احمد دنیامالی وزیر 66 ساله وزارت ورزش و جوانان، یکی از پرمناقشه‌ترین وزیر دولت پزشکیان طی یکساله اخیر نام گرفته است. او دکترای برنامه‌ریزی شهری و تجربه درخوری در حوزه مهندسی دارد از جمله سوابق قابل اتکای او در دهه 60، می‌توان از خدمت هشت ساله او در واحد فنی و مهندسی جنگ تحمیلی یاد کرد.
پیش از وزارت ورزش و جوانان در سال‌های دور او معاون فنی و زیربنایی راه آهن، معاون فنی و مهندسی و عضو هیات عامل سازمان بنادر و کشتیرانی و بعدها معاون وزیر راه و ترابری و مدیرعامل سازمان بنادر و کشتیرانی در وزارت مرحوم رحمان دادمان را برعهده داشت.
دنیامالی، بعدها معاون فنی – مهندسی شهرداری تهران در دوره شهرداری محمد باقر قالیباف شد که جایگاه محکمی در بین مدیران شهری در پایتخت بدست آورد. عضو هیات مدیره مهندسین مشاور فجر و توسعه، موسس و مدیر عامل شرکت سرمایه گذاری توسعه صادرات بندر انزلی، اولین مدیر عامل منطقه ویژه اقتصادی بندرانزلی، رییس فدراسیون قایقرانی ایران، معاونت فدراسیون جهانی دراگون بوت، نماینده دوره چهارم مردم تهران در شورای شهر تهران و بعدها، رییس هیات مدیره باشگاه ملوان بندر انزلی در دهه 90 و نماینده یازدهمین دوره مردم انزلی در مجلس شورای اسلامی از جمله پست های ریز و درشت مدیریت او بود.
از میان دهها پست و عنوان مدیریتی، مدیریت او در سازمان بنادر و کشتیرانی (1384- 1381) در دهه 80 ، آنچنان کاریزماتیک و تحول آفرین بود که طی دو دهه اخیر او را خوشناترین مدیرحوزه حمل و نقل دریایی 100 ساله ایران لقب داده اند.
پروژه طرح توسعه و تجهیز فاز ۲ بندر شهید رجایی بندرعباس با بودجه ۵۰۰ میلیون دلاری، احداث بندر استراتژیک امیرآباد بهشهر مازندران، پروژه تجهیز ناوگان دریایی سار SAR=Search & Rescue و تجهیز بنادر ایران به برج‌های مراقبتی در دوره او بود که به نتیجه رسید. پروژه های که تنها یکی از آن ها، تجهیز فاز 2 بندر شهیدرجایی، مهمترین بندر استراتژیک ایران را از بندری قرون وسطایی به بندر مدرن امروزی تبدیل کرد.
پس از آن، مدیریت فنی و مهندسی او (1384-1388) در شهرداری تهران موجد اتفاقات بزرگی در حوزه عمرانی شد که می‌توان به احداث برج میلاد، تونل توحید، تونل رسالت، بوستان آب و آتش، تونل نیایش و تونل‌های جمع‌آوری آب‌های سطحی تهران یاد کرد.
سپس در چهارمین دوره انتخابات شورای شهر تهران در سال 1392 موفق شد به عضویت شورای شهر تهران درآید. بعدها در یازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی نیز به عنوان نماینده بندرانزلی راهی مجلس شد. اما به علت مدت کوتاه آن موجد اتفاق خاصی نبود. با این همه، او را یکی از پاک ترین و اصولی‌ترین مدیرانی می‌دانند که تاکنون جمهوری اسلامی به خود دیده است.
* * * *
بحث استیضاح احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان که این روزها معتقد است؛ ورزش باید سم‌زدایی شود و پافشاری برخی نمایندگان مجلس بر برکناری او در شرایطی شدت گرفته که مجموعه‌ای از پرونده‌های مربوط به فدراسیون‌های‌ورزشی از تکواندو تا بدنسازی و فوتبال هرروز حاشیه‌های تازه‌تری پیدا می‌کنند. این فشارها گاه به اظهارات جنجالی و افشاگرانه علیه وزیر نیز منتهی شده است.
