آرشیو برچسب

بنای تاریخی

بحرانِ پس از بحران

حریق در بازار تاریخی رشت، حادثه‌ای تلخ بود. اما آن‌چه پس از حریق اتفاق افتاد دیگر حادثه نیست، تصمیم است. کیفیت تصمیم‌هایی از این دست نشان می‌دهد که یک شهر از بحران خود چه آموخته است. مشکلات مربوط به بازسازی های بازار پس از حریق را نباید به چند نمای نامتناسب، افزایش ارتفاع یا استفاده از مصالح نامناسب فروکاست. پرسش بنیادی‌تر این است که آیا حریق به فرصتی برای شناخت، حفاظت و اعاده بازار تاریخی رشت تبدیل شد و یا تنها آن‌چه سوخته بود با همان مشکلات گذشته دوباره ساخته شد؟ اهمیت این پرسش برای رشت و…

از احیای یک محله تاریخی رشت تا شمال آفریقا

معمار زن گیلانی کاندید دریافت جایزه زنان در معماری و اجزا 2026 تمّیز tamayouz شد. «روناک روشن گیلوایی» که پیش از این و طی چند سال گذشته موفق به دریافت جوایز بین‌المللی در حوزه معماری و مرمت بناها شده بود، این بار نیز در فهرست نهایی بخش «ستاره نوظهور» (Rising Star) جایزه زنان در معماری و اجرا ۲۰۲۶ تمّیز قرار گرفت. این جایزه که از سوی ( tamayouz excellence award ) نهاد بین‌المللی معماری و به‌طور خاص در منطقه خاور نزدیک و شمال آفریقا  تمرکز دارد در دو دسته زنان معمار با دستاوردهای برجسته و ماندگار و…

توسعه یا تخریب؟

شاید صبحی نه‌چندان دور، صدای لودرها سکوت یکی از کوچه‌های قدیمی رشت را بشکند. چند کارگر نوار زرد هشدار را دور خانه بکشند، درِ چوبی از لولا جدا شود و دیوارهایی که نزدیک به یک قرن باران گیلان را تاب آورده‌اند، در چند ساعت فرو بریزند. رهگذران چند دقیقه بایستند، سری تکان بدهند و بعد زندگی در خیابان دوباره جریان پیدا کند؛ انگار که نه انگار خانه‌ای فرو ریخته است و بخشی از تاریخ این شهر توسط لودرها به فراموشی سپرده می‌شود. این تصویر، خیال‌پردازی نیست. سال‌هاست رشت خانه‌هایش را یکی‌یکی از دست می‌دهد؛ بی‌سروصدا، بی‌آنکه…

عمارتی که مرا پیدا کرد…

سه سال پیش، عمارت لالمی‌ها در یکی از محلات قدیمی رشت، بار دیگر نفس کشیدن را آغاز کرد. خانه‌ای که سال‌ها در سکوت و فراموشی مانده بود به همت افشین میرزایی، هنرمند و آرشیودار گیلانی به کافه‌موزه عکس «ارکاک» تبدیل شد؛ فضایی که در آن نه تنها آرشیوی از تاریخ عکاسخانه‌های رشت به نمایش درآمد، بلکه خود بنا نیز به بخشی از روایت تاریخ شهر بدل شد.   جوانان رشتی،گردشگران و علاقه‌مندان میراث‌فرهنگی از نقاط مختلف کشور به این خانه می‌آمدند؛ چای می‌نوشیدند، عکس‌ها را می‌دیدند و در میان دیوارها، پنجره‌ها و اتاق‌های یک خانه قدیمی، بخشی…

بلند شو، رسیدگی کن، زندگی جریان دارد

کافه‌موزه ارکاک، خانه‌ای تاریخی با بیش از ۷۰ سال قدمت در قلب شهر رشت، نمونه‌ای بی‌نظیر از معماری اصیل گیلانی است که فضای نوستالژیک و هنری آن، عکاسی را به عنوان محور اصلی روایت فرهنگی و تاریخی خود انتخاب کرده است. این کافه‌موزه با حیاطی سرسبز، حوض کوچک و گوشه‌هایی که هرکدام داستانی از زندگی و هویت بومی را بازگو می‌کنند، محلی برای تجربه‌ای متفاوت از لذت بردن قهوه نیست؛ بلکه جایی‌ست برای لمس خاطرات، ثبت لحظات ماندگار و پیوند نسل‌ها با تاریخ و فرهنگ شهر رشت. افشین میرزایی، مدیر و موسس این مجموعه، بیش از سیزده سال…

