بانک مرکزی در تازهترین گزارش خود پس از پذیرش آتشبس موقت از سوی طرفین جنگ، اعلام کرده است؛ نرخ تورم در صورت ادامهدار بودن این شرایط احتمال دارد به بیش از 180 درصد برسد. در حال حاضر نرخ تورم کشور در محدوده 48 درصد باقی مانده و این وضعیت ناپایدار به شدت اجرای سیاستهای جمعیتی را با چالش مواجه کرده است.
عدم افزایش مبلغ وام و عقبماندگی آن از نرخ تورم
تسهیلات 4 درصدی وام ازدواج یکی از مورادی است که با افزایش نرخ تورم با سرعتی بالا در حال از دست دادن اثربخشی خود است. از فروردین 1403 مبلغ این وام به 300 میلیون تومان برای هر فرد افزایش پیدا کرد اما پس از گذشت دو سال، هنوز مبلغ آن افزایشی نداشته است.
طبق قانون بودجه سال جاری، وام ازدواج 1405 برای زوجین بالای 25 سال 300 میلیون تومان، برای زوجین زیر 25 سال 350 میلیون تومان و برای خانوادههای شهدا و ایثارگر هم 600 میلیون تومان در نظر گرفته شده است. برخی تحلیلها نشان میدهد تسهیلات ازدواج فقط در سال 1404 معادل 50 درصد ارزش خود را از دست داد و این کاهش ارزش با سرعتی صعودی در سال 1405 هم ادامه دارد.
آنطور که دولت گزارش داده است؛ در سال 1403 معادل 204 همت و در سال 1404 هم 208 همت در این بخش پرداخت شد. در سال 1405 دولت با یک رشد 37 درصدی مبلغ 370 هزار میلیارد تومان را برای دو بخش فرزندآوری و وام ازدواج در نظر گرفته که از برنامهریزیهای دولت برای حمایت عملی از این دو حوزه، عقبماندگی زیادی دارد.
زوجین گیلانی همچنان در صف دریافت تسهیلات ازدواج
دولت اعلام کرده گزارشگیری ماهانه از بانکها انجام میشود و عملکرد آنها در پرداخت تسهیلات بهدقت مورد رصد قرار میگیرد. با این حال برخی از بانکها از پرداخت تسهیلات خودداری کرده و علت آن را نبود اعتبار و تراز مالی منفی اعلام میکنند.
حتی برخی از بانکهای عامل در سطح گیلان، آشکارا قوانین بانک مرکزی درباره شرایط ضامنین را نادیده گرفته و مطابق بخشنامههای داخلی خود عمل میکنند. درخواست معرفی بیش از یک ضامن یا سختگیریهای غیرمتعارف از مواردی است که توسط متقاضیان این تسهیلات در استان گزارش شده و شدیدا مورد انتقاد است.
هنوز 550 هزار نفر در صف هستند!
گزارش جدید دفتر برنامهریزی و توسعه اجتماعی معاونت جوانان، حاکیست؛ هماینک بیشتر از 550 هزار نفر از متقاضیان سالهای گذشته همچنان در صف دریافت تسهیلات 4 درصدی ازدواج هستند. علاوه بر این با وجود شرایط جنگی حدود 17 هزار مورد فقره ازدواج جدید نیز به ثبت رسیده که قاعدتا باید برای پرداخت تسهیلات ازدواج آنها هم فکری شود.
واقعیت این است که ارزش واقعی وام ازدواج به شدت از نرخ تورم عقب افتاده و کارایی خود را برای اثربخشی برنامههای جمعیت و خانواده به خصوص در گیلانی که نرخ رشد جمعیت آن منفی شده را از دست داده است.
وضعیت حال حاضر از یک سو درباره میزان چانهزنی مدیران ارشد استان در سطح ملی برای دریافت و جذب بیشتر حمایتهای اعتباری تردید ایجاد کرده و از سوی دیگر در مورد میزان کارآمدی سیاستهای دولت و بانک مرکزی پرسشهای زیادی را به وجود آورده است.