منتقدان دنیامالی از تخلفات در برخی فدراسیون‌ها، نحوه اداره آن‌ها و عملکرد مدیران وزارتخانه، به ویژه برخی معاونان و حتی رییس دفتر وزیر، سخن می‌گویند. اما هم‌زمان، دامنه انتقادها از عملکرد مدیریتی احمد دنیامالی فراتر رفته و به مسایل خانوادگی به خصوص ماجرای فرزند دو تابعیتی وی نیز نزدیک شده است.
این‌که وزارت ورزش، مانند هر وزارتخانه دیگری در برابر تخلفات احتمالی نهادهای زیرمجموعه خود به وظایف نظارتی‌اش عمل کرده یا نه، یک سوی ماجراست؛ اما این‌که چرا اکنون و در چنین سطحی از تقابل و رویارویی، پرونده دنیامالی به یکی از محورهای فشار در مجلس تبدیل شده، سوی دیگر ماجراست.
پرسش جدی این است که آیا استیضاح دنیامالی تنها یک معلول بوده و در نارضایتی از عملکرد وزارت ورزش شکل گرفته یا آنکه رقابت‌های سیاسی نیز در شدت این فشارها به خصوص در مجلس و در طیفی از نمایندگان نقش دارد؟
دنیامالی، طی 8 سال جنگ تحمیلی تماما در پشتیبانی از جنگ، همه سنوات هشت ساله جنگ را در واحدهای فنی و لجستیکی جبهه های جنگ خدمت کرده بود و سابقه به یادماندنی از خود برجای گذاشت. همین سوابق به روشنی نشان می دهد که نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی برای اثبات ادعاهای خود در برابر چنین وزیر خوشنامی، راه سخت و مسیر دشواری خواهند پیمود
نمایی از کارنامه دنیامالی، از منطقه آزاد انزلی تا وزارت ورزش
احمد دنیامالی در ۳۱ مرداد ۱۴۰۳ با رای اعتماد ۲۵۳ نماینده مجلس به عنوان ششمین وزیر ورزش و جوانان انتخاب شد. او پیش از آن، سابقه نخستین رییس منطقه ویژه انزلی، رییس رود کرخه، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل سازمان بنادر و کشتیرانی، ریاست هیات مدیره باشگاه فوتبال ملوان بندر انزلی، عضو شورای شهر تهران و ریاست کمیسیون عمران و حمل و نقل را در کارنامه خود داشت.
از مجموع سوابق او، تنها مدیرعاملی وی در سازمان بنادر و کشتیرانی کشور، برگ زرینی از دوران مدیریتی او بود که به روایت فعالان بندری و دریایی، طی نیم قرن گذشته او تجارب و سوابقی از خود برجای گذاشت که کمتر مدیری در جمهوری اسلامی چنین خدمت صادقانه‌ای در کشور داشته است.
پیش از این، دنیامالی، طی 8 سال جنگ تحمیلی تماما در پشتیبانی از جنگ، همه سنوات هشت ساله جنگ را در واحدهای فنی و لجستیکی جبهه های جنگ خدمت کرده بود و سابقه به یادماندنی از خود برجای گذاشت. همین سوابق به روشنی نشان می‌دهد که نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی برای اثبات ادعاهای خود در برابر چنین وزیر خوشنامی، راه سخت و مسیر دشواری خواهند پیمود.
دنیامالی همچنین تجربه حضور در ساختار مدیریتی ورزش را داشت. اردیبهشت سال ۱۳۹۱ در دوران وزارت محمد عباسی از ریاست فدراسیون قایقرانی برکنار شد. پس از آن، فدراسیون بین‌المللی قایقرانی در نامه‌ای با اشاره به روند غیرقانونی برکناری او، فدراسیون قایقرانی ایران را به طور موقت تعلیق کرد.
دنیامالی در اسفند ۱۴۰۲ با کسب ۸۱۴۷ رای به عنوان نماینده منتخب بندرانزلی در مجلس دوازدهم انتخاب شد. پس از سقوط بالگرد بل ۲۱۲ حامل ابراهیم رییسی، هشتمین رییس‌جمهور ایران، در ورزقان و برگزاری انتخابات زودهنگام ریاست‌جمهوری، مسعود پزشکیان دولت چهاردهم را تشکیل داد و پس از آن، دنیامالی در همین دولت نیز از مجلس رای اعتماد گرفت و به وزارت ورزش و جوانان رسید.