صد سالِ دیر

میراث معماری رشت، آیینه‌ی تمام‌نمای هویت شمال ایران، امروز در سکوتی دردناک و رو به زوال کشیده شده است. شهر رشت، به‌عنوان یکی از کانون‌های اصلی معماری بومی در استان گیلان، امروزه با تهدیدهای جدی روبروست؛ گسستی میان هویت تاریخی کالبدی و نیازهای زیستی معاصرکه میراث معماری این شهر را در چنبره‌ی فرسودگی، قوانین ناکارآمد و بازسازی‌های غیراصولی گرفتار کرده. چالش‌های حفاظتی بناهای تاریخی رشت فراتر از بحران‌های معمول نگهداری و احیا است؛ چرا که تقابل اقلیم مرطوب گیلان با قوانین ثبت میراثی متکی بر "قدمت ۱۰۰ ساله"، عملاً…

اثر ملی استحکامات نظامی گلسرک در معرض آسیب

استحکامات نظامی گلسرک که در افکار عمومی منطقه بیشتر با عنوان «تونل‌های شاه عباسی» شناخته می‌شود در استان گیلان، شهرستان رشت، بخش سنگر، روستای گلسرک و در محدوده امامزاده هاشم، روبه‌روی کاروانسرای تاریخی شاه عباسی واقع شده است. این مجموعه شامل فضاها و تونل‌های دستکند تاریخی است که در دل تپه و صخره‌های مشرف به مسیر قدیمی رشت ـ قزوین ایجاد شده و به دلیل ارزش‌های تاریخی و معماری خود با عنوان «استحکامات نظامی گلسرک» به شماره ثبت ۳۳۴۷۸ و به تاریخ ۱۴۰۰/۰۶/۱۵ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. اهمیت…

رشت دوباره تسلیم لودرها می‌شود!

در قلب تاریخی رشت، جایی که باغ سبزه‌میدان هنوز نفس می‌کشد، عمارت لالمی‌ها در سکوتِ دردناکی به استقبال بولدوزرها می‌رود. بنایی که طی سه سال گذشته با عشق و جانفشانی جوانان رشت به کافه‌موزه‌ای زنده تبدیل شده بود، اکنون در کوچه حاج ضیا العلما، زیر چتر بی‌تفاوتی میراث فرهنگی و با چراغ سبزِ سوداگرانِ سیمان و آهن، به آخرین نفس‌هایش نزدیک می‌شود. آیا این آخرین قربانیِ ویترینِ آپارتمان‌های بی‌هویت در شهری است که هویتش را به پای توسعه‌ی مکعبی قربانی می‌کند؟ عمارت تاریخی لالمی‌ها، واقع در کوچه حاج ضیا العلما…

میراث فرهنگی فقط تماشا می‌کند

خبر رسیده است که یکی دیگر از ابنیه‌های تاریخی این شهر، بنایی که هرچند به ثبت نرسیده اما به‌وضوح حامل ارزش‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی عصر خود است در آستانه حذف و تخریب قرار دارد. پرسش اینجاست؛ که اگر این بناها میراثی ارزش نداشت،پس معیار ارزش در نگاه متولیان چیست؟ و اگر ارزش داشت، چرا تاکنون برای ثبت آن اقدام موثری انجام نشده است؟ این دقیقا همان نقطه‌ای است که مسوولیت مستقیم نهاد متولی میراث فرهنگی آشکار می‌شود؛ نهادی که وظیفه‌ آن صرفا تماشای فرسایش و تخریب نیست، بلکه باید پیش از رسیدن بولدوزرها، تشخیص دهد،…

سراهای تاریخی،قطب‌های جدید گردشگری باشند

بازار تاریخی رشت یکی از بازارهای مهم ایرانی است که به‌ویژه از دوران صفوی به بعد با رونق تجارت ابریشم، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. این بازار در دوران قاجار و پهلوی نیز به‌دلیل قرارگیری در محل تبادلات فرهنگی و تجاری ایران با غرب، نقش بسیار مهمی در تاریخ داشته است. بازشناسی ارزش‌های کالبدی بازاررشت در وضعیت اخیر که به‌دلیل اعتراضات سال گذشته طعمه حریق شد و فرآیند بازسازی آن در حال انجام است، ضروری به نظر می‌رسد. قدیمی‌ترین نقشه‌ای که از محدوده بازار موجود است، نقشه دوره ناصری است که توسط ذوالفقار…