بررسیها نشان میدهد عواملی مانند حذف ارز ترجیحی، افزایش قیمت تخم مرغ اجداد وارداتی، نبود سرمایه در گردش در دی ماه ۱۴۰۴، وقوع دو جنگ، افزایش قیمت نهادههای دامی و ناترازی انرژی از دلایل مهم افزایش چند برابری قیمت مرغ در ماههای اخیر بوده به طوری که مصرف مرغ در کشور را به نصف کاهش داده است. کاهش منابع پروتئینی خانوارها درحالی اتفاق افتاده که از سال ۱۴۰۱ روند مصرف گوشت قرمز خانوارها نیز کاهشی شده و در سال ۱۴۰۴ به پایینترین مقدار در ۱۴ سال اخیر رسیده است. تا پیش از شروع جنگ ۱۲ روزه متوسط ماهانه مصرف گوشت قرمز یک کیلو و ۲۵۰ گرم و میانگین سالانه مصرف مرغ در کشور 30 کیلوگرم اعلام شد.
تازهترین دادهها از انجمن صنفی مرغداران گیلان حاکیست؛ میزان تولید مرغ در کشور به جای ۱۴۰ میلیون قطعه در یک ماه به ۹۴ میلیون قطعه مرغ رسیده و میزان عرضه به شدت کاهش پیدا کرده است. در این شرایط تنها با اعلام شارژ کالابرگ تقاضای خرید مرغ افزایش پیدا میکند و افزایش قیمت اتفاق میافتد.
دادههای انجمن صنفی مرغداران گیلان البته با گزارش جدید سازمان جهاد کشاورزی استان تناقض دارد. گیلان، استان معین تولید مرغ تهران و بسیاری از استانهای کشور است. به گفته صالح محمدی، سال گذشته ۲۹۰ هزار تن گوشت مرغ در گیلان تولید شد که نسبت به سال ۱۴۰۳ چهار درصد افزایش دارد. طبق آمار اخیر وی، روزانه هزار تن مرغ در گیلان تولید میشود.
کارشناسان میگویند مجموعه شرایط آشفته کنونی به خصوص از سال گذشته باعث شده واحدهای صاحب مرغهای مادر متضرر شوند و دست به اقداماتی مانند معدوم سازی جوجههای یک روزه، فروختن تخممرغهای نطفهدار به عنوان تخم مرغ خوراکی و به کشتارگاه بردن گلههای مولد بزنند. عواملی که به کاهش تولید جوجه یک روزه و کاهش تولید مرغ به خصوص در گیلان به عنوان قطب تولید مرغ کشور انجامیده است.
در این میان نوسان قیمت نهادهها به شکل مستقیم بر روی محصول نهایی اثر گذاشته است. تا قبل از حذف ارز ترجیحی هر کیلوگرم ذرت ۱۱ هزار و ۳۰۰ تومان بود که بعدا به ۴۲ هزار تومان و سپس به ۵۵ هزار تومان افزایش پیدا کرد. سویا نیز از ۲۱ هزار و ۳۰۰ تومان هم اینک به ۱۲۰ هزار تومان رسیده است. مجموع این اتفاقات نهتنها ضرر و زیان به تولیدکنندگان گیلانی وارد آورده بلکه قدرت خرید مردم را کاهش داده است.
در زمان جنگ، با مصوبه ستاد تنظیم بازار گیلان، قیمت دستوری ۲۷۰ هزار تومان برای مرغ گرم اعلام شد که با قیمت واقعی تمامشده حداقل ۴۰ هزار تومانی در هر کیلوگرم فاصله داشت. مرغداران گیلانی بارها به این وضعیت که توان تولید آنان را کاهش داده اعتراض کردهاند.
در حال حاضر هر کیلوگرم مرغ ۳۶۰ هزار تومان است. سال گذشته در همین بازه زمانی قیمت یک کیلوگرم مرغ تنظیم بازاری ۲۷۰ هزار تومان ارزانتر معادل ۸۹ هزار تومان عرضه میشد. این تغییرات حاکی از افزایش ۳۰۰ درصدی مرغ از سال گذشته تاکنون است.
