بنای تاریخی

خبر رسیده است که یکی دیگر از ابنیه‌های تاریخی این شهر، بنایی که هرچند به ثبت نرسیده اما به‌وضوح حامل ارزش‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی عصر خود است در آستانه حذف و تخریب قرار دارد. پرسش اینجاست؛ که اگر این بناها میراثی ارزش نداشت،پس معیار ارزش در نگاه متولیان چیست؟ و اگر ارزش داشت، چرا تاکنون برای ثبت آن اقدام موثری انجام نشده است؟ این دقیقا همان نقطه‌ای است که مسوولیت مستقیم نهاد متولی میراث فرهنگی آشکار می‌شود؛ نهادی که وظیفه‌ آن صرفا تماشای فرسایش و تخریب نیست، بلکه باید پیش از رسیدن بولدوزرها، تشخیص دهد،…

بازار تاریخی رشت یکی از بازارهای مهم ایرانی است که به‌ویژه از دوران صفوی به بعد با رونق تجارت ابریشم، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. این بازار در دوران قاجار و پهلوی نیز به‌دلیل قرارگیری در محل تبادلات فرهنگی و تجاری ایران با غرب، نقش بسیار مهمی در تاریخ داشته است. بازشناسی ارزش‌های کالبدی بازاررشت در وضعیت اخیر که به‌دلیل اعتراضات سال گذشته طعمه حریق شد و فرآیند بازسازی آن در حال انجام است، ضروری به نظر می‌رسد. قدیمی‌ترین نقشه‌ای که از محدوده بازار موجود است، نقشه دوره ناصری است که توسط ذوالفقار…

مناره انزلی؛ فراتر از یک بنای سنگی، نگهبان تاریخ و حافظه جمعی مردم این شهر است. از فانوس دریایی که در قرن نوزدهم راه را برای کشتی‌ها باز می‌کرد تا برج دیده‌بانی حریق در دوران پهلوی که جان شهر را از آتش نجات می‌داد. این بنا همواره در خط مقدم امنیت و حیات روزمره انزلی ایستاده است. اما امروز، این نگهبان با یک جراحت بزرگ روبروست: «تاریخِ دروغین». سال‌هاست که یک روایت اشتباه درباره تاریخ ساخت این مناره در افکار عمومی جریان دارد. بسیاری بر اساس منابعی چون «رابینو در کتاب دارلمرز»، ساخت این بنا را به سال ۱۸۱۵ و دوران…

زیر آسمان شهر، عنوان جشنواره فرهنگی هنری بود که روابط عمومی شورای شهر رشت در آستانه گرامی‌داشت هفته رشت برگزار کرد و با جمع‌آوری آثاری از خبرنگاران و اصحاب قلم تلاش کرد به اعضای شورای شهر یادآور شود که مرکز استان چه پتانسیل‌هایی دارد و با چه معضلاتی روبه‌رو است. مهلت ارسال آثار، پنجم دی‌ماه بود و پس از داوری قرار شد 14 دی‌ماه از منتخبان تجلیل شود. اما اختتامیه جشنواره زیر آسمان شهر با حوادث دی‌ماه گره خورد و روابط عمومی آن را به زمان مناسب دیگری موکول کرد. حالا زمان مناسب به زعم برگزارکنندگان…

بازار رشت دیرزمانی‌ست که در آتش بی‌توجهی و سهل‌انگاری می‌سوزد. از همان زمانی که پای موریانه بیش از انسان به کاروانسراهایش رسید. دقیقا همان‌جا که بافت تاریخی، بافت فرسوده خوانده شد. مجموعه‌ای که خود یکی از هسته‌های نخست شکل‌گیری رشت محسوب می‌شود، همزمان معرف سبک معماری خاص شمال کشور، دوره زمانی، روند شکل‌گیری و حافظِ تاریخی است که بر این شهر و مردمانش گذشته. هر کاروانسرا خود یک سند ملی زنده است. چنان‌که می‌بینیم در کاروانسرای طاقی کوچک داخل یکی از حجرات سنگ نوشته‌ای موجود است که متن آن بدین قرار است:…