دنیامالی از چهره‌هایی است که از سال‌های دور ارتباط او با حلقه نزدیک به محمدباقر قالیباف رییس مجلس، مطرح بوده است. اما در تقسیمات سیاسی و جناح بندی ها بیش از آنکه به جریان اصولگرا یا اصلاح طلب یا جریانات از این سنخ تعریف شود شخصیتی مستقل و برآمده از اراده سیاسی خود دارد
فدراسیون‌هایی که به مساله وزارتخانه تبدیل شده‌اند
فدراسیون تکواندو یکی از مهمترین محورهای انتقاد از مدیریت ورزش کشور است. ادعاهایی درباره هزینه سفرهای خارجی، نحوه پرداخت برخی مخارج و شیوه اداره این فدراسیون بیش از دیگر مباحث مورد تاکید نمایندگان مجلس است. از جمله سفر به روسیه با همراهی خانم سینکی که بنا بر ادعاهای مطرح شده، هزینه‌های آن در قالب فاکتور به فدراسیون ارایه شده تا پرداخت شود. حاشیه‌های دیگری نیز درباره برگزاری مراسم عروسی در کشتی در ترکیه نیز در لابلای ادعاهای دیگر مطرح شده است.
در مرکز این انتقادها، هادی ساعی، رییس فدراسیون تکواندو قرار دارد. منتقدان شیوه اداره این فدراسیون را زیر سوال برده‌اند. حتی ادعاهایی درباره نبود نظارت موثر بر عملکرد فدراسیون و پرونده قضایی ساعی هم مطرح شده است و کار بدانجا رسیده که دیوان عدالت اداری انتخابات آن را باطل کرده است.
بررسی‌ها حاکیست که تخلفات در زیر مجموعه وزارت ورزش تنها به تکواندو محدود نمی‌شود و ابطال انتخابات فدراسیون بدنسازی و پرورش اندام مطرح است. در فوتبال هم پرونده مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال و موضوع حکم انفصال از خدمت وی که از سوی سازمان بازرسی کل کشور مطرح شده از دیگر حاشیه‌های جنجالی در فدراسیون ورزش است.
ناگفته نماند که دریافت پاداش ۲۰ هزار دلاری از سوی اعضای هیات‌رییسه فدراسیون فوتبال پس از صعود تیم ملی به جام جهانی ۲۰۲۲ میلادی قطر نیز از موضوعاتی است که منتقدان به آن استناد می‌کنند.
نمایندگان موافق استیضاح و برکناری احمد دنیامالی می‌گویند: باتوجه به این تخلفات، وزارت ورزش تا چه اندازه بر عملکرد فدراسیون‌هایی که از استقلال اداری برخوردارند نظارت می‌کند و مسوولیت نظارتی وزیر به چه صورتی اعمال شده است؟ اگر تخلفات مورد ادعا در برخی فدراسیون‌ها محرز شده و نهادهای نظارتی درباره آن‌ها هشدار داده‌اند، وزارت ورزش چه اقدامی برای اصلاح وضعیت انجام داده و آیا محدودیت‌های قانونی مانع برخورد بوده یا اراده مدیریتی کافی برای پیگیری وجود نداشته است؟
یاشار سلطانی و پرسش‌هایی درباره فوتبال
در سوی دیگر ماجرا، این روزها یاشار سلطانی، روزنامه‌نگار شناخته شده در حوزه افشاگری‌های مرتبط با فساد از فدراسیون فوتبال و مهدی تاج انتقادهایی جدی کرده و دنیامالی را نیز به افشاگری درباره عملکردش تهدید کرده است. وی از اسنادی سخن گفته که به گفته‌اش می‌توانند در ارزیابی عملکرد وزیر اهمیت داشته باشند.
