یک هفته از بازگشایی مسیر دُرفک به میدان نبوت در محدوده پیربازار و گلسار می‌گذرد، معبری که قرار بود به عنوان مسیر جایگزین بلوار شهید قلی‌پور بخشی از بار ترافیکی این محدوده را کاهش دهد، خود با ترافیک سنگین خودروها مواجه شده است؛ اتفاقی که بار دیگر ضرورت توجه به ظرفیت واقعی معابر و پیوستگی شبکه حملونقل شهری رشت را برجسته می‌کند.
رشت سال‌هاست با بحران ترافیکی مواجه بوده و اقدامات مدیریت شهری در این مدت از جمله احداث روگذر و بازگشایی معابر، نتوانسته تأثیر چشمگیری بر بهبود جریان ترافیک شهر داشته باشد. در همین راستا، مدیران شهری از جمله شهردار و اعضای شورای شهر در روزهای اخیر با حضور در وزارت راه و شهرسازی و دیدار با وزیر، پیگیر مطالبات عمرانی شهر به‌ویژه تأمین حمایت و مساعدت وزارتخانه برای اجرای پروژه رینگ دور شهری را در دستور کار قرار داده‌اند.
از ترافیک فرار می‌کند
در یکی از روزهای بارانی هفته اخیر؛ خودروها یکی پس از دیگری در خیابان دُرفک در صفی طولانی متوقف شده‌اند. رانندگان برای عبور از مسیری که قرار بود راهی برای فرار از ترافیک باشد، دقایق طولانی انتظار می‌کشند. صدای بوق خودروها و مشاجره میان رانندگان بلند می‌شود و گاهی راننده‌ای را مشاهده می‌کنید که از لاین خلاف بدون دقت به خودروهای مقابلش که در صف ترافیک مانده از ترافیک فرار می‌کند.
این تصویر در نخستین روزهای بهره‌برداری از معبری شکل گرفته که با هدف تسهیل تردد و کاهش بار ترافیکی یکی از محورهای پرتردد رشت و موازی با بلوار شهید قلی‌پور به بهره‌برداری رسیده است.
در یکی از روزهای بارانی هفته اخیر؛ خودروها یکی پس از دیگری در خیابان دُرفک در صفی طولانی متوقف شده‌اند. رانندگان برای عبور از مسیری که قرار بود راهی برای فرار از ترافیک باشد، دقایق طولانی انتظار می‌کشند. صدای بوق خودروها و مشاجره میان رانندگان بلند می‌شود و گاهی راننده‌ای را مشاهده می‌کنید که از لاین خلاف بدون دقت به خودروهای مقابلش که در صف ترافیک مانده از ترافیک فرار می‌کند
اتصال درفک به میدان نبوت
پروژه اتصال میدان نبوت در جاده پیربازار به محدوده دُرفک و انتهای گلزاران از تابستان سالجاری در دستور کار شهرداری قرار گرفت، البته در تابستان سال گذشته بخش‌های دیگری از مسیر درفک در انتهای کوی فرهنگیان به کوی حسینی آسفالت شد. در هفته‌های اخیر، با تلاش سازمان عمران شهرداری و مجموعه منطقه یک، عملیات آسفالت بخش درفک به میدان نبوت انجام شد و این مسیر حدود یک هفته است که به زیر بار ترافیک رفته است.
به گفته شهردار رشت، اجرای این پروژه به همین محدوده محدود نخواهد ماند و قرار است مسیر از درفک به سمت سیاه اصطلخ، طرازکوه و پشت بیمارستان قایم در جاده فومن نیز امتداد یابد. هدف از اجرای این طرح، ایجاد یک مسیر جایگزین و کمک به کاهش بار ترافیکی بلوار قلی پور عنوان شده است. با این‌حال بررسی میدانی در روزهای نخست بهره‌برداری نشان می‌دهد که این مسیر نیز در ساعات اوج تردد، به‌ویژه صبح‌ها و هنگام غروب، با ازدحام خودروها مواجه شده است.