در سه‌دهه‌ی گذشته، رشت آرام‌آرام پوست انداخته است؛ عطش بی‌پایان برای پیشرفت، خانه‌ها را یکی یکی بلعید. بولدوزرها آمدند و ویرانه ساختند. خیابان‌هایی که زمانی نفس خانه‌های حیاط‌دار را در خود داشتند، حالا زیر سایه‌ی مکعب‌های بتنی خفه شده‌اند.  بساز و بفروش‌ها مثل موجی بی‌رحم از شمال تا جنوب شهر پیش رفته‌اند، خانه‌های کلنگیِ فروتن یکی‌یکی فرو ریخته‌اند و جای‌شان را به آپارتمان‌هایی داده‌اند که در آن بوی خاک و صدای گنجشکِ حیاط دیگر شنیده نمی‌شود. انگار شهر، در رقابت با زمان و فضا، خودش را از خاطرات پاک کرده و به…

حلقه گمشده ارزش‌گذاری بناهای تاریخی در رشت کجاست؟ ما در حقیقت چه چیزی را ارزشمند می‌دانیم؟ آیا تاریخ و میراث می‌تواند برای ما ارزش‌آفرینی داشته باشد؟ و امروزه نحوه برخورد ما با تاریخ و میراث باید چگونه باشد؟ پرسش‌های بسیاری وجود دارد که هرچه به لایه‌های عمیق‌تر تاریخ و میراث می‌پردازیم، درمی‌یابیم سطح‌بندی‌های متعددی وجود دارد که اهمیت هرکدام به اولویت نیست، بلکه به میزان شناخت ما و توان دسترسی به آن لایه‌هایی بستگی دارد که هنوز کشف نشده‌اند. محله ساغریسازان و تک‌تک اجزا و مناسبات آن یکی از این نمونه‌هاست؛ جایی که امروز یکی…

به املش که بروید، نام و اعتبار خاندان صوفی برتمام شهرستان سایه افکنده است. نه فقط عمارت‌های تاریخی که از دوره قاجار به‌جامانده بلکه نام فامیل بسیاری از اهالی را با نام و یا پسوند و پیشوندهایی از «صوفی» و «سیاوش» خواهید یافت. نشانی از خاندانی که به گیلان کوچانده شدند تا امنیت را در کوه‌های شرقی گیلان برقرار نمایند. «سیاوش» اگرچه نام قهرمان اساطیری را به ذهن متبادر می‌کند، اما گویی این کردهای عزیز، هم‌چون سیاوش بودند که به اجبار از آتش و خون جنگ‌­های تاریخ ایران گذر کردند و بی‌آن‌که اجازه یابند به سرزمین اجدادی…

جمعی از متخصصان حوزه مرمت و احیای بافت‌های تاریخی با ارسال نامه‌ای به مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری گیلان، نسبت به تخلفات جدی در محله تاریخی ساغریسازان–دانشسرا و تهدید حریم مدرسه تاریخی دانشسرا ابراز نگرانی کرده و خواستار توقف فوری ساخت‌وسازهای غیرمجاز و ساماندهی این محدوده شدند. این محله که یکی از کانون‌های هویت‌بخش و فرهنگی کلان‌شهر رشت به شمار می‌رود، به دلیل اقدامات غیرقانونی در معرض آسیب‌های جدی قرار گرفته است. بر اساس این نامه، مدرسه دانشسرا، بنایی شاخص و ثبت‌شده در فهرست آثار ملی، به دلیل…

شنیده‌ها حاکی از آن است که شهر رشت، این گوهر سرسبز شمال ایران، در آستانه تحولی بزرگ در حوزه گردشگری قرار گرفته است. دعوت از سرمایه‌گذاران برای توسعه این بخش، پس از سال‌ها انتظار، نویدبخش آینده‌ای روشن برای شهری است که پتانسیل‌هایش مدت‌ها در سایه غفلت پنهان مانده بود. تلاش‌های بی‌وقفه مسئولان شهرداری رشت برای به ثمر نشاندن این ابتکار، ستودنی است و می‌تواند سرآغازی برای شکوفایی اقتصادی و تقویت پیوندهای اجتماعی در این شهر باشد. اگر این برنامه‌ها، آن‌گونه که در تبلیغات و وعده‌ها آمده، با جدیت پیش روند، رشت می‌تواند…