در برخی روایت‌ها از دختری به نام «حدیثه» یاد شده که بنا بر گزارش‌های مستند، برای درمان به خارج از کشور رفته و سال‌ها پیش فوت کرده است. در مقابل، فتح‌الله توسلی نام «فاطمه دنیامالی» را در ارتباط با ادعای اقامت و فعالیت اقتصادی در بریتانیا مطرح کرده است. آیا این دو روایت سهوا به یک نفر اشاره دارند یا صحبت از دو فرد متفاوت است
از پرونده فدراسیون‌ها تا خانواده وزیر
در روزهای اخیر، انتقادها از دنیامالی تنها به عملکرد وزارتخانه و برخی معاونان و رییس دفتر او محدود نمانده است. محمد معتمدی‌زاده، دبیر کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، از ورود این کمیسیون به ادعاهای مربوط به اقامت یا تابعیت مضاعف فرزند و داماد وزیر ورزش خبر داده است. این بخش از ماجرا به جهت اظهارنظرهای مداوم چند نماینده در قالب مصاحبه یا توییت که گاهی رنگ افشاگری به خود گرفته بیشتر از هر چیز دیگری در رسانه‌ها و افکار عمومی مورد توجه قرار گرفته است.
فتح‌الله توسلی، نماینده کبودرآهنگ و بهار در مجلس در کنار معتمدی‌زاده از جمله این چهره‌هاست. او نیز موضوع حضور و فعالیت اقتصادی منتسب به فاطمه دنیامالی و همسرش، محمدحسین مقیمی در انگلیس را از جمله پرسش‌های مطرح‌شده درباره وزیر عنوان کرده است. توسلی مدعی شده که این دو در بریتانیا، در شهر بیرمنگام یا لندن، شرکتی ثبت کرده‌اند و اسناد ثبت شرکت‌ها در دسترس است.
توسلی اخیرا با انتشار مطلبی درباره حساب کاربری منتسب به «Fatemeh D» در شبکه اجتماعی لینکدین که بنا بر ادعای او بعدا به «Fatemeh M» تغییر نام داده، پرسش‌هایی درباره ارتباط احتمالی آن با یک شرکت انگلیسی مطرح کرده است. او همچنین از وزیر خواسته نسبت خانوادگی خود با این فرد را روشن کند.
وی همچنان، درباره وضعیت تابعیت و اقامت این فرد از دستگاه‌های امنیتی استعلام گرفته و منتظر پاسخ است. با این حال، خود وی تاکید کرده که تابعیت مضاعف فاطمه دنیامالی هنوز برایش اثبات نشده و تحقیقات در این زمینه ادامه دارد. توسلی همچنین مدعی شده که دنیامالی پیش‌تر گفته بود: «من اصلا دختر ندارم و یک پسر دارم.» بر همین اساس، او از وزیر خواسته صراحتا اعلام کند که آیا فاطمه دنیامالی دخترش هست یا ارتباطی با او ندارد.
پاسخ به همه سوالاتی که در مورد دنیامالی و وزارت ورزش وجود دارد بدون دسترسی به اسناد و بررسی روند اقدامات کمیسیون اصل ۹۰ ممکن نیست. تغییر نام یک حساب کاربری در شبکه‌های اجتماعی نیز به تنهایی مالکیت یک شرکت، نسبت خانوادگی یا تخلف قانونی را اثبات نمی‌کند و کم و بیش گویای این هست که استیضاح کنندگان وزیر ورزش وارد جزییاتی شده اند که ممکن است کمکی به آن ها نکند و به عناد شخصی تعبیر شود. از طرفی ما شاهد سکوت طولانی دنیامالی در این خصوص هستیم و این وضعیت به جنجالی‌تر شدن موضوع می‌انجامد.
البته دستگاه‌های نظارتی از وزارت اطلاعات گرفته تا سازمان بازرسی، اطلاعات سپاه و دیوان عدالت اداری به بحث تخلفات در فدراسیون‌ها ورود کرده‌اند اما برخی گمانه‌زنی‌ها می‌گویند مدیران فدراسیون‌ها که دست بر قضا کارنامه عملکردی مثبتی هم ندارند به سیبل ضربه‌گیر احمددنیامالی وزیر ورزش و جوانان تبدیل شده‌اند.
