تاریخ

بیشتر از شصت سال بعد از اصلاحات ارضی، در روستاهای گیلان هنوز بیشتر از کلمات مبالغه آمیز "چاکرم " و "نوکرم" یک عبارت کوتاه به گوش می‌رسد: "تی رعیتم " . عبارتی متعلق به دوران ارباب رعیتی که هنوز در ناخودآگاه جمعی بخش بزرگی از روستاییان تاثیر خود را حفظ کرده است ‌. بررسی تبعات اجتماعی اصلاحات ارضی بخصوص بر روی فرزندان خوانین مجالی دیگر می‌طلبد. سه نسل بعد از اصلاحات ارضی، شاید خبری از خان و رعیت نباشد اما رشت قدیم که محاط بین دو رودخانه‌ بود، هنوز نام اربابان و خوانین را بر پیشانی کوچه‌پس‌کوچه‌های خود می‌بیند ‌.…

کتاب «اقتصاد چگونه جهان را توضیح می‌دهد» با دو مقدمه و 14 فصل نگاشته شده است. این اثر، بخش عمده‌ای از تغییرات و تحولات تاریخ اقتصاد جهان در قرون گذشته است که در آن پیامدها و نتایج سیاست‌ها و تاثیر اختراعات و ابداعات فناورانه مخترعان در فرایند زندگی و سرنوشت مردمان یک عصر یا اعصار گذشته را دگرگون کرده است. سیاست‌ها یا ابداعاتی که گاه میلیون‌ها انسان را از خطر فقر نجات داده و گاه میلیون‌ها تن را به فلاکت کشانده و یا سرعت رشد و تغییرات اجتماعی یک دوره، تقویم زمانی یک قاره را فشرده ساخته است، به نوعی که سرعت رشد…

شاید برای خیلی‌ها سوال پیش آمده باشد که دریافت عوارض تردد از بزرگراه‌ها به چه زمانی بازمی‌گردد. اسنادی از دوره قاجار در ایران وجود دارد که دریافت عوارض عبور از یک جاده به ازای ساخت، نگهداری و تعمیرات جاده به افراد متمول و اربابان یک منطقه واگذار می‌شده است. در این یادداشت قصد خوانش یک سند مربوطه به راه رشت به کوچصفهان را داريم. این سند که سربرگ " ایالت گیلان و طوالش " و تاریخ بیست ربیع‌الاول ۱۳۳۰ را دارد به این شرح است: معتمد السلطان ميرزا ابوالقاسم خان؛ «به موجب این حکم رسمی به شما نوشته می‌شود…

نسل زِد، راپونزل را بهتر از تهمینه می‌شناسد. هزاران سال پیش از راپونزل، موی بلند تهمینه کمندی برای رستمِ تهمتن بود. اما برخلاف یار راپونزل، مردانگی رستم اجازه نمی‌داد تا از موی یار برای رسیدن به بوی یار استفاده کند. نسل ما نیز مارکوپولو را بهتر از "عیسی و عبدالله امیدوار "می‌شناسد. سال‌هاست هر که یک بار به تنهایی گذرش به کوچه می‌افتد، در صفحات مجازی پسوند و پیشوند مارکو به خود بسته است. بی آنکه بداند دو جوان ایرانی، در دهه ۳۰ شمسی، با ۹۰ دلار، یک موتور که بعدها با اهدای شرکت سیتروئن به یک ژیان تبدیل شد و آنهم…

پاسداشت حافظه تاریخی ملت‌ها در میان تمامی سرمایه‌های فرهنگی هر ملت، اسناد مکتوب جایگاهی والا و بی‌بدیل دارند. این اسناد نه صرفا مجموعه‌ای از نوشته‌ها و کاغذهای انباشته، بلکه آینه‌ای شفاف از حیات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی یک جامعه‌اند. هر سند، روایت مستندی از بخشی از تاریخ است؛ یادگار تصمیم‌ها، اندیشه‌ها و کنش‌های انسانی در گذر زمان از همین‌رو پاسداری از اسناد مکتوب را باید پاسداری از حافظه تاریخی و هویت فرهنگی یک ملت دانست. جایگاه اسناد مکتوب در هویت ملی اسناد مکتوب، گذشته را از فراموشی…

