احزاب و تشکلهای سیاسی فعال مشروطه
جنبش مشروطه ایران تنها حاصل تلاش گروهی از سیاستمداران یا روحانیان نبود؛ بلکه مجموعهای از نیروهای اجتماعی، انجمنهایمحلی، احزاب سیاسی و گروههای انقلابی در شکلگیری و پیروزی آن نقش داشتند.
در میان همه مناطق ایران، گیلان جایگاهی ویژه داشت. موقعیت جغرافیایی این استان، ارتباط نزدیک با قفقاز و حضور روشنفکران و مهاجران سیاسی، سبب شد که گیلان به یکی از مهمترین مراکز سازماندهی مبارزان مشروطه تبدیل شود. در این میان، احزاب و کمیتههای مختلفی، چه ایرانی و چه قفقازی در کنار یکدیگر فعالیت کردند و با وجود تفاوتهای فکری…