وحیده اسماعیلی ، گوهر یوسف زاده –
با گسترش زندگی ماشینی و توسعه شهرها، افزایش ترافیک و تردد خودرویی در معابر درون شهری، تعداد و شدت تصادفات نیز افزایش یافته است. در این میان تابلوهای ترافیکی و نام مسیرها از جمله اجزای مهم مبلمان شهری هستند که نقش مهمی در ارتقای ایمنی خیابانها و معابر و کنترل رفتار رانندگان و عابران پیاده ایفا میکنند. در واقع باید گفت؛ تابلوها و علایم ترافیکی مدتهاست به بخشی از رفت و آمد روزانه مردم تبدیل شده است.
با این حال کمبود و حتی نبود این علایم و تابلوها در برخی معابر و خیابانهای رشت اعم از جدید با معابر قدیمی به یکی از عوامل افزایش تصادفات و نیز تخلفات رانندگی تبدیل شده که درعین حال در برخی معابر پرتردد و فرعی باعث سردرگمی مسافران و شهروندان نا آشنا به مسیرها شده است که خود عاملی در بروز و تشدید ترافیک منطقهای بوده است.
این درحالیست که شهر رشت به نسبت سایر کلان شهرهای بزرگ کشور از معابر و خیابانهای چندانی برخوردار نیست اما در همین گستره کوچک شهری گاها شهروندان و مسافران برای فرار از ترافیک وارد مسیرهای جایگزین و کوچه هایی میشوند که فاقد علایم راهنمایی و رانندگی اعم از گردش به چپ یا راست و ورود ممنوع به خیابان بوده و این مساله عاملی اساسی در بروز ترافیک و اختلال در تردد عابرین و خودروها شده است. به راستی کدام ارگان و نهاد متولی اصلی شناسایی و نصب این علایم در سطح شهر است؟ چرا نصب این تابلوها در رشت امری رها شده است؟
***
در بررسیهای میدانی خبرنگار مرور از سطح شهر به نکات جالبی از نبود انواع علایم راهنمایی و تابلوهای مسیریابی دست یافتیم که به چند نمونه آن اشاره میکنیم؛
مربی رانندگی: در برخی از معابر، تابلوی پارک ممنوع در 10 و 15 متری تقاطع وجود ندارد. تابلوی پارک ممنوع در سرکوچهها و میادین هم نصب نیست و مردم در هر کجا بخواهند پارک میکنند. تعداد تابلوی اعلانات شهری در رشت خیلی کم است. حتی تابلوی مکان های عمومی و تابلوهای راهنما برای گردشگرها وجود ندارد.
– مسیر خیابان رسالت- میدان معراج ( نزدیک میدان سپاه رشت) تابلوی دور برگردان نصب نیست.
– پیش و پس از بیمارستان قائم تابلوی دوربرگردان ندارد.
– مسیر استخر- بوستان کشاورز در دو طرف خیابان سرعت گیر برای دوربرگردان وجود ندارد.
– فاز دوم خیابان ضیابری فاقد تابلوی دوربرگردان است.
– بسیاری از سرعت گیرهای سطح شهر رنگ آمیزی نشده اند که لاجرم خودروها با دست اندازهای بلند مواجه هستند و باعث استهلاک خودرو میشود.
– در مبادی ورودی کوچهها رنگ آمیزی انجام نشده است.
یک راننده سواری: در برخی از نقاط حتی تابلوی ورود به خیابان فرعی یا خیابانی که تازه بازگشایی شدهاند تابلوی گردش به چپ و گردش به راست و تابلوی دوربرگردان وجود ندارد و این موضوع سبب شده برخی رانندگان به ناحق جریمه شوند. حتی یک خودرو شخصی نیز به دلیل نبود این تابلوها تصادف و راننده فوت کرد
– در ابتدای کوچههای سطح شهر تابلویی که نشان دهنده موقعیت انتهای کوچه باشد وجود ندارد و راننده برای عبور و مرور در کوچه متوجه باز بودن کوچه و یا بن بست آن نمیشود.
– در دو طرف طول مسیرهای شهری خیابانها، بلوارها و کمربندی های سطح شهر تابلوی ورود به خیابان وجود ندارد. در نتیجه بسیاری از خودروهای غیربومی هنگام عبور از این مسیرها موقعیت خود را متوجه نمیشوند.
– نبود نام مسیرهای شهری در دو سوی برخی خیابانها، بلوارها و کمربندیهای سطح شهر
– عدم رنگ آمیزی سرعت گیرها.
– نبود علایم در ورودی خیابان جوان به زرجوب و بالعکس.
– خیابان فرعی قبل از پل زرجوب، محله سرچشمه علایمی ندارد .
– عدم تابلوهایی که نشان دهنده موقعیت انتهای کوچهها باشد.
– فقدان تابلوی در ورودی کوچه شهید قربان نژاد در ورود از خیابان احسان بخش به خیابان تختی.
***
درهمین رابطه یکی از مربیان آموزشگاه رانندگی سطح شهر رشت به مرور میگوید: در برخی از معابر، تابلوی پارک ممنوع در 10 و 15 متری تقاطع وجود ندارد. تابلوی پارک ممنوع در سرکوچهها و میادین هم نصب نیست و مردم در هر کجا بخواهند پارک میکنند.