روایت متفاوت مشاور وزیر
در برابر این ادعاها، حمیدرضا راغب، مشاور وزیر و مدیر مولدسازی دارایی‌های وزارت ورزش و جوانان در گفت‌وگو با مرور روایت متفاوتی ارایه کرده است. حسین چراغی، مدیرکل دفتر حوزه وزارتی ترجیح داده است به این ادعاها پاسخ رسانه‌ای ندهد و در گفت‌وگو با مرور آن‌ها را از اساس کذب و فاقد ارزش برای پاسخگویی خوانده است.
توسلی، نماینده کبودرآهنگ و بهار در مجلس، اخیرا با انتشار مطلبی درباره حساب کاربری منتسب به «Fatemeh D» در شبکه اجتماعی لینکدین که بنا بر ادعای او بعدا به«Fatemeh M» تغییر نام داده، پرسش‌هایی درباره ارتباط احتمالی آن با یک شرکت انگلیسی مطرح کرده است. او همچنین از وزیر خواسته نسبت خانوادگی خود با این فرد را روشن کند
اما راغب می‌گوید: دختر وزیر سال‌ها پیش به سرطان مبتلا شده بود و برای درمان، همراه همسر و فرزندانش به خارج از کشور رفت؛ زیرا به گفته او، امکان درمان در داخل کشور فراهم نبود. چندانکه یک دختر دیگر وزیر بنام حدیثه دنیامالی به علت ابتلا به همین سرطان در اواسط دهه 90 فوت و در شهر انزلی دفن شده است.
براساس این روایت، سفر به بریتانیا نه یک جابه‌جایی تازه در دوران وزارت دنیامالی، بلکه موضوعی مربوط به سال‌های گذشته بوده است. راغب همچنین طرح دوباره این مساله را با منافع گروه‌هایی مرتبط می‌داند که از تغییرات در مدیریت فدراسیون‌ها، سخت‌گیری در احراز صلاحیت‌ها و تلاش برای شفافیت مالی متاثر شده‌اند.
چه کسانی خواهان استیضاح دنیامالی هستند؟
در پی طرح استیضاح احمد دنیامالی، نام تعدادی از نمایندگان مجلس به عنوان خواهان استیضاح او منتشر شده است. فتح‌الله توسلی، نماینده کبودرآهنگ و بهار و سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس که به شدت پیگیر ماجراست گفته است طرح استیضاح دنیامالی با ۴۶ امضا و در ۱۶ محور به هیات‌رییسه مجلس تحویل شده داده است.
در این فهرست اسامی برخی از نمایندگان موافق استیضاح آورده شده است: فتح‌الله توسلی، محمد امیر، احمد بیگدلی، عباس پاپی‌زاده، مصطفی پوردهقان، حسن نتاج، حسین حق‌وردی، محمد خوش‌سیما، محمد نور دهقانی، محمد رستمی، رضا سپهوند، محمدمهدی شهریاری، علی شیرین‌زاد، مسلم صالحی، فرهاد طهماسبی، محمد معتمدی‌زاده، علیرضا نثاری، امید نصیبی، امیرحسین نظری و رحیم کریمی.
از نظر گرایش سیاسی، این مجموعه یکدست و متعلق به یک جریان خاص نیست و در میان آن‌ها اصولگرایان، اصلاح‌طلبان و نمایندگان مستقل حضور دارند. بر اساس اطلاعات بررسی‌شده، عباس پاپی‌زاده، حسین حق‌وردی، علی شیرین‌زاد، فرهاد طهماسبی و امید نصیبی در دسته اصولگرایان قرار دارند.
فتح‌الله توسلی (یکی از اصلی‌ترین شخصیت‌هایی که به صورت جدی استیضاح و حتی برکناری وزیر را دنبال می‌کند) و علیرضا نثاری گرایش مستقلی دارند و محمدمهدی شهریاری در دسته اصلاح طلبان قرار می‌گیرد. مصطفی پوردهقان نیز عضو فراکسیون مستقلین ولایی است.
