بارشهای سیلآسای پاییزه در گیلان همواره زنگ خطری جدی برای طغیان رودخانه و آبگرفتگی معابر و منازل مسکونی حاشیه رشت به ویژه در جاده پیربازار به شمار میرود. در این میان احداث پل جدید بروی رودخانه زرجوب در مسیر جاده پیربازار، محدوده منطقه فخب رشت از سوی شهرداری رشت در فصل بارشهای پاییزه، خطری است که نمیتوان آن را نادیده گرفت.
این پل به گفته «محمدحسین واثق کارگرنیا» رییس شورای اسلامی شهر رشت با هدف توزیع متوازن خدمات شهری، رفع مشکلات زیرساختی و تسریع پروژه های عمرانی در مناطق کم برخوردار شهری، روانسازی بار ترافیکی ورودی به شهر در مسیر فخب به تخته پل و تسهیل عبور و مرور شهروندان به گلسار و اتصال پیاده راه بین دو منطقه در حال احداث است.
این درحالی است که همه ساله همزمان با شروع پاییز و فصل بارشها، آب رودخانه زرجوب در این مسیر طغیان کرده و به سطح خیابان میرسد. از طرفی این رودخانه در پیربازار پس از اتصال به رودخانه گوهررود و افزایش حجم آب خود عاملی در بروز آبگرفتگی معابر و خانههای اطراف میشود.
حال این پل در حالی احداث میشود که هنوز تعریض پل “تخته پل” که با هدف کاهش ترافیک احداث شد، همچنان به دلیل بازگشایی مسیر 20 متری گاز به خیابان طالقانی و نیز بازگشایی مسیر G5 اجرایی نشده و بر ترافیک این مسیر افزوده است.
همه ساله همزمان با شروع پاییز و فصل بارشها، آب رودخانه زرجوب در این مسیر طغیان کرده و به سطح خیابان میرسد. رودخانه زرجوب در مسیر پیربازار پس از اتصال به رودخانه گوهررود و افزایش حجم آب خود عاملی در بروز آبگرفتگی معابر و خانههای اطراف میشود
جاده پیربازار به رشت از قدیمیترین جادههای مواصلاتی است که از مسیرهای اصلی و میانبر به سمت شهرهای خمام، انزلی، ضیابر و آستارا محسوب میشود و در گذشته به دلیل وجود اولین راهآهن رشت به پیربازار و اسکله در کنار تالابانزلی از محورهای مهم تجاری رشت و گیلان محسوب میشد.
در سالهای اخیر با افزایش جمعیت استان، حضور خانه دومیها و نیز ایجاد 2 خیابان فرعی از گلسار به تخته پل، ترافیک شدیدی بوِیژه درمحل جاده فخب به تخته پل ایجاد میشود. همچنین منطقه گلسار نیز طی 20 سال گذشته تاکنون از لحاظ شهرسازی و ساخت وساز رشد زیادی یافت و ارزش مالی زمینهای افزایش داشته است. این درحالی است که محلههای آن سوی رودخانه زرجوب از جمله فخب که در مقابل محله گلسار واقع شده کمتر توسعهیافته و فقیرنشین باقی ماندهاند.
حال با اجرای برخی از پروژههای عمرانی که طی 2 سال اخیر برای کاهش بار ترافیکی مسیر تخته پل با شعار ایجاد عدالت شهری از سوی شورای شهر رشت مصوب شدهاند، نگرانی از وقوع پیامدهایی همچون سرریز آب رودخانه به خیابان و منازل مسکونی، آبگرفتگی معابر در اثر کاهش عرض رودخانه و قطع تعداد بیشتری از درختان حاشیه رودخانه را برای اهالی منطقه به همراه داشته است.
پروژه تعریض پل تخته پل در سال 1404 با پیگیری اداره کل راهداری با هدف کاهش بار ترافیکی در جاده فخب به تخته پل با موافقت وزارت نیرو و شرکت آب منطقهای مصوب شد و طرح تعریض پل “تخته پل” در مسیر جاده رشت به پیربازار به عرض 12 متر و احداث پل عابر پیاده به سمت پارک نبوت (خیابان 191 گلسار) را در دستور کار خود قرار داده است.
