طبیعت گیلان با اقلیم معتدل همراه با خاک حاصل خیز جلگه ای و با برخورداری از منابع آبی فراوان از جمله دریا، رودهای پرآب ، چشمههای زلال و همچنین وجود تالابهای وسیع، میتواند در قالب اقتصاد دریا محور زمینه ساز اصلی فعالیتهای اقتصادی در گیلان باشد.
اقتصاد دریا محورکه در ادبیات جهانی به اقتصاد آبی معروف است؛ یکی از راههای اصلی رسیدن به شکوفایی و توسعه همه جانبه اقتصاد در سرزمین پرآب گیلان است. دریا و تالاب از جمله سرمایههای خدادادی در سرزمین گیلان است که مردم از آن بهطریق صید ماهی ارتزاق میکنند.
اما با نگاهی فراتر از این روش معیشتی؛ باید از اقتصاد دریا محور در راستای افزایش سرانه درآمد مردم گیلان و رونق توسعه اقتصادی آن بهره مند شویم. گیلان بواسطه خاک حاصل خیز و داشتن منابع آب و هوایی سرآمد تولید برنج و چای کشور است؛ اما این امر سبب توسعه بیشتر و برون رفت از ایستایی گیلان نمیشود.
در سرزمین گیلان میان دریا و انسان؛ انس و الفتی ناگسستنی وجود دارد. براستی گویا این دو بعنوان ظرف و مظروف یکدیگر در طول تاریخ پر فراز و نشیب این استان به شدت باهم گره خورده اند.
در این استان سرسبز، انسان خود را جزیی از گستره دریای خزر می داند و قدردان این موهبت الهی است. دریای خزر بعنوان ظرفیتی نامحدود و سرمایهای ماندگار در نهایت سهولت در دسترس گیلانیان است.
تجلی رابطه دریا با گیلک زبانان در شهرهای مجاور دریا مشهود است. صید ماهیان و پرندههای تالابی از جمله راههای درآمد حاشیه نشینان دریای خزر است. این هم پیوندی و سنخیت میان دریا و فعالیتهای اقتصادی در قالب اقتصاد دریا محور شالوده چشم انداز معیشتی در گیلان است.
دریا و اقتصاد دریا محور شاخصترین موضوع اصلی توسعه و رشد همه جانبه در گیلان بشمار میآید. زندگی و کسب درآمد بیشتر خانوارهای گیلانی در گرو استفاده بهینه دریا به صورت اقتصاد دریا محور است.
گیلانیها تاکنون نتوانستهاند از نعمت خدادادی دریا و منابع آبی استفاده صحیح ببرند. نگاه مردم و شاید مدیران به دریا به شکل سنتی بوده در حالیکه امروزه در جهان، کشورهایی که از منابع آبی همچون دریا و تالاب برخورداراند با استفاده از اقتصاد دریا محور به اقتصاد خانوار و رشد اقتصادی جامعه کمک میکنند.
با نگاهی به اسناد و کتب تاریخی در مورد گیلان به این نکته میرسیم که قوم کاسها برای دستیابی به اراضی و چراگاههای مناسب از مواضع خود حرکت کردند و بسوی سواحل دریای خزر آمدند تا از آب و خاک گیلان بهره مند شوند. بنابراین به استناد مردان سالدیده گیلانی هرکجا آب باشد همان جا آبادی است.
دریا و اقتصاد حول محور دریا و منابع آبی سابقهای کهن در گیلان دارد که امروزه با روشهای نوین اقتصادی باعث رشد جامعه و شکوفایی اقتصاد و رونق منبع درآمد گیلانیان میشود. گیلان بعد از تهران با سطح اشغال سه درصد از مساحت کشور، متراکمترین استان کشور محسوب میشود. درحالیکه سهم این استان از توزیع سرانه تولید ناخالص ملی بسیار اندک است.
اگر سرمایه خدادادی دریا و منابع آبی درگیلان بصورت علمی در قالب اقتصاد دریا محور برنامه ریزی شود، شاهد افزایش درآمد خانوار گیلانی و رشد همه جانبه اقتصاد و برطرف شدن معضل بیکاری خواهیم بود.
اقتصاد دریا محور بدون آسیب رسانی به طبیعت گیلان، موجب رفع بیکاری و ایجاد فرصتهای شغلی بصورت مستقیم و غیر مستقیم میشود. گیلان سرزمین بی نظیری است زیرا که بیشترین فاصله آن از دریا مربوط به منطقه امامزاده هاشم در حدود ۵۰ کیلومتری است.
بنابراین این استان خاستگاه دریا، رود، چشمه و تالاب های وسیع و پرآب است. مدیریت منابع آبی و برقراری اقتصاد دریا محور میتواند گیلانیان را از این سرمایه ماندگار بهرهمند سازد.
گیلان با تولید برنج و چای حرف اول را در کشاورزی استانهای شمالی کشور میزند ولی این روش اقتصادی به تنهایی جوابگوی معیشت گیلانیان و رونق اقتصاد بیمار آن نیست!…
اقتصاد دریا محور در گیلان تنها یک فرصت نیست؛ بلکه راهبرد اقتصادی است که میتواند بر اوضاع اقتصادی این استان تاثیر فزاینده داشته باشد. گیلان با داشتن دریا وتالاب و رودهای پرآب و سایر منابع آبی، مهد اقتصاد دریا محور است که تاکنون کمتر به آن توجه شده است.
ایجاد دانشگاه علوم و فنون دریایی، رونق گردشگری دریایی، پیشگیری از آلودگی دریایی و استفاده از سایر مولفههای دریا در ترویج اقتصاد دریا محور باعث برون رفت از سکوت اقتصادی و نیز رونق اقتصادی گیلانیان میشود.
گیلان استعداد و استحقاق رونق صنعت توریسم بر پایه اقتصاد دریا محور را دارد. اهمیت موضوع اقتصاد دریا محور در این استان بخوبی در سیاست کلی برنامه های ششم و هفتم توسعه کشور و در سند تحول، سند آمایش سرزمینی و سیاستهای کلی توسعه و رونق اقتصادی بر پایه دریا محور قابل مشاهده است.
گیلان بواسطه داشتن دریای خزر و با اقتصاد دریا محور میتواند به جایگاه اقتصادی خود دست یابد. بنابراین انتظار میرود تا مدیران و مسوولان استان با ارایه راهکارهای مناسب در راه اندازی و ترویج اقتصاد دریا محور گامهای سازنده بردارند تا شاهد سر سبزی همیشگی گیلان آباد و رونق اقتصادی گیلانیان باشیم.