برخی چهره‌های دیگر، از جمله محمد امیر، احمد بیگدلی، حسن نتاج، محمد نور دهقانی، محمد رستمی، رضا سپهوند، محمد خوش‌سیما، مسلم صالحی، محمد معتمدی‌زاده و امیرحسین نظری را نمی‌توان بر اساس اطلاعات موجود به طور قطعی به یک جریان سیاسی مشخص منتسب کرد. این ترکیب نشان می‌دهد که دست‌کم در فهرست منتشرشده، مطالبه استیضاح محدود به یک طیف سیاسی نیست.
تغییر نام یک حساب کاربری در شبکه‌های اجتماعی نیز به تنهایی مالکیت یک شرکت، نسبت خانوادگی یا تخلف قانونی را اثبات نمی‌کند و کم و بیش گویای این هست که استیضاح کنندگان وزیر ورزش وارد جزییاتی شده اند که ممکن است کمکی به آن ها نکند و به عناد شخصی تعبیر شود
آیا استیضاح فقط درباره ورزش است؟
استیضاح وزیر ورزش و جوانان، در چارچوب نظارت پارلمانی، ابزاری برای پاسخ‌خواهی از دولت است. اگر وزارت ورزش در برابر تخلفات محرز سکوت کرده یا هشدارهای نهادهای نظارتی را نادیده گرفته باشد، نمایندگان حق دارند درباره عملکرد وزیر توضیح بخواهند. دنیامالی نیز باید روشن کند در قبال پرونده‌های مطرح شده چه اقداماتی انجام داده و چرا برخی مناقشه‌ها، به ویژه درباره خانواده او، همچنان ادامه دارند.
دنیامالی از چهره‌هایی است که از سال‌های دور ارتباط او با حلقه نزدیک به محمدباقر قالیباف رییس مجلس، مطرح بوده است. اما در تقسیمات سیاسی و جناح بندی ها بیش از آنکه به جریان اصولگرا یا اصلاح طلب یا جریانات از این سنخ تعریف شود شخصیتی مستقل و برآمده از اراده سیاسی خود دارد و تاکنون شبهاتی که بر عملکرد او در دوره های مختلف مدیریتی مطرح شد در یقینی ترین وجه آن، مستقیما ناشی از رفتار و اعمال او نبوده است.
به همین جهت، شاید موضوع ماندن یا رفتن دنیامالی از وزارت ورزش و مباحثی که در مورد خانواده و تابعیت دختر او مطرح شده به علت افشاگری‌های نصف و نیمه و در لفافه، گاهی گمراه کننده شده است. یکی از موضوعات اصلی این پرونده این است که آیا استیضاح احتمالی وی به روشن شدن مسوولیت‌ها و بهتر شدن سازوکار نظارت بر ورزش منجر می‌شود یا این‌بار پرونده‌های ورزشی در میانه رقابت‌های سیاسی به ابزاری برای افزایش فشار بر یک وزیر تبدیل شده‌اند.
پیش از این، حدیثه دنیامالی دختر بزرگ دنیامالی که سال 1395 بر اثر سرطان درگذشته که برای درمان به خارج از کشور مراجعه کرده و در بیمارستانی در لندن فوت کرده بود.
در مقابل، فتح‌الله توسلی نام «فاطمه دنیامالی» را در ارتباط با ادعای اقامت و فعالیت اقتصادی در بریتانیا مطرح کرده است. آیا این دو روایت به یک نفر اشاره دارند یا صحبت از دو فرد متفاوت است؟ اگر این دو اسم تنها متعلق به یک شخص است پس تغییر حساب کاربری در لینکدین را چگونه باید توجیه کرد؟!
اطلاعات منتشر شده تاکنون برای پاسخ قطعی به این پرسش کافی نبوده است. روشن شدن نام، نسبت خانوادگی و هویت افراد مورد اشاره می‌تواند به تفکیک ادعاهای مطرح شده و جلوگیری از آمیختن دو پرونده احتمالی کمک کند. هرچند تاکنون تحرکی در این خصوص مشاهده نشده و به غیر از شخصیت‌هایی مانند توسلی، حتی روزنامه‌نگاران مشهور و فعال در حوزه افشاگری‌ها نیز با کنایه و دادن کدهای رمزی در این خصوص اظهارنظر کرده‌اند که به پیچیده‌تر شدن ماجرا انجامیده است.
