آرشیو برچسب

یادداشت خصوصی

شکست آینده‌نگری و سردرگمی در تامین مالی

مدیریت شهری رشت سال‌هاست گرفتار یک الگوی تکراری و فرساینده است؛ الگویی که در آن نبود نگاه آینده‌پژوهانه، تصمیم‌گیری‌های مقطعی و فقدان مدل پایدار تامین مالی، پروژه‌ها را به چرخه‌ای از شروع‌های پرهیاهو و پایان‌های نیمه‌کاره تبدیل کرده است. مساله فقط یک یا دو پروژه نیست، بلکه یک پارادایم مدیریتی است که شهر را نه به‌عنوان یک سیستم زنده و پیچیده، بلکه صرفا به‌عنوان مجموعه‌ای از پروژه‌های عمرانی منفصل می‌بیند. نتیجه این نگاه، شکل‌گیری طرح‌هایی است که بدون پشتوانه مالی مطمئن، بدون ارزیابی دقیق هزینه-فایده و بدون…

فرصت اندک تا جلوگیری از نابودی زبان گیلکی

از سال ۱۹۹۹ میلادی، روز ۲۱ فوریه (۲ اسفند) از سوی یونسکو به‌عنوان روز جهانی زبان مادری یا International Mother Language Day  نامگذاری شده‌ است. این نامگذاری با عمری بیش از دو دهه با هدف کمک به تنوع فرهنگی و زبانی صورت گرفت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز به دلیل اهمیت زیاد آن، سال ۲۰۰۸ میلادی را سال جهانی زبان‌ها اعلام کرد. زبان کانال ارتباطی انسان‌ها و ابزاری برای انتقال میراث فرهنگی و انسانی از نسلی به نسل دیگر است و از دست رفتن و خاموش شدن هر زبان، باعث افول بخشی از اندوخته‌های بشر در حوزه‌های…

زبانِ خانه، آخرین پناهگاه حافظه‌ی جمعی

کافی است یک واژه‌ی قدیمی به گوش‌مان بخورد، همان واژه‌ای که در کودکی، در حیاط خانه یا کنار سفره‌ی شام شنیده‌ایم. ناگهان زمان عقب می‌رود. تصویرها برمی‌گردند، بوی غذا، صدای خنده، نگرانی‌های کوچک و صدها خاطره‌ی کوچک و بزرگ زنده می‌شود. ما نخستین بار جهان را با زبان خانه شناختیم. با همان واژه‌هایی که شاید بعدها در مدرسه یا رسانه‌ها کمتر شنیدیم، اما در گوشه‌ای از ذهن‌مان باقی ماند. زبان مادری تنها مجموعه‌ای از کلمات نیست؛ جایی است که خاطره‌ها در آن نفس می‌کشند.  زبانی که در آن، درد بی‌واسطه‌تر گفته می‌شود و شادی…

عدالت مهجور در اجتماع افسوس

مرد کنار دو سبد سیب زردش نشسته و چشم دوخته به پاهایی که می‌روند، می‌روند بی آن‌که بایستند و نگاهی کوتاه به سیب‌ها یا انتظار مواج در چشم‌هایش بیاندازند. زمستان است اما باد گرم می‌وزد و غبارش را بر سر و روی شهر و اهالی‌اش می‌تکاند.‌ گلویش می‌سوزد. لبش خشک است و فردا برایش معنا ندارد. برای او فقط امروز مهم است که باید بگذرد و شب هنگام سفره‌اش با نان و تخم‌مرغی که به خانه می‌برد رنگ بگیرد. به خانه که فکر می‌کند، موعد پرداخت اجاره‌بها تنش را می‌لرزاند. شب‌هنگام، قدم‌های شرمگین مرد وقتی به خانه می‌رسد، دخترش…

زوال تدریجی

روستا قرار بود محل همدلی، همکاری و تصمیم‌گیری جمعی برای توسعه باشد؛ اما در بسیاری از نقاط به میدان رقابت‌های قبیله‌ای و فامیلی تبدیل شده است. انتخاب اعضای شورا و دهیار که باید بر پایه شایستگی، برنامه و دغدغه توسعه باشد، عملا در بسیاری از روستاها به رای‌دادن‌های احساسی، فامیلی و قبیله‌ای تقلیل پیدا کرده است. نتیجه روشن است: روستا نه بر اساس نیازهای واقعی، بلکه بر اساس بده‌بستان‌های شخصی اداره می‌شود. در بسیاری از روستاها، رابطه‌های خویشاوندی میان دهیار و اعضای شورا به امری عادی تبدیل شده است. این…