یکی از رانندگان که سال‌هاست از این مسیر به سمت پیربازار می‌رود، به خبرنگار مرور می‌گوید: پیش از این معمولا برای فرار از ترافیک قلی‌پور، به ویژه محدوده سه راه معلم روبروی پمپ بنزین صادقی‌نژاد از مسیر جایگزین استفاده می‌کردم؛ اما در روزهای اخیر و پس از آسفالت و بازگشایی کامل مسیر درفک به میدان نبوت، نزدیک یک ساعت در ترافیک این محدوده گرفتار شده‌ام.
ساخت‌وسازهای خارج از چارچوب و معابر غیراستاندار
بخشی از این ازدحام به تغییر الگوی تردد خودروها و همچنین عادات نادرست رانندگی مربوط است. خودروهایی که از محدوده روبه‌روی پمپ بنزین صادقی‌نژاد و خیابان معلم و یا جهاد قصد حرکت به سمت پیربازار و گلسار را دارند، برای فرار از ترافیک بلوار قلی‌پور، از کوی فرهنگیان به مسیر درفک وارد می‌شوند تا از این مسیر به مقصد برسند. افزایش حجم تردد در این مسیر کم عرض، در کنار ظرفیت محدود معابر محلی، موجب شکل‌گیری گره‌های ترافیکی جدید شده است.
از طرف دیگر بخش قابل توجهی از معابر پیرامونی رشت در محدوده‌هایی قرار دارند که پیش از گسترش شهر، ساختار روستایی داشته‌اند و با توسعه کالبدی رشت به محدوده شهری پیوسته‌اند. شکل‌گیری بخش مهمی از این محلات بر پایه اراضی نسقی و ساخت‌وسازهای پراکنده و خارج از چارچوب شهرسازی منسجم، موجب شده است بسیاری از معابر از عرض و ظرفیت استاندارد برخوردار نباشند.
در برخی از این مسیرها، تردد در دو جهت رفت و برگشت به صورت تک‌لاین انجام می‌شود؛ وضعیتی که با افزایش حجم خودروها، امکان مدیریت جریان ترافیک را دشوار می‌کند.
اصلاح گلوگاه‌ها و توزیع متوازن جریان ترافیک در سطح شهر
تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که اجرای پروژه‌های مقطعی، از جمله احداث روگذرها، به‌تنهایی نتوانسته گره‌های اصلی ترافیکی شهر را برطرف کند. حل این مسئله بیش از هر چیز به تکمیل شبکه معابر، ایجاد مسیرهای پیوسته و توزیع متوازن جریان ترافیک در سطح شهر وابسته است.
بخش قابل توجهی از معابر پیرامونی رشت در محدوده‌هایی قرار دارند که پیش از گسترش شهر، ساختار روستایی داشته‌اند و با توسعه کالبدی رشت به محدوده شهری پیوسته‌اند. شکل‌گیری بخش مهمی از این محلات، موجب شده بسیاری از معابر از عرض استاندارد برخوردار نباشند
در این میان، تکمیل رینگ شهری، پیشبرد پروژه‌هایی همچون کانال ژ۵ و رینگ ۹۰ متری و اتصال مؤثر محورهای پیرامونی به شریان‌های اصلی، از مطالبات مهم مدیریت شهری رشت به شمار می‌رود.
بازگشایی مسیر درفک به میدان نبوت و یا سرگل به سعدی، در صورت تکمیل امتداد پیش‌بینی شده و اصلاح گلوگاه‌های موجود، می‌تواند بخشی از ظرفیت شبکه معابر رشت را افزایش دهد؛ اما تجربه همین روزهای نخست بهره‌برداری نشان می‌دهد که ایجاد یک مسیر جدید، بدون توجه به ظرفیت معابر متصل به آن و مدیریت جریان تردد، لزوما به کاهش ترافیک منجر نمی‌شود.
مساله رشت صرفا کمبود خیابان نیست؛ بلکه سال‌ها گسترش نامتوازن کالبدی شهر و عقب‌ماندگی شبکه معابر از توسعه شهری است؛ مساله‌ای که حل آن به برنامه‌ریزی یکپارچه حملونقل و مدیریت جدی شبکه دسترسی‌ها نیاز دارد.