اما پیامدهای اجرای این پروژه همزمان با شروع فصل بارندگی شامل موارد زیر است؛
-قطع درختان حاشیه رودخانه: از آغاز عملیات اجرایی این پل پیادهرو، چندین اصله درخت بومی با قدمت بیش از 15 سال حاشیه رودخانه زرجوب قطع شده است.
-خطر سیلاب و آبگرفتگی:
رودخانه زرجوب هر سال در فصل بارشهای پاییزه طغیان کرده و گاه تا خیابان اصلی هم نفوذ میکند. در منطقه پیربازار هر ساله آبگرفتگی معابر و منازل خسارتهای زیادی به دنبال داشته است. از این رو کاهش عرض بستر رودخانه به بهانه تعریض و پایهگذاری پلهای جدید میتواند ریسک طغیان آب را در این منطقه چند برابر کند.
– ابهام و نبود شفافیت:
با وجود استقرار کارگاه عمرانی و تردد و استقرار ماشینآلات در حاشیه رودخانه هیچ گونه تابلوی معرفی پروژه، نام کارفرما و پیمانکار، اعتبار مصوب و تاریح آغاز و پایان در محل نصب نشده است.
در منطقه پیربازار هر ساله آبگرفتگی معابر و منازل خسارتهای زیادی به دنبال داشته است. از این رو کاهش عرض بستر رودخانه به بهانه تعریض و پایهگذاری پلهای جدید میتواند ریسک طغیان آب را در این منطقه چند برابر کند
در شرایطی که بازگشایی مسیر 20 متری گاز(پروفسور حسابی به خیابان طالقانی) و رینگ G5 بر حجم ترافیک افزوده و اولویت سنجی هزینهکرد بر تعریض پل تختهپل ضروری تر از ساخت پل جدید برای اتصال فخب به گلسار به نظر میرسد.
در مسیر ایجاد پیاده راه از فخب به سمت تختهپل نیز تعداد زیادی از درختان مسیر رودخانه قطع شدهاند و حضور دستگاههای شرکت پیمانکار پروژه و نوخالههای ساختمانی بزرگ دردو طرف خیابان رفت و آمد ماشینها را با چالش مواجه کرده است.
وعده آب منطقهای در جمعآوری نخالهها پس از اتمام پروژه
به منظور پیگیری خطرات ناشی از کاهش عرض رودخانه و دپوی نخالههای ساختمانی در بستر رودخانه زرجوب خبرنگار مرور گفتگویی با مدیریت آب رشت- رودبار داشت.
احداث پل جدید تخته پل بر روی رودخانه زرجوب در مسیر جاده رشت- پیربازار در فصل بارشهای پاییزه خطری است که نمیتوان آن را نادیده گرفت
«علیزاده» رییس امور منابع آب شهرستانهانهای رشت – رودبار در پاسخ به دغدغههای مطرح شده پیرامون انسداد مقطعی از رودخانه بر اثر تخلیه نخالههای ساختمانی و شن و ماسه اظهار داشت: عملیات اجرایی در این منطقه به منظور احداث پل فخب به گلسار است. بلافاصله پس از اتمام پروژه، نخالهها و مصالح از بستر رودخانه جمعآوری میشوند.
طبق گفته کارشناسان؛ هرگونه تغییر در بستر رودخانه زرجوب، کاهش عرض مقطع یا دستکاری در حریم رودخانه پرآب و خروشانی مانند زرجوب نیاز به مطالعات دقیق و ارزیابی اثرات آن دارد. درغیر اینصورت ممکن است خطراتی را برای منطقه داشته باشد.
از اینرو تا زمانی که پروژه با شفافیت کامل (نصب شناسنامه پروژه، حفظ انسداد جریان کامل آب) همراه نباشد بیم آن میرود در زمان باقی مانده به مهرماه و کندی کار پروژه و همزمانی با بارشهای فصلی با مشکلات آبگرفتکی معابر در این منطقه مواجه شویم. از طرفی توجه و پایبندی به ایمنی بستر زرجوب پیش از فرارسیدن نخستین بارش تند پاییزی در اولویت است.
عکاس: گوهر یوسفزاده