اهالی کتاب دلبسته روشنای چراغ کتابفروشیها هستند. ویترینهایی که از جلدهای رنگین کتابها نشان دارند و قفسههایی که مامن کتابها هستند، با سرزمین آگاهی، اندیشه و احساس، نسبتی عمیق دارند. کتابفروشیها بر زیبایی شهرها میافزایند و بودنشان در گرو همت اهالی فرهنگ است. واقعیت این است که نگاه ما نسبت به کتابفروشها سوای کسب و کارهای دیگر است. چرا که در زمانه رنجوری اقتصاد و تورم، پرداختن به این کار آسان نیست و اما این روزها شاهد آغاز بهکار یک کتابفروشی در رضوانشهر بودیم. از اینرو برآن شدیم تا با «بهمن طالبینژاد» موسس «کتابِ شهر» به گفتوگو بنشینیم.
***
چطور شد که تصمیم به تاسیس کتابفروشی گرفتید؟
-سالها به عنوان گرافیست با مطبوعات فرهنگی و هنری و سینمایی همکاری داشتم. نزدیک به ده سال پیش در مهاجرت معکوس و برای تجربه زندگی در روستا به رضوانشهر نقل مکان کردم و بعد از بالا و پایینهای بسیار، برای برپایی آموزشگاه هنرهای تجسمی در شهر رضوانشهر تلاش کردم، ولی اتفاق نیفتاد و بر حسب شرایط ناگزیر به بازگشت به تهران شدم. در تهران به مدیریت کافه مشغول شدم و حدود دو سال تجربه کافهداری باعث شد به فکر راهاندازی یک کافهکتاب در شهرستان بیفتم و چه شهری بهتر از رضوانشهر.
بهمن طالبینژاد: تاثیر کتابفروشی بر شهر به نظر بنده دو طرفه خواهد بود و شهر و شهروندان رضوانشهر هم تأثیر بهسزایی بر ارتقای کتابفروشی و کتابهایی که عرضه میکند، خواهند داشت
در این مسیر چه چالشهایی وجود دارد؟
– بنا به شرایط خاص کشور و جامعه این کار یک چالش تجاری و پرریسک به نظر میرسید.
شرایط کنونی نشر و هزینه بالای تولید کتاب برای ناشران هم یکی دیگر از چالشهای پیش رو بود، و البته مهمتر از همه این دلواپسیها، نگرانی کمبود مخاطب و نسل کتابخوان بود که این ایده را تهدید میکرد.
چرا که میدانیم با تیراژ پایین کتابها و مشکلات نشر و تبدیل شدن کتاب به کالایی گرانقیمت بیشتر کتابفروشیهای پایتخت و شهرستانهای بزرگ ناگزیر به فروش لوازم تحریر و اکسسوری روی آوردهاند و بخش کتاب در کتابفروشیها بسیار کمرنگتر از گذشته شده است.
گفتنیست، پیش از این پخشکنندگان کتاب و ناشران به صورت امانی و یا با چک، کتاب به کتابفروشیها میدادند که در این ایام این گزینه هم منتفی شده و ما ناچار شدیم بخش زیادی از کتابهای «کتابِ شهر» را به صورت نقدی خریداری کنیم.
چرا «کتابِ شهر»؟
با وجود منابع مالی اندک و گرانی کتاب و اجاره مغازه، ایده «شهر کتاب» و یا حتی «کافه کتاب» را کنار گذاشتیم و به یک کتابفروشی کوچک اما پرمحتوا بسنده کردیم. از سوی دیگر اشتراک کلمه «شهر» در کتابِ شهر و رضوانشهر نکتهای بود که این کتابفروشی را مختص و منحصر به رضوانشهر میکرد و برای بنده این نکته بسیار حائز اهمیت بود.