صدور مصوبات ضدمحیط‌زیستی ادامه دارد

کودک ۱۰ یا ۱۱ساله که بودم در فیلم دوستان زمین برای اولین‌بار فهمیدم که کره زمین در خطر است و باید نجاتش داد. آن‌قدر برایم هیجان‌انگیز بود که همیشه مراقب بودم کاری نکنم آسیب به آن برسد. یک فیلم توانسته بود تاثیر زیادی در من بگذارد و من عاشق حفظ طبیعت شوم. در زمانی که هنوز در روستاهای گیلان و در کتاب‌های ابتدایی چنین واژه‌ای وجود نداشت. این تاثیر آن‌قدر زیاد بود که من در سن ۲۳ سالگی عضو گروه حامی محیط‌زیست شدم. واژه محیط‌زیست و منابع‌طبیعی در کشور پس از گذشت چند دهه از رسمی شدن آن هنوز غریب است‌. با…

زیر آسمان شهر چه خبر است!

زیر آسمان شهر، عنوان جشنواره فرهنگی هنری بود که روابط عمومی شورای شهر رشت در آستانه گرامی‌داشت هفته رشت برگزار کرد و با جمع‌آوری آثاری از خبرنگاران و اصحاب قلم تلاش کرد به اعضای شورای شهر یادآور شود که مرکز استان چه پتانسیل‌هایی دارد و با چه معضلاتی روبه‌رو است. مهلت ارسال آثار، پنجم دی‌ماه بود و پس از داوری قرار شد 14 دی‌ماه از منتخبان تجلیل شود. اما اختتامیه جشنواره زیر آسمان شهر با حوادث دی‌ماه گره خورد و روابط عمومی آن را به زمان مناسب دیگری موکول کرد. حالا زمان مناسب به زعم برگزارکنندگان…

ردپای وام‌های بانکی در افزایش تورم

این‌روزها که تورم امان از مردم گرفته و سبد معیشتی جامعه را به تنگنا کشانده، شاید بد نیست که بدانیم وام‌ها در این چرخه چه نقشی ایفا می‌کنند؟ تورم مزمن معمولا حاصل یک تصمیم اشتباه یا یک شوک ناگهانی نیست؛ بلکه نتیجه زنجیره‌ای از انتخاب‌های موقت است که به‌تدریج دایمی می‌شوند. در قلب این زنجیره، وام قرار دارد. در اقتصاد مدرن، وام صرفا جابه‌جایی منابع موجود نیست، بلکه به‌ویژه در نظام بانکی، به معنای خلق پول جدید است. زمانی که بانک وامی اعطا می‌کند، پولی از جای دیگر کم نمی‌شود؛ عددی تازه به حساب وام‌گیرنده…

کارکردهای تشویقی و بازدارنده

آیا قانون معافیت ابنیه و اماکن ثبت شده در فهرست آثار ملی از پرداخت عوارض شهرداری برای بازار رشت هم صدق می‌کند؟ اسناد منتشرشده در این مجموعه، به‌طور مستقیم به واقعه آتش‌سوزی بازار رشت نمی‌‌پردازند (که در یادداشت‌های دیگر به تفسیر به آن پرداخت خواهم کرد)، بلکه به لایه‌ای عمیق‌تر و ریشه‌ای‌تر از مساله اشاره دارند؛ یعنی بافت تاریخی بازار، حریم‌‌های پیرامونی آن و مجموعه ضوابطی که با هدف حفاظت، سامان‌دهی و هدایت تحولات این پهنه تدوین شده‌‌اند. بااین‌حال، بازخوانی این اسناد در بستر زمانی پس از حادثه هولناک…

وقت تنگ است و فرصت سوگ نیست

بازار رشت دیرزمانی‌ست که در آتش بی‌توجهی و سهل‌انگاری می‌سوزد. از همان زمانی که پای موریانه بیش از انسان به کاروانسراهایش رسید. دقیقا همان‌جا که بافت تاریخی، بافت فرسوده خوانده شد. مجموعه‌ای که خود یکی از هسته‌های نخست شکل‌گیری رشت محسوب می‌شود، همزمان معرف سبک معماری خاص شمال کشور، دوره زمانی، روند شکل‌گیری و حافظِ تاریخی است که بر این شهر و مردمانش گذشته. هر کاروانسرا خود یک سند ملی زنده است. چنان‌که می‌بینیم در کاروانسرای طاقی کوچک داخل یکی از حجرات سنگ نوشته‌ای موجود است که متن آن بدین قرار است:…