باغهای چای لاهیجان در حالی یکی پس از دیگری جای خود را به ویلا و ساختوساز میدهند که دادستان عمومی و انقلاب این شهرستان از آغاز تعقیب کیفری عوامل دخیل در تغییر کاربری این اراضی خبر داده است. پروندهای که مدیران حاضر در کمیسیونهای تغییر کاربری و مسئولان دخیل در صدور پروانه ساخت را نیز دربرمیگیرد.
«مراد قربانزاده»، دادستان عمومی و انقلاب لاهیجان، گفته است: برای مدیرانی که در روند تغییر کاربری و صدور مجوز ساخت این اراضی نقش داشتهاند، پرونده تشکیل شده است. به گفته او، حدود ۹۹ درصد اراضی دارای کاربری مسکونی و پروانه ساخت هستند، در حالیکه نباید برای این زمینها که پیشتر باغ چای یا زمین کشاورزی بودهاند، مجوز تغییر کاربری صادر میشد.
افزایش قیمت زمین در دو دهه گذشته، این شهر را به یکی از گرانترین نقاط ساحلی خزر تبدیل کرده و حضور سرمایهگذاران حوزه املاک از نقاط مختلف کشور، فشار بر زمینهای کشاورزی را افزایش داده است. کمبود زمین مسکونی نیز بسیاری از باغهای چای را به ویلا تبدیل کرده است.
آتشسوزیهای عمدی باغها، جریمههای غیر بازدارنده پس از ساختوسازهای غیرقانونی و تبانی در صدور پروانه ساخت، از جمله عواملی هستند که روند تغییر کاربری را تشدید کردهاند. روندی که همزمان بازار خرید و فروش زمین و فعالیت مشاوران املاک را رونق داده است.
کمیسیون تغییر کاربری اراضی غیرکشاورزی اوایل 1403 کار خود را آغاز کرد. طبق اعلام یگان حفاظت امور اراضی گیلان در سه ماهه امسال ۱۱۰۰ مورد
تغییر کاربری غیرمجاز اراضی کشاورزی در استان شناسایی شد.
در حال حاضر سطح باغهای چای گیلان و مازندران از حدود ۳۲ هزار هکتار در سال ۱۳۷۲ به حدود ۱۷ تا ۱۹ هزار هکتار رسیده است. از سوی دیگر، نیاز سالانه کشور حدود ۷۰ هزار تن و تولید داخلی نزدیک به ۲۷ هزار تن است؛ با این حال در سال ۱۴۰۱ بیش از ۱۰۹ هزار تن چای خارجی وارد کشور شد.
باغهای چای لاهیجان اکنون میان سود کوتاهمدت زمین و آینده یک صنعت قدیمی گرفتار شدهاند. باغات چایی که به ویلا تبدیل شدهاند، دیگر به چرخه تولید بازنمیگردند.