در سوگ نعمت‌الله اسلامی؛

شاعری که مرگ ماهی‌ها را گریست!

0 ۱۴

با شنیدن خبر درگذشت نعمت اسلامی که برایم غیرمنتظره و ناباورانه بود، یاد روزهای مدرسه افتادم و اولین باری که او را در آزمایشگاه دبیرستان فردوسی دیدم. مردی محجوب و سر به‌زیر که کارش مدیریت آزمایشگاه بود و با دقتی زایدالوصف به آزمایش و آموزش می‌پرداخت.

 

وقتی او را در حال کار با کاغذ تورنسل و اسید و باز دیدم، هرگز گمان نمی‌کردم پشت این چهره شیمی‌دان، شاعری بس لطیف و صاحب ذوق و نازک‌خیال به آرایه چیدن و نظم بخشیدن به کلمات، نشسته باشد؛ آنچنان‌ که بعدها یافتمش.

 

سال‌ها بعد او را که از اعضاء اصلی انجمن ادبی شیدا بود در جلسات هفتگی انجمن می‌دیدم؛ همان‌گونه محجوب و متین و در عین حال جدی و سخت.

سپیدسرا بود اما گاهی به طبع‌آزمایی در قالب‌های سنتی شعر فارسی هم می‌پرداخت؛ خصوصا دوبیتی و رباعی. به خوبی می‌دانست چه می‌خواهد بگوید و به آغاز و انجام سخنش می‌اندیشید.

در نقد هم دستی چابک داشت و از منتقدین خوب انجمن به‌شمار می‌رفت.

 

آن روزها وقتی جلسه به پایان می‌رسید، انجمن که در محوطه شهرداری و نفس به نفسِ بلوار انزلی تشکیل می‌شد تا پاسی از شب در بلوار و زیر نور مهتاب و ستارگان، در کافه آقا موسی ادامه پیدا می‌کرد. انگار هیچ یک از اعضاء نمی‌خواستند به راحتی از یکدیگر خداحافظی کنند.

من در جمع‌شان حضور نداشتم اما از دوستانم که می‌رفتند، می‌شنیدم که آنجا نقدها تندتر است و پرده‌ها کشیده‌تر و آقای اسلامی نیز یکی از منتقدان پیشرو و تند و تیز شعر.

 

گاهی البته کارشان به تندی و قهر نیز می‌انجامید. گاهی نیز کدورت‌ها با پادرمیانی یکی از دوستان و همراهی یک استکان چای قندپهلو، رفع می‌شد. نَقل‌شان شعر بود و نُقل‌شان همین ناهمگونی اندیشه و برخورنده‌های گاه به گاه که مدتی مشغول‌شان می‌داشت.

 

وقتی نماینده روزنامه اطلاعات در انزلی شد، چند باری در بالاخانه یک ساختمان دو اشکوبه قدیمی در پیچ شنبه بازار که دفترش بود، تعدادی از شاعران را دعوت کرد که من هم جزوشان بودم. چند شماره مجله «هستی» را هم در همان جلسات و با هم‌اندیشی همان شاعران مانند ناجی غریب‌زاد، خیرالله فرخی، رضا سیف‌پور، فرزام امین صالحی و اصغر کهن‌قنبریان منتشر کردیم.

 

سال 79 بود که به پیشنهاد یار غارش، اصغر کهن‌قنبریان، مراسم بزرگداشتی برای او گرفته شد؛ مراسمی که خودش تا میانه‌های مراسم از هدفش اطلاع نداشت. زیرا دوستش می‌خواست «غافلگیرش» کند که کرد!

 

آن روز مجری برنامه‌اش بودم و تازه آن روز بود که فهمیدم دفتر شعری با عنوان «مرگ ماهی‌ها» دارد که چند شعر از آن را برایمان خواند. شعرهایش نشانی از روزمرگی‌ها و چالش‌ها و خاطره‌ها داشت. شعرهایش را زیسته بود.

می‌شد در شعرش ردپایی از بیماری و قرص آدالات و تکاپوی روزمره و سرگشتگی‌های یک شاعر را پیچیده در حریر آرایه‌ها و نمادها و صناعات بیابی.

 

برایم غریب نبود که زنده‌یاد حامد خسروی در زمان ساختن فیلم کوتاه «وقتی بارون بند اومد»، نقش شاعر شوریده‌حالِ پریشان خاطری را که عاشق دختر جوانِ رهگذری شده و عشقش را تا انتهای فیلم در نهانخانه قلبش نگاه داشته بود، به نعمت اسلامی بدهد؛ نقشی که عجیب، خوب از آب درآمد.

 

سالها بود که ندیده بودمش. از تمام شاعرانی که روزگاری در بالاخانه آن عمارت چوبیِ پیچ شنبه بازار، گرد هم آمده بودیم، تنها اصغر کهن قنبریان را گاهی می‌بینم و دیگران را هرگز!

اما نعمت اسلامی را چند سال پیش در شب شعری دیدم؛ موی سپید کرده و تسلیم پیری شده و دیشب آگهیِ رفتنش را در فضای مجازی در گروههای ادبی.

مرگ؛ این قدیمی‌ترین یار بشر، او را که هیچ بستگی با عدم نداشت، به هم‌آغوشی طلبید و شگفتا که او نیز پذیرفت و دنیا را به اهلش واگذاشت؛ آنچنان‌که گویی هرگز از اهالی این دنیا نبود!

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.