امروزه خرید اینترنتی و آنلاین کتاب رونق دارد ولی حضور در کتابفروشی و چرخیدن بین کتابها چیزی فراتر است که اهل کتاب به آن نیاز دارند. برای همین عنوان کتابفروشی را گذاشتم «کتابِ شهر» (لذت لمس کتاب)
بیشتر نسبت به عرضه چه کتابهایی اهتمام داشتهاید؟
– «در کتابِ شهر» همانطور که پیشتر گفتم از فروش لوازم تحریر پرهیز کردیم و بیشترین تمرکز را بر ارائه کتابهای اساسی گذاشتیم. کتابهای رمان ایرانی و ترجمه و کتابهای روانشناسی و خودشناسی بیشترین بخش را به خود اختصاص داده، اما کتابهای فلسفه شرق و غرب و اقتصاد و همچنین نمایش و سینما هم به وفور داریم. کتابهای تاریخ پیش و پس از اسلام هم تحت عنوان کتابهای مرجع در«کتابِ شهر» موجود است.
بخش کودک و نوجوان هم بخش عمدهای از فضای کتابفروشی را به خود اختصاص داده و با استقبال خوبی هم روبهرو شده است. با توجه به پیشینه و رشته تحصیلی خودم کتابهای رشته هنر هم در «کتابِ شهر» داریم که خیلی از آنها جزو کتابهای نایاب هستند.
اما قسمت مورد علاقهام در کتابفروشی بخشی است با عنوان «از گیلان بخوان/ ویژه رضوانشهر» که مملو از کتابهایی مربوط به تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم، معماری گیلان و بهویژه کتابهایی در مورد فرهنگ زبانی و آداب و رسوم و پیشینه قوم تالش و تات است.
آیا در «کتابِ شهر» برنامههای فرهنگی هم برگزار میشود؟
-«کتابِ شهر» بیستم خرداد با حضور محمد چرمشیر، احمد طالبینژاد، علیرضا ایرانمهر، میثم پورجعفری، مجید شافعی، اعضای انجمن داستان رضوانشهر و… افتتاح شد. با توجه به حضور پررنگ دوستان داستاننویس بومی و غیربومی و حضور گسترده اعضای انجمن شعر و داستان رضوانشهر و مخاطبان جوان و اهالی کتاب برنامههای ویژهای در دست اجرا داریم که به مرور و شناختهتر شدن «کتابِ شهر» به اجرا در خواهند آمد.
قسمت مورد علاقهام در کتابفروشی بخشی است با عنوان «از گیلان بخوان/ ویژه رضوانشهر» که مملو از کتابهایی مربوط به تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم، معماری گیلان و بهویژه کتابهایی در مورد فرهنگ زبانی و آداب و رسوم و پیشینه قوم تالش و تات است
بازخورد اهالی فرهنگ وعموم مردم را تا کنون چطور بوده است؟
– بازخورد پرشور و پررونق اهالی شهر و استقبال ویژه از طرف نسل جوان در این چند روز، بسیار امیدوارکننده بود و با وجود راهاندازی بخش آرتشاپ در «کتابِ شهر» فروش عمده این چند روز بیشتر از بخش کتاب بود و فضای کتابفروشی مانعی برای حضور دستههای مختلف افراد مشتاق نبود.
بهنظر شما «کتابِ شهر» میتواند چه تاثیری بر رضوانشهر داشته باشد؟
-بهنظرم بهتر است اینطور به قضیه نگاه کنیم که تأثیر کتابفروشی بر شهر دو طرفه خواهد بود و شهر و شهروندان رضوانشهر هم تأثیر بهسزایی بر ارتقای کتابفروشی و کتابهایی که عرضه میکند، خواهند داشت. از سوی دیگر وجود یک کتابفروشی که نیاز نسل جوان و نسل گذشته را همزمان بر طرف کند و به پاتوقی برای اهل کتاب تبدیل شود ضروری به نظر میرسد. هرچند امروزه خرید اینترنتی و آنلاین کتاب رونق دارد ولی حضور در کتابفروشی و چرخیدن بین کتابها چیزی فراتر است که اهل کتاب به آن نیاز دارند. برای همین عنوان کتابفروشی را گذاشتم «کتابِ شهر» (لذت لمس کتاب…).
در واقع آنچه که بارها از مخاطبان و مشتریهای کتابفروشی شنیدم این نکته بود که تا پیش از این نیاز لمس کتاب را با مراجعه به کتابفروشیهای رشت و انزلی و یا حتی تهران برطرف میکردند، از این رو حضور این کتابفروشی در شهرشان را بسیار پسندیده و به فال نیک گرفتهاند.
