معماران و شهرسازان گیلان (هسا) به مناسبت روز جهانی معماری برگزار می‌کند؛
فراخوان عمومی جستارنویسی معماری
معماران و شهرسازان گیلان «هسا» با همکاری رسانه معماری «فضای نو»، به مناسبت روز جهانی معماری ۲۰۲۶، از معماران، شهرسازان، پژوهشگران، استادان دانشگاه، کارشناسان، دانشجویان، نویسندگان و عموم علاقه‌مندان دعوت می‌کند در فراخوان عمومی جستارنویسی معماری شرکت کنند.
شعار رسمی روز جهانی معماری ۲۰۲۶ از سوی اتحادیه بین‌المللی معماران (UIA)، «مسکن یک حق انسانی است. آن را بسازید.» انتخاب شده است؛ شعاری که بر بحران جهانی مسکن و ضرورت توجه به دسترسی همگانی به مسکن مناسب تأکید دارد و نقش معماری را در طراحی، پژوهش و کنش حرفه‌ای در این زمینه برجسته می‌کند.
این فراخوان، با الهام از همین پرسش جهانی، مسئله را به فضای اندیشه و تجربه معماری در ایران می‌آورد:
اگر مسکن یک حق انسانی است، معماری چه مسئولیتی دارد؟
درباره فراخوان
خانه فقط یک واحد ساختمانی نیست.
مسکن، تنها متراژ، تعداد اتاق‌ها، مصالح و استانداردهای ساختمانی نیست؛ بلکه با امنیت، کرامت، حریم، تعلق، روابط اجتماعی، کیفیت زندگی و امکان زیستن پیوند دارد.
از این منظر، مسئله مسکن تنها مسئله‌ای اقتصادی یا کالبدی نیست؛ پرسشی است که معماری را نیز مستقیما درگیر می‌کند:
معماری در برابر کیفیت زندگی انسان چه مسئولیتی دارد؟
آیا می‌توان از «حق مسکن» سخن گفت، اما درباره کیفیت فضایی آن سکوت کرد؟
حد مسئولیت معمار کجاست؟
آیا معماری فقط باید سرپناه فراهم کند، یا باید شرایطی برای زیستن شایسته‌تر فراهم آورد؟
و اساسا وقتی مسکن یک حق انسانی تلقی می‌شود، این حق چگونه می‌تواند در فضا، خانه و شهر تحقق پیدا کند؟
این فراخوان دعوتی است برای اندیشیدن به این پرسش‌ها؛ نه برای رسیدن به یک پاسخ واحد، بلکه برای گشودن امکان گفت‌وگویی جدی میان معماری، انسان و جامعه.
جستار مورد نظر ما چیست؟
جستار در این فراخوان، نه مقاله علمی متعارف است و نه صرفاً یک متن ادبی یا یادداشت شخصی.
جستار، تلاشی برای اندیشیدن از مسیر نوشتن است.
نویسنده می‌تواند از یک تجربه زیسته، یک خانه، یک محله، یک مشاهده روزمره، یک خاطره، یک مسئله اجتماعی، یک اثر معماری، یک تصویر یا حتی یک پرسش ساده آغاز کند و از خلال آن، مسئله‌ای معماری و انسانی را آشکار کند.
جستار می‌تواند شخصی باشد، اما صرفا شخصی‌نویسی نباشد؛ می‌تواند مستند باشد، اما الزاما مقاله دانشگاهی نباشد؛ می‌تواند ادبی باشد، اما در زیبایی زبان متوقف نشود.
آنچه اهمیت دارد، کیفیت پرسش، استقلال نگاه، عمق اندیشه، انسجام روایت و توانایی نویسنده در پیوند دادن معماری با زندگی است.
محورهای پیشنهادی
محورهای زیر صرفاً پیشنهادهایی برای آغاز نوشتن هستند و موضوع جستار به آنها محدود نمی‌شود:
- مسکن و کرامت انسانی
- حق برخورداری از مسکن و مسئولیت معماری
- خانه و کیفیت زندگی
- مسکن و عدالت فضایی
- فقر، نابرابری و کیفیت سکونت
- خانه، حریم خصوصی و روابط همسایگی
- معماری و گروه‌های کمتر دیده‌شده
- حق به شهر و حق به سکونت
- حافظه، تعلق و معنای خانه
- اقتصاد مسکن و کیفیت معماری
- استاندارد، حداقل و کیفیت زندگی
- اقلیم و مسئولیت معماری
- مسکن معاصر و آینده سکونت
- تجربه زیسته در خانه و شهر
- مسئولیت اجتماعی معمار
- معماری، سیاست‌گذاری و حق مسکن
شرکت‌کنندگان الزامی به انتخاب یکی از محورهای فوق نیستند.
چه کسانی می‌توانند شرکت کنند؟
این فراخوان عمومی و آزاد است.
شرکت برای:
استادان دانشگاه، معماران، شهرسازان، پژوهشگران، کارشناسان، دانشجویان، نویسندگان، فعالان حوزه شهر و معماری و عموم علاقه‌مندان
آزاد است و عضویت در انجمن یا داشتن مدرک دانشگاهی در رشته معماری و شهرسازی شرط شرکت نیست.
