از موانع اصلی دانست. این محدودیتها در برخی موارد ۶ تا ۷ روز و دریافت مجوز ورود به سایر بنادر ۱۰ تا ۱۲ روز تأخیر ایجاد میکند.
بندانی با انتقاد از بینتیجه ماندن پیگیریها از مرداد ماه، خواستار اقدام دیپلماسی کشور برای رفع موانع شد و تاکید کرد که این تاخیرها هزینه تامین کالا، تولید و معیشت مردم را افزایش میدهد.
لازم به ذکر است؛ با تشدید اختلال تجارت دریایی از مسیرهای جنوبی، دولت تلاش کرده بخشی از صادرات نفت و واردات کالاهای اساسی را از مسیرهای شمالی و دریای خزر عبور دهد. سهم بنادر شمالی در جابهجایی کالاهای اساسی از ۱۸ درصد پیش از جنگ به حدود ۳۰ درصد رسیده است.
بنادر شمالی کشور در گذشته امکان پذیرش کشتیهایی تا حدود ۶ هزار تن را داشتند، اما اکنون به دلیل کاهش سطح آب، ظرفیت عملی آنها به حدود ۴ هزار تن رسیده است. حتی برخی کشتیهای ایرانی که از طریق رود ولگا وارد دریای خزر شدهاند، به دلیل کمبود عمق آب برای روزها یا هفتهها متوقف ماندهاند.