یادداشت خصوصی

تعیین روزی بنام یک شهر در تقویم ایران در تعریف ساده، نام‌گذاری آن روز با تاکید بر ویژگی‌های خاص آن شهر در کشور است. روزی که احساس تعلق و ارزشمندی هویت بومی و محلی بیش از همیشه برای شهروندان آن نمود پیدا می‌کند. در عین حال تعیین یک روز خاص در تقویم ملی، می‌تواند فرصتی برای ارایه و نمایش توانمندی‌های اقتصادی، فرهنگی و گردشگری برای آن شهر باشد. البته اگر مدیران شهری‌ آن شهر از این ظرفیت بالقوه در راستای توسعه پایدار به درستی و هوشمندی استفاده کنند. یکی از این ظرفیت‌ها قوانین خواهرخواندگی بین شهرهاست.…

نمایش موزیکال «زیبای طناز» که طی روزهای گذشته در رشت و دیگر شهرهای گیلان بر روی صحنه رفت، فراتر از یک اجرای سرگرم‌کننده، تجربه‌ای چندبعدی از ترکیب هنر و اندیشه است. این اثر صرف‌نظر از زیبایی‌های بصری، بازی‌های باورپذیر و موسیقی گوش‌نوازش که حاصل ذوق و قریحه سرشار آهنگساز و کارگردان اثر است، در لایه‌های زیرین متن خود حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. «محمدرضا فهیم گیلانی»، در قامت نویسنده، کارگردان و آهنگساز، توانسته است مفاهیم عمیق انسانی را در پسِ هر دیالوگ و نت موسیقی جای دهد. او هوشمندانه از مرزهای…

میدان شهرداری، پارک شهر، سبزه‌میدان و چند نقطه‌ پرتردد رشت دودآلود است. از سرب و مازوت و سوخت غیراستاندارد خودروها گرفته تا انواع مخدر که دست به دست می‌چرخند و ته‌مانده‌‌ تمام این‌ها در زرجوب و گوهررود و روح و روان ما رسوب می‌کند. و بومیان، مسؤولان، مسافران و مهاجران هنوز به پایکوبی و مزاح مشغولند. گیلان دیگر «بهشت سبز» نیست؛ یا دست‌کم اگر هنوز چنین لقبی را یدک می‌کشد، بیشتر شبیه یک برچسب تبلیغاتی است تا یک واقعیت زیست‌پذیر. آن‌چه امروز در این استان می‌گذرد، نه توسعه است و نه حتی رشد طبیعی جمعیت؛…

پل بوسار از زمانی که به واسطه رودخانه مرز شمالی رشت بود، تا به امروز که به مرکز پزشکان و البته مرکز ترافیک رشت تبدیل شده است یک تاریخ خطی بدون فراز و فرود را از سر گذر‌انده است. پل تختی به‌ نام پل چراغعلی معروف بود اما پل بوسار در خاطرات شفاهی «مرادیان گروسی» مورخ، پل زیبایی بود که به آن «مرغانه پورد» می‌گفتند: «و مثل پل خشتی بود. وقتی با دینامیت خرابش می‌کردند، کاملا دیدم. آهن در آن به‌کار نرفته بود ولی به‌ جای ساروج، ملات سیمان بود. این پل را روسیه تزاری در سال ۱۹۱۴ میلادی ساخته بود و سال ۱۳۲۹ یا ۱۳۳۰ خورشیدی…

در اسفند سال گذشته برای تعیین حداقل دستمزد و سایر سطوح کارگران و بازنشستگان تامین اجتماعی، سبد معیشت ۲۳ میلیون ۴۰۰ هزار تومان تعیین شده بود. در سال 1404 اقتصاد کشور با انواع و اقسام مشکلات و نابه‌سامانی‌ها دست و پنجه نرم کرد و زندگی کارگران و بازنشستگان تحت تاثیر این تکانه‌های اقتصادی قرار گرفت. پیش‌بینی می‌شود با توجه به گرانی سرسام‌آور و تورم بالای ۵۰ درصد که هم‌اینک شاهد آن هستیم و اگر چاره‌ای برای آن اندیشیده نشود نرخ آن افزایش پیدا خواهد کرد، احتمالا سبد معیشت برای خانواده ۴ نفره بالای ۵۰ میلیون تومان در…