معیارهای ارزیابی
آثار توسط هیئت داوران بر اساس مجموعه‌ای از معیارهای محتوایی، فکری و نوشتاری ارزیابی خواهند شد:
۱. کیفیت و اهمیت پرسش
آیا جستار مسئله‌ای جدی، واقعی و قابل تأمل را مطرح می‌کند؟
۲. تازگی و استقلال نگاه
آیا نویسنده توانسته است موضوعی آشنا را از زاویه‌ای تازه و مستقل مورد توجه قرار دهد؟
۳. عمق اندیشه
آیا متن فراتر از توصیف موضوع حرکت کرده و به تحلیل، کشف یا طرح مسئله رسیده است؟
۴. نسبت معماری و زندگی
آیا متن توانسته است میان مسئله معماری و تجربه انسانی، اجتماعی یا فضایی ارتباطی معنادار برقرار کند؟
۵. کیفیت استدلال و روایت
آیا ایده اصلی متن روشن و مسیر شکل‌گیری آن منسجم است؟
۶. کیفیت زبان و نوشتار
دقت، شفافیت، انسجام، قدرت بیان و تناسب زبان با ماهیت جستار.
۷. ساختار و انسجام
آیا اجزای متن در خدمت یک ایده یا مسئله مرکزی قرار گرفته‌اند؟
۸. قدرت ایجاد تأمل
آیا متن پس از پایان خواندن، پرسشی را در ذهن مخاطب باقی می‌گذارد؟
۹. اصالت اثر
اثر باید حاصل اندیشه و نگارش نویسنده باشد و پیش‌تر به شکل عمومی منتشر نشده باشد.
هیئت داوران الزاما به دنبال یک «پاسخ درست» به پرسش فراخوان نخواهد بود؛ بلکه کیفیت مواجهه نویسنده با مسئله، اهمیت پرسش و توانایی او در صورت‌بندی و روایت آن مورد توجه قرار خواهد گرفت.
شرایط ارسال اثر
- هر شرکت‌کننده می‌تواند یک جستار ارسال کند.
- حجم پیشنهادی جستار: تا ۵۰۰ کلمه.
- اثر باید به زبان فارسی نوشته شده باشد.
- اثر باید اصیل و حاصل نگارش نویسنده باشد.
- آثار منتشرشده پیشین، در صورت تشخیص انتشار عمومی، واجد شرایط نخواهند بود.
- ذکر منابع و ارجاعات مورد استفاده، در صورت وجود، ضروری است.
- نام و نام خانوادگی، رشته یا حوزه فعالیت، مقطع تحصیلی در صورت وجود، شماره تماس و نشانی ایمیل نویسنده باید همراه اثر ارسال شود.
استفاده از هوش مصنوعی
استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در فرآیند نگارش باید شفاف و مسئولانه باشد. اثر ارسالی باید بیانگر اندیشه و نگارش واقعی نویسنده باشد. استفاده از هوش مصنوعی برای تولید بخش‌های اصلی و محتوایی جستار، بدون اعلام آن، با معیار اصالت اثر مغایر تلقی خواهد شد.
آثار ممکن است از نظر اصالت، شیوه نگارش و میزان استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی مورد بررسی قرار گیرند و مسئولیت نهایی محتوای اثر بر عهده نویسنده است.
هیئت داوران
محمدرضا حائری مازندرانی
محمد علیزاده آستانه
مهشید معتمد
احسان حنیف
علیرضا کریمی کلور
دبیر فراخوان
عماد ثروتی با همکاری رسانه معماری «فضای نو»
جوایز و امتیازات
جستارهای منتخب، علاوه بر معرفی و تقدیر، از امتیازات زیر برخوردار خواهند شد:
تقدیر ویژه
تقدیر ویژه در هم‌گفت معماران و شهرسازان گیلان «هسا»
انتشار رسانه‌ای
انتشار جستار منتخب در رسانه معماری «فضای نو» همراه با معرفی نویسنده
تقدیرنامه
اهدای لوح تقدیر به پنج آثر منتخب
تقویم فراخوان
انتشار فراخوان: ۵ مهــــــر ماه ۱۴۰۵
مهلت ارسال آثار: تا پایان روز ۱۳ مهرماه ۱۴۰۵ مصادف با روز جهانی معمـــــاری – قابل تمدید با اعلام رسمی دبیــــــر
بررسی و داوری آثار: پس از پایان مهلت ارسال
اعلام آثار منتخب و تقدیر: متعاقباً از طریق رسانه‌های رسمی هسا در نیمه اول آبان ماه ۱۴۰۵ اعلام خواهد شد.
نحوه ارسال
جستار خود را به همراه مشخصات کامل نویسنده به نشانی زیر ارسال کنید:
ارتباط با دبیر در تلگرام یا واتس آپ با شماره : ۰۹۲۰۳۳۱۳۶۵۲
عنوان ایمیل: فراخوان جستارنویسی معماری ـ نام و نام خانوادگی
همچنین برای دریافت اطلاعات و پاسخ به پرسش‌های مربوط به فراخوان تلگرام هسا: @hassa