درست عمل کردن چه در ساحت فردی و چه در ساحت گروهی و چه در جامعه، بیش از آنکه وابسته به دانش یا تجربه باشد وابسته به ذخیره دانایی است. ذخیره دانایی یک فرد، یک گروه، یا یک جامعه ترکیبی از دانش و تجربه‌های زیستی است. دانش را در مراکز علمی، کتاب‌ها و در حضور اساتید می‌آموزیم. تجربه را در  فراز و نشیب زندگی کسب می‌کنیم. یک جایی در ساختار ذهنی و آگاهی جمعی ما دانش و تجربه‌های زیستی به هم می‌آمیزند و ذخیره دانایی شکل می‌گیرد. ذخیره دانایی فرهنگ را فاخر، علم را نوآور، اقتصاد را درست و سیاست را واقع بین می‌کند. …

تاریخچه اتاق بازرگانی گیلان به نامه زیر باز می‌گردد که در آبان1307 توسط حکومت گيلان و طوالش تقاضای تشکیل اتاق تجارت رشت طی نامه‌ای به وزارت داخله اعلام شد و گزارشی از آن نیز به وزارت تجارت و فواید عامه ارسال شد. متن نامه اینگونه بود: «نظر به اینکه قسمت معاملات تجاری در گیلان یک نوع جنبه ضدیت و اختلاف فیمابین تجار ایجاد کرده و یکی دو نفر از تجار با تجارت‌خانه‌های خارجی تبانی کرده، می‌خواستند شروع به معاملاتی نمایند که در نتیجه، ضررهای معنوی بــه عموم تجارت وارد آید. برای حفظ اوضاع اقتصادی و جلوگیری از اختلافات داخلی،…

معماری گیلان وصله پينه‌ای است. کافیست به خانه‌های قدیمی سر بزنيد تا متوجه‌اش شوید‌. یک طرف خانه‌های دویست ساله بی‌پنجره است که در بخش الحاقی پنجره اضافه شده، یک طرف پنجره لته است و یک طرف پنجره شیشه دارد. روی سقف همزمان لته و حلب و پلاستیک وجود دارد. عروس که به خانواده‌ ‌اضافه می‌شد یک اتاق به خانه اضافه می‌شد، نوه که می‌آمد یک طرف ایوان خانه شیشه بند می‌شد و تبدیل به اتاق می‌شد. کویر نبود که اندرونی و بیرونی داشته باشد. این مختص روستا نبود، داخل شهر هم وصله برقرار بود. همين الان گذر شیخ جواد که…

الف- منوچهر پارسادوست، در 1302 در محله ساغریسازان رشت چشم به جهان گشود. تبارش نیز از همین شهر بود. وی در دبیرستان پُرشهرت شاهپور زادگاهش درس خو‌اند. سپس در دانشگاه تهران در دو رشته حقوق قضایی و علوم سیاسی تحصیل و در رشته اخیر از همین دانشگاه درجه دکتری دریافت کرد. او بعدها دوره‌‌‌هایی حقوقی و مدیریتی را نیز در انگلستان و آلمان غربی سابق گذر‌اند. وی قبل از 1357 به‌عنوان کارمند عالی‌رتبه در وزارت دارایی کار کرد. در همین دوره همکاری‌‌‌هایی با موسسه روزنامه کیهان و مصطفی مصباح‌زاده داشت. پارسادوست وکیل درجه یک…

هم‌زمان با انتشار اخبار مربوط به خشکسالی در کنار اخبار انتقال آب طالقان به تهران به‌عنوان یکی از سرشاخه‌های سفیدرود، در کنار بارش بی‌سابقه تقریبا صفرِ ماه آبان گیلان و پایین آمدن سطح آب سفیدرود، کتابی با عنوان" اخبار گیلان در مطبوعات عصر قاجار" را مطالعه کردم. در جلد اول اخبار روزنامه دولتی وقايع اتفاقیه، خبری درباره وضعیت راه ورودی گیلان و سطح آب سفیدرود، آمده که بهانه‌ای برای نگارش این یادداشت شد.  «آب رودخانه سفیدرود به حدی طغیان دارد که از امام‌زاده هاشم که اول محال رشت و لاهیجان است الی دریا، از يک فرسخ…