صبح است. مادری با کودک چهارساله‌اش از خانه بیرون می‌آید تا به پارک نزدیک خانه برود. نیم ساعت بعد، با خستگی و نگرانی باز می‌گردد؛ هوای خیابان آن‌قدر آلوده بوده که نفس‌کشیدن برایشان سخت شده. در همان ساعت، پدربزرگی که سال‌ها عادت داشت صبح‌ها را در پارک بگذر‌اند، امروز در خانه پرده‌ها را بسته است. پزشک به او گفته: «در روز‌های گرم یا آلوده، بیرون نروید.» این‌ها دیگر داستان‌‌های خیالی نیستند. این‌ها زندگی روزمره‌ی بسیاری از شهروندان کلان‌شهر‌های ایران است؛ به‌ویژه برای کودکان، زنان سرپرست خانوار و سالمندان گروه‌‌‌هایی…

یلدا در حافظه‌ی جمعی ایرانیان، تنها یک شب آیینی نیست؛ نشانه‌ای اجتماعی است. فلسفه‌ی یلدا، در لایه‌ای عمیق‌تر، تمرینی برای مواجهه با اضطراب‌ تاریکی و تن‌‌هایی است؛ شبی که انسان‌ها به‌جای انزوا، گرد هم می‌آمدند تا ترس را با حضور دیگری قابل‌تحمل کنند. از همین منظر، یلدا را می‌توان آیینی اجتماعی دانست؛ آیینی برای بازسازی پیوندها، گفت‌وگوها و همدلی‌ها. از دیرباز درتمامی اقوام ایرانی، این کارکرد اجتماعی پررنگ بوده است. یلدا در بطن زیست‌جهانی شکل گرفت که بر همکاری، همسایگی و پیوند‌های خویشاوندی استوار بود. از این رو شب…

گیلان، سرزمینی که ریشه‌‌هایش در آواز باران و گستره سبز طبیعت تنیده است، این روزها در گذرگاهی از تغییر پیوسته اما ژرف ایستاده؛ تغییری که لایه‌‌های زبان، سبک زندگی و هویت فرهنگی مردمش را بی‌صدا دگرگون می‌کند. استان‌های شمالی در سال‌‌های اخیر با موجی از تحولات اجتماعی، فرهنگی و محیط‌زیستی روبه‌رو هستند؛ تحولات گسترده‌ای که نه‌تنها محصول شرایط محلی، بلکه بازتاب تغییرات اقلیمی، فشار‌های محیطی، جابه‌جایی‌‌های جمعیتی و حضور گسترده مسافران فصلی و گردشگرنماها در سطح استان است. نخستین جلوه این تغییر را…

ردپای مهاجران همواره  با روایتی غریب درهم آمیخته است. هنگام رفتن نمی‌توان خانه را در چمدان جای داد و راهی شد. و این اندوهی عظیم است که در اعماق قلب مهاجران ریشه می‌دواند. رنج پشت سر نهادن وابستگی‌ها در تاریک و روشن روزهای عمر تا همیشه همراه آنانی‌ است که مسیر رفتن را انتخاب کرده‌اند، رنجی که در کنج تنهایی یا هیاهوی جمع‌، زورقی سرگردان در دریای احساس آدمی می‌شود. از سوی دیگر دشواری‌های وفق‌یافتن با زبان، فرهنگ و شرایط زندگی در سرزمینی دیگر  نیز ازجمله چالش‌های مهاجرت است. آنان که کوه‌ها و دریاها را پشت سر…

سمانه نگاه، نیما فرید مجتهدی/ منطقه کوهستانی دیلمان همچون هر منطقه جغرافیایی دیگر در فلات ایران از شرایط تغییر آب‌ و هوا متاثر شده است. گرمایش جهانی به شکل مشخصی فلات ایران را‌ متاثر کرده است. به‌طورِ میانگین ایران 2 درجه سلسیوس گرم‌تر شده است. در سال اخیر (1404) تابستان دیلمان به حدی گرم بود که نسبت به بلندمدت عدد 5 درجه سلسیوس گرمایش را نشان می‌داد. باتوجه به بارش 393 میلی‌متری دیلمان، کاهش احتمالی بارش در منطقه می‌تو‌اند نقش مؤثری در شرایط اکولوژیک منطقه بگذارد. هرچند میزان کاهش بارش در این منطقه خیلی…