تاریخ

احمدگوراب که اکنون به سه بخش دخانیات، ولکس و احمدگوراب تقسیم می‌شود نه تاریخ پسیخان را دارد و نه رشد مناطق شهری رشت را. نه شهر است و نه روستا؛ ترکیبی است از مشکلات زیرساختی شهری و عدم توسعه روستایی. پسیخان با قدمت تاریخی بیش از 700 سال در میانه‌ی شاهراه کهن رشت- فومن واقع‌شده است. این نام به‌ عنوان یک مکان در منابع تاریخی و جغرافیایی به‌صورت‌های مَسجَوان، مَسخوان، بَسخوان، بَسخان، بَساخان، بَساخوان، فَساخان، پَساخان و پَسیخوان و بَسی خوان، پستی‌خان، پسوخان دیده‌ شده است. در بیشتر نوشته‌هایی که از…

"ملتی که تئاتر ندارد، مانند ملتی است که آینه ندارد." تئاتر به مردم اجازه می‌دهد حیات خود را در آینه هنر ببینند؛ شاید از همین منظر بتوان گفت؛ تئاتر فقط یک نمایش نیست، بلکه فرصتی برای مشاهده دوباره خود، تاریخ و جامعه است. صابر دل‌بینا نویسنده و کارگردان تئاتر در «برواتی برای هر روز سگ‌جان شدن» که از 14 شهریور در تئاتر شهر رشت به روی صحنه می‌رود به سراغ بخش‌هایی از تاریخ این سرزمین رفته است. روایتی از سرنوشت امیرکبیر، بزرگ مردی که در بزنگاه‌های مهم، نقشی تعیین‌کننده در ساختن آینده این ملک داشت. «برواتی…

جهان عکس‌ها پنجره‌ای شگفت رو به زندگی، جامعه، تاریخ، فرهنگ، هنر و علم است.‌ آدمی چه آن زمان که ورق‌های ضخیم آلبوم‌های قدیمی را ورق می‌زد و چه اینک که بر صفحه تلفن همراه، لپ‌تاپ و تبلت به تماشای عکس‌ها می‌نشیند، می‌داند که عکس‌ها درک و فهمی نو به او می‌بخشند. واقعیت این است که کاوش در دنیای عکس‌ها همیشه مفاهیم بسیار به همراه دارد که با داده‌های جامعه‌شناسی، روانشناسی، فرهنگی، اقتصادی و ... در هم آمیخته است. از این رو برخی عکاسان و پژوهشگران در این مسیر قدم می‌نهند و «کفایت آریایی‌فر» یکی از آنان است. این بانوی…

آمارهای سالیانه سفر به خصوص پس از تعطیلات ملی مانند نوروز یا تابستان از حضور میلیون‌ها گردشگر در گیلان خبر می‌دهند. رقم‌های مشابهی برای تعداد مسافران ورودی به بندر انزلی و غازیان با تکیه بر بازدید از دریا، ساحل، تالاب و آثار تاریخی آن ارایه می‌شود. یکی از مهم‌ترین خدمات برای مسافران، اقامت است: هتل، هتل آپارتمان، مهمانسرا، ویلا و خانه‌های اجاره ای و ... .کمبود در کمیت، همواره در اخبار و در میان فعالان گردشگری مطرح بوده است، اما با تغییر ذائقه و افزایش تجربه سفر میان مسافران، کیفیت به فاکتوری مهم‌تر برای کسب…

گیلان را نمی‌توان تنها از دریچه وقایع سیاسی یا روایت حکومت‌ها شناخت. این سرزمین، پیش از آنکه در متن تاریخ ایران جای گیرد، در دل طبیعت زیسته و هویت خود را از جنگل، رودخانه، دریا و کوه گرفته است؛ طبیعتی که نه‌تنها شیوه زندگی مردم، بلکه مسیر شکل‌گیری تاریخ، اقتصاد، فرهنگ و حتی جایگاه جهانی گیلان را رقم زده است.    کارگروه فرهنگی کمیته تحقیق و توسعه گردشگری «موسسه گردشگران پایدار گیل»، چهارمین رویداد شب فرهنگی خود را با عنوان «از دل مه تا دل تاریخ»، عصر چهارشنبه ۱۴ اَمرداد با سخنرانی دکتر نصراله پورمحمدی املشی، استاد تاریخ…

