بررسی دادههای سال 1403 حاکی است که برخلاف استانهای مرزی به عنوان مبادی واردات اقلام اساسی در استانهایی که برنج به صورت انبوه کشت میشود سهم مصرف برنج خارجی کمتر است.
بررسی آمار سال 1404 نشان میدهد تنها 8.8 درصد از کل مصرف برنج خانوارهای منتخب گیلانی را برنج خارجی تشکیل داده است. این رقم برمبنای مصرف یک خانوار نمونه با وزن مشخص در ماه سرشماری برآورد شده است. کشت انواع ارقام کیفی برج و ذائقه و تمایل زیاد خانوارها به مصرف برنج داخلی از دلایل این امر است.
پس از گیلان نیز استانهای مازندران، اردبیل، مرکزی و تهران در رتبههای بعدی مصرف برنج خارجی قرار دارند. دادهها نشان میدهد در تهران حدود 20 درصد از مجموع مصرف برنج خانوارهای نمونه در سال 1403، برنج خارجی بوده است.
گیلان بزرگترین تولیدکننده ارقام بومی و باکیفیت برنج کشور است که با ۲۳۸ هزار هکتار اراضی شالیزاری، رتبه نخست را از لحاظ سطح زیرکشت و رتبه دوم تولید برنج را به خود اختصاص داده است. رشت و صومعهسرا بیشترین سهم را از مساحت اراضی شالیکاری گیلان در اختیار دارند.
با اینحال بررسی آمارهایی که سازمان جهاد کشاورزی به خصوص در 5 ساله اخیر ارائه داده نشان میدهد ظاهرا تولید برنج سفید گیلان کاهش پیدا کرده است. طبق آمار هرساله جهاد کشاورزی، گیلان حدودا هرساله 750 هزار تن برنج سفید تولید میکند که این آمار در اواخر سال 1404 حدود 680 هزار تن اعلام شد.
سال زراعی 1404-1403 یک میلیون و ۱۲۳ هزار تن شلتوک برنج در گیلان تولید شد. این رقم در سال زراعی 1403-1402 حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار و ۵۰۸ تن اعلام شد. سال گذشته یک هزار هکتار از زمینهای شالیزاری گیلان زیر کشت برنج نرفت. جهاد کشاورزی اعلام کرده برای صاحبان این اراضی اخطار «نه کاشت» صادر کرده است.
امسال کشت برنج در گیلان زودتر از سالهای گذشته از ۱۵ فروردین طبق تقویم زراعی آغاز شده است. باتوجه به افزایش قابل توجه قیمت برنج ایرانی که به بیشتر از نیم میلیون تومان در هر کیلوگرم هم رسید انتظار میرود فعالیت کشت این محصول استراتژیک در گیلان رونق بیشتری بگیرد. هرچند که افزایش هزینه تولید، افزایش نجومی قیمت نهادههایی مانند کود شیمیایی و تغییر کاربری جزو متغیرهایی هستند که کشت برنج در گیلان را همواره تحتالشعاع قرار دادهاند.