آرشیو برچسب

ابریشم

گیلان از دل مه تا دل تاریخ

گیلان را نمی‌توان تنها از دریچه وقایع سیاسی یا روایت حکومت‌ها شناخت. این سرزمین، پیش از آنکه در متن تاریخ ایران جای گیرد، در دل طبیعت زیسته و هویت خود را از جنگل، رودخانه، دریا و کوه گرفته است؛ طبیعتی که نه‌تنها شیوه زندگی مردم، بلکه مسیر شکل‌گیری تاریخ، اقتصاد، فرهنگ و حتی جایگاه جهانی گیلان را رقم زده است.    کارگروه فرهنگی کمیته تحقیق و توسعه گردشگری «موسسه گردشگران پایدار گیل»، چهارمین رویداد شب فرهنگی خود را با عنوان «از دل مه تا دل تاریخ»، عصر چهارشنبه ۱۴ اَمرداد با سخنرانی دکتر نصراله پورمحمدی املشی، استاد تاریخ…

رشته‌ای که نباید گسسته شود

در حافظه‌ تاریخی ایران، لاهیجان تنها شهر چای نیست؛ پیش از آن‌که عطر چای در دامنه‌هایش بپیچد، این شهر با باغ‌های توت، پیله‌های ابریشم و تلاش نوغانداران شناخته می‌شد. ابریشم در این شهر تنها یک محصول اقتصادی نبود، بلکه بخشی از هویت، فرهنگ و شیوه‌ زیست مردم به شمار می‌رفت. اما امروز، این میراث بیش از آن‌که با بحران تولید روبه‌رو باشد، با بحرانی عمیق‌تر دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ بحران نداشتن وارث. مرگ برخی میراث‌ها در سکوت رخ می‌دهد؛ زمانی که زنجیره‌ انتقال از یک نسل به نسل دیگر گسسته می‌شود. داستان نوغان‌داری در گیلان…

فرصتی برای احیای نوغان‌داری

موزه‌ی ابریشم ایران، شهریورماه جاری در شهر تاریخی لاهیجان و در قدیمی‌ترین کارخانه‌ی پیله‌خشک‌کنیِ برجای مانده ایران (ساختمان فلاطوری) افتتاح شد. ساختمان فلاطوری که قدمتش به دوره‌ی مظفرالدین شاه قاجار می‌رسد، علاوه بر آن‌که نماد تاریخی و مهمی برای صنعت نوغان‌داری و ابریشم ایران، بر پیشانی شهر تاریخی ابریشم (لاهیجان) است، امروزه میزبان مهم‌ترین جایگاه تاریخی این صنعت یعنی موزه‌ی ملی ابریشم ایران است که می‌تواند پایگاهی برای ترویج و تشویق نوغان‌داری نیز محسوب شود. این مکان نه‌تنها ساختار و کارکرد یک…

برگ زرینی از رونق ابریشم در گیلان

به مناسبت هفته گردشگری و افتتاح موزه ابریشم ایران، قصد خوانش یکی از اسناد قدیمی مرتبط با ابریشم را داریم. امید است اين خوانش سرآغاز راهی برای خروج اسناد و نامه‌ها از پستوی خانه‌ها و تابیدن نور به زوایای پنهان تاریخ باشد. اسناد شامل نامه‌ها و مکاتبات اداری، نامه‌های شخصی، اسناد ثبتی، وقف‌نامه، گزارش‌ها، اطلاعیه‌ها، بخش‌نامه‌ها، دعاوی حقوقی، جراید و روزنامه‌ها و... است. این اسناد حاوی اطلاعات بسیار مفیدی از اتفاقات و رویدادهای گذشته هستند رویدادهایی که در حوزه‌های مختلف شهری اجتماعی، فرهنگی، توسعه و زیرساختی اتفاق…

ابریشم؛ تار نوغانی که قدرت آل‌ بویه را مستحکم کرد

اولین حکمرانی مبتنی بر هویت ایرانی در دوران "آل‌ بویه" شکل گرفت و می‌توان شروع "ایران اسلامی" را به آل‌ بویه نسبت داد، اگر آل بویه توانست خلیفه بغداد را هم‌ در پیله قدرت خویش بگیرد، به‌خاطر ثروتی بود که از تار نوغان می‌تنید. بیشتر تولید پيله به‌دلیل توتستان‌های وسیع و باکیفیت در شمال کشور انجام می‌شد اما تولید محصولات ابریشمی تقریبا در تمام شهرهای ایران رواج داشت. بویه از ابتدا به ارزش اقتصادی تولید ابریشم واقف بود و در بین طبقه اشراف بویهیان، ابریشم نماد قدرت و ثروت محسوب می‌شد. علاوه بر این در…

کم‌توجهی تاریخی به صنعت ابریشم

نشست علمی اقتصاد آل بویه با تاکید بر تولید و تجارت ابریشم در پژوهشکده گیلان‌شناسی دانشگاه گیلان در رشت برگزار شد. در این نشست که امروز 23 شهریورماه 1404با حضور پژوهشگران و علاقه­‌مندان حوزه تاریخ اجتماعی و اقتصادی برگزار شد؛ "نادیا ره"، دبیر نشست، با اشاره به کم‌توجهی تاریخ‌نگاری سنتی به جنبه­‌های اقتصادی ابریشم در گیلان گفت: آل بویه که در منابع تاریخی به عنوان فرزندان دیلم و گیل معرفی شده­‌اند در واقع نام خود را از این واژه وام گرفته­‌اند که در شرق گیلان به معنای ابریشم است. این امر نشان می‌دهد که…

انقلاب سرخ در عمارت آوادیس

در متون تاریخی گیلان، زمان و توالی برخی حوادث را می‌توان از روی برخی اسناد مکتوب به‌دست آورد. اما پیرامون رویدادهای مکانی و ثبت یک رخداد در یک مکان خاص کمتر توجه شده است. چگونه یک مکان بستر بسیاری از تحولات اعم از سیاسی و اجتماعی و فرهنگی می‌شود؟ آیا صرف مکان است و یا افرادی که در آن مکان زیسته و بالیده‌اند؟! و یا نفوذ افرادی که به این مکان وابسته بوده‌اند؟ یکی از این مکان‌ها، ملک یکی از تجار ارمنی گیلان است. «خواجه آوادیس» را به عنوان تاجر ابریشم می‌شناسیم. املاک وی همانقدر که باعث انسجام و هویت ارامنه در گیلان…

رونق نوغانداری بعد از چهل سال در آستارا

صنعت پرورش کرم ابریشم (نوغانداری) بعد از ۴۰ سال تعطیلی در شهرستان مرزی بندر آستارا رونق گرفت. به گزارش مرور، تعدادی از کشاورزان آستارایی موفق شدند بعد از 40 سال صنعت نوغانداری را  در شهرستان آستارا احیا کنند. این صنعت طی دهه‌های گذشته مورد حمایت قرار نمی­ گرفت و در اوایل اردیبهشت ماه سال جاری ۲۷ جعبه تخم نوغان هر جعبه به وزن ۳۰ تا ۵۰ کیلو بین هفت کشاورز روستاهای کوته کومه، باش محله و خان حیاطی بخش لوندویل توزیع شد. ** در گذشته گیلان مهد ابریشم کشور شناخته می‌شد و از این رو صنایع نساجی و ابریشم‌کشی به واسطه وجود مواد…