«محمد سقانژاد» ادامه داد: تعداد تابلوی اعلانات شهری در رشت خیلی کم است. حتی تابلوی مکان عمومی و تابلوهای راهنما برای گردشگرها وجود ندارد. البته این مساله برای جادههای فرعی و درون شهری شهرهای کوچک به مراتب بدتر است بطوریکه در جاده سنگر هیچ تابلویی وجود ندارد.
«مریم عاشقی» یکی دیگر از مربیان رانندگی در رشت نیز در مورد تابلوها و اعلانات شهری به مرور میافزاید: وقتی به همراه هنرجو در سطح شهر رانندگی آموزشی داریم سعی میکنم در معابری که تابلو ندارد وارد نشوم تا تخلفی رخ ندهد.
ناآرامیها ضربه بزرگی به تابلوهای شهری زد. دوربینها، چراغهای تقاطعها، تجهیزات خدمات شهری در این حوادث آسیب دیدند که به مرور در ابتدا چراغها را در کمترین زمان راه اندازی کردیم

یک راننده سواری مسافرکش هم که بنا به تقاضای شغلیاش در سطح معابر مختلف در تردد است میگوید؛ در برخی از نقاط حتی تابلوی ورود به خیابان فرعی یا خیابان جدیدالحداث که تازه بازگشایی شدهاند، تابلوی گردش به چپ و گردش به راست و تابلوی دوربرگردان وجود ندارد و این موضوع سبب شده برخی رانندگان به ناحق جریمه شوند. حتی یک خودرو شخصی نیز به دلیل نبود این تابلوها تصادف و راننده فوت کرد.
این شهروند تاکید دارد که بارها به دلیل فقدان علایم راهنمایی به پلیس راهور اعتراض کرده است اما تا کنون تنها پاسخی که دریافت کرده این است که نصب علایم به شهرداری مرتبط است و پلیس راهور فقط میتواند درخصوص شناسایی معابر و مکانهای نیازمند علایم نظر کارشناسی و پیشنهادی به شهرداری ارایه کند.
در حالیکه به لحاظ حقوقی طبق ماده ۱۹ قانون ایمنی راهها و راهآهن که در سال ۱۳۷۹ تصویب شد، نصب تابلو علایم راهنمایی رانندگی و معابر در سطح شهر به دنبال مصوبات شورای ترافیک شهرستان و درخواست فرماندهی راهور شهرستان بر عهده سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری است اما چرا این نهادها در شناسایی معابر فاقد تابلو و علایم راهنمایی رانندگی و نصب آنها در رشت کوتاهی میکنند؟
در این خصوص «عزیزی» معاونت خدمات حمل و نقل شهری درباره عدم وجود برخی علایم در میادین و خیابانهای شهر رشت به مرور تصریح کرد: نصب علایم با شهرداری بوده و نهادهای دیگر درگیر نیستند. البته پلیس راهور به ما درخواست میدهد که در کجا چه علایمی را نصب کنیم. اما مهمتر از نصب علایم موضوع اعمال قانون از سوی پلیس است.
وی با بیان اینکه نصب علایم در میادین و بلوارها همزمان با بازگشایی های جدید انجام میشود، نبود این علایم در برخی از معابر رشت مردود دانست و افزود: همزمان با حوادث دی ماه سال گذشته تعداد زیادی از علایم و تابلوهای شهری رشت منهدم شدند و نصب دوباره آنها را پیش از پایان سال از سر گرفتیم. این درحالیست که مدیران مناطق هم باید در حوزه خدماتیشان پیگیری نصب علایم و تابلوهای از جا کنده شده باشند.
به لحاظ حقوقی طبق ماده ۱۹ قانون ایمنی راهها و راهآهن که در سال ۱۳۷۹ تصویب شد، نصب تابلو علایم راهنمایی رانندگی و معابر در سطح شهر به دنبال مصوبات شورای ترافیک شهرستان و درخواست فرماندهی راهور شهرستان بر عهده سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری است
وی تاکید کرد: ناآرامیهای دیماه ضربه بزرگی به تابلوهای شهری وارد کرد. دوربینها، چراغهای تقاطعها، تجهیزات خدمات شهری در این حوادث آسیب دیدند که به مرور در ابتدا چراغها را در کمترین زمان راه اندازی کردیم. البته باید تاکید کنم؛ بهسازی علایم راهنمایی زمان بر است. از ابتدای اسفند که وارد جنگ شدیم هیچ پیمانکاری فعالیت نکرده است. ضمن اینکه عمده تابلوها و علایم را باید خارج از استان تامین کالا کنیم و این تجهیزات درگیلان تولید نمیشوند.

همچنین بیشتر تابلوها و شب رنگها کالاهای وارداتی هستند که از سوی شرکتهای خصوصی وارد میشوند که در حال حاضر سفارش این علایم به دلیل تحریمها و محاصرهدریایی لغو شده است. متاسفانه شرایط کشور عادی نیست و پیمانکاران فعالیت نمیکنند.
معاون حمل و نقل شهری رشت وجود علایم و تابلوهای مسیریابی را صرفا عامل وقوع تصادفات ندانست و اظهار کرد: در بررسی وقوع تصادفات چندان وجود علایم مهم نیست بلکه آیتمهای دقیقتری در این قبیل بررسیها وجود دارد.
وی همچنین در پاسخ به نبود تابلوهای ورود ممنوع در برخی نقاط شهر پیش از وقوع حوادث دیماه سال گذشته اظهار کرد: بازدارندگی تابلوی ورود ممنوع در جلوگیری از ترافیک و تصادفات مهم و دارای اهمیت است و سال گذشته تلاش کردیم با تعیین مشاورین معین نواقص معابر را رفع کنیم.