جنبش‌ مشروطه ایران تنها حاصل تلاش گروهی از سیاستمداران یا روحانیان نبود؛ بلکه مجموعه‌ای از نیروهای اجتماعی، انجمن‌های‌محلی، احزاب‌ سیاسی و گروه‌های انقلابی در شکل‌گیری و پیروزی آن نقش داشتند. در میان همه مناطق ایران، گیلان جایگاهی ویژه داشت. موقعیت جغرافیایی این استان، ارتباط نزدیک با قفقاز و حضور روشنفکران و مهاجران سیاسی، سبب شد که گیلان به یکی از مهم‌ترین مراکز سازماندهی مبارزان مشروطه تبدیل شود. در این میان، احزاب و کمیته‌های مختلفی، چه ایرانی و چه قفقازی در کنار یکدیگر فعالیت کردند و با وجود تفاوت‌های فکری…

در حافظه‌ تاریخی ایران، لاهیجان تنها شهر چای نیست؛ پیش از آن‌که عطر چای در دامنه‌هایش بپیچد، این شهر با باغ‌های توت، پیله‌های ابریشم و تلاش نوغانداران شناخته می‌شد. ابریشم در این شهر تنها یک محصول اقتصادی نبود، بلکه بخشی از هویت، فرهنگ و شیوه‌ زیست مردم به شمار می‌رفت. اما امروز، این میراث بیش از آن‌که با بحران تولید روبه‌رو باشد، با بحرانی عمیق‌تر دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ بحران نداشتن وارث. مرگ برخی میراث‌ها در سکوت رخ می‌دهد؛ زمانی که زنجیره‌ انتقال از یک نسل به نسل دیگر گسسته می‌شود. داستان نوغان‌داری در گیلان…

یادم هست که در کودکی معیار آدرس دادن هم باغ بود . کمتر می‌گفتیم نقره دشت و بیشتر باغ گوهری برای آدرس دادن نام برده می‌شد. پدر که بزرگ شده‌ یوتپه بود، همیشه از سيزده بدر ایام کودکی در باغ مدیریه می‌گفت و باغ محتشم محل همیشگی سيزده بدرهای ما بود. اما رشت امروز، شهری است که باغ در آن بیشتر یک خاطره است تا واقعیت. از جنگل‌های جلگه‌ای که روزگاری از ساحل تا کوهپایه پیوسته بودند، تنها لکه‌هایی پراکنده باقی مانده. آنقدر جزیی که روستای فتاتو بعنوان تنها جنگل جلگه‌ای گیلان ثبت ملی شده است. از باغ‌های بزرگ…

در سال‌های اخیر، خوشبختانه توجه عمومی به تاریخ و میراث فرهنگی شهرهای ما افزایش یافته است؛ اتفاقی که در صورت هدایت صحیح، می‌تواند به تقویت حافظه تاریخی جامعه ومهم‌تر، افزایش مسوولیت‌پذیری نسبت به میراث فرهنگی بینجامد. با این حال، آنچه بیش از هر چیز نیازمند تامل است، شیوه پرداختن به این میراث در بخشی از فضای مجازی آن هم با مدد از هوش مصنوعی  است. تاریخ‌نگاری، صرفا روایت کردن گذشته یا توصیف زیبایی‌های یک بنا و یک رویداد نیست. پژوهش تاریخی، بر پایه اسناد، منابع معتبر، تحلیل انتقادی و شناخت زمینه‌های تاریخی شکل…

در یادداشتی که با عنوان تحفه‌های پورداود از سفر به هندوستان، تقریبا همزمان با هشتادمین سالروز تأسیس انجمن ایران‌شناسی، که یادگار پورداود است، منتشر شد ادعاهایی مطرح شد که در این یادداشت به آن می‌پردازم. در این‌که پورداوود اولين مترجم اوستا به فارسی است هیچ شبهه‌ای وجود ندارد. "نگارنده همیشه در گوش داشت که زرتشتیان ایران نیز در میان هم‌وطنان خود به درست‌کاری و بی‌آزاری و بردباری مشهورند. مطالعه‌ کتب مزد‌یسنا و مشاهده‌ اعمال پارسیان (هند) مرا بر آن داشت که به تفسیر اوستا، کتاب دینی ایرانیان، بپردازم تا از این‌رو…