یادداشت های خصوصی

در هر جنگی، لحظه‌ای فرا می‌رسد که دولت‌ها ناچار می‌شوند میان اولویت‌ها انتخاب کنند. منابع محدود است، تهدیدها واقعی است و هر تصمیم، هزینه‌ای دارد. اما همین انتخاب‌هاست که نشان می‌دهد یک حکومت، امنیت را چگونه تعریف می‌کند؛ امنیت برای مردم یا امنیت برای ساختار قدرت؟ در روزهای اخیر، علی خضریان، نماینده تهران، در نشست با وزیر راه و شهرسازی پیشنهاد ساخت "شهرهای حکمرانی" در دل کوه برای حفاظت از مدیران و مسئولان در شرایط جنگی را مطرح کرد و هم‌زمان گفت که پروژه‌هایی مانند توسعه شبکه فاضلاب را می‌توان چند سال به تعویق…

تحولات سال‌های اخیر در منطقه و جهان بار دیگر این واقعیت را آشکار ساخته است که امنیت غذایی، تنها یک موضوع اقتصادی یا کشاورزی نیست، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت ملی کشورها به شمار می‌رود. هرگونه اختلال در زنجیره تامین، محدودیت‌های تجاری، تحریم‌ها یا شرایط اضطرار ناشی از جنگ، نخستین آثار خود را بر تامین کالاهای اساسی و معیشت مردم بر جای می‌گذارد. از این‌رو، بازنگری در سیاست‌های تولید و واردات محصولات راهبردی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. در این میان، چای و برنج به عنوان دو کالای پرمصرف در سبد غذایی خانوار ایرانی،…

سی‌وپنج سال در عمر یک نشریه، صرفا گذر زمان نیست، گواه پایداری اندیشه‌ای است که توانسته است از فراز و فرود روزگار بگذرد به رسالت خود پایدار بماند و در متن حیات فرهنگی جامعه، جایگاهی ماندگار بیابد. «گیله‌وا» امروز به چنین منزلتی دست یافته است، منزلتی که نه از استمرار انتشار، بلکه از استمرار یک اندیشه و یک مسئولیت تاریخی سر چشمه می‌گیرد. «گیله‌وا» در روزگاری پا به عرصه فرهنگ نهاد که زبان‌ها و فرهنگ‌های بومی، بیش از هر زمان دیگری در معرض فراموشی، حاشیه‌نشینی و فرسایش قرار داشتند. در آن سال‌ها، کمتر کسی می‌اندیشید که…

هرسال با فرا رسیدن فصل ثبت‌نام مدارس، خانواده‌های ایرانی با موجی از نگرانی و سردرگمی مواجه می‌شوند. امسال اما این دغدغه‌ها ابعاد تازه‌ای پیدا کرده است؛ جنگی که زیرساخت‌های آموزشی را هدف قرار داده، کلاس‌های غیرحضوری که کیفیت آموزش را به مخاطره انداخته و بی‌اعتمادی فزاینده به مدارس غیردولتی، همگی بر پیچیدگی این معضل افزوده‌اند. اصلی‌ترین چالش مدارس دولتی، کمبود شدید بودجه است. مدیران مدارس برای تامین هزینه‌های جاری مانند آب، برق و نگهداری ساختمان با مشکلات جدی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و این کمبود، آنها را به دریافت…

یادم هست که در کودکی معیار آدرس دادن هم باغ بود . کمتر می‌گفتیم نقره دشت و بیشتر باغ گوهری برای آدرس دادن نام برده می‌شد. پدر که بزرگ شده‌ یوتپه بود، همیشه از سيزده بدر ایام کودکی در باغ مدیریه می‌گفت و باغ محتشم محل همیشگی سيزده بدرهای ما بود. اما رشت امروز، شهری است که باغ در آن بیشتر یک خاطره است تا واقعیت. از جنگل‌های جلگه‌ای که روزگاری از ساحل تا کوهپایه پیوسته بودند، تنها لکه‌هایی پراکنده باقی مانده. آنقدر جزیی که روستای فتاتو بعنوان تنها جنگل جلگه‌ای گیلان ثبت ملی شده است. از باغ‌های بزرگ…

در ادبیات توسعه، امنیت غذایی صرفا به معنای تامین غذای امروز جامعه نیست؛ بلکه به مفهوم حفظ توان کشور در تامین پایدار نیازهای غذایی، به‌ ویژه در شرایط بحران، جنگ و اختلال در زنجیره‌های تأمین جهانی است. تجربه سال‌های اخیر به‌خوبی نشان داده است که کشورهایی که زیرساخت تولید داخلی خود را حفظ کرده‌اند، در مواجهه با بحران‌های بین‌المللی از تاب‌آوری بیشتری برخوردار بوده‌اند. جمهوری اسلامی ایران نیز با برخورداری از ظرفیت‌های ارزشمند کشاورزی، باید بیش از گذشته به تقویت این توانمندی راهبردی بیندیشد. در این میان، صنعت چای،…

بازیگران بزرگ کمدی معمولا نسبتی پنهان با اندوه جمعی دارند. آن‌ها از دل فرهنگ عمومی ‌می‌آیند و زبان مردم را می‌فهمند و اغلب شخصیت‌هایی که خلق می‌کنند به مردم نزدیک‌اند. «اکبر عبدی» از همان ابتدا و با نخستین تصاویری که از او به یادگار مانده، تنها یک «استعداد بامزه» نبود. او در بسیاری از نقش‌آفرینی‌هایش، چیزی از زندگی روزمره‌ی ایرانی را ثبت کرده است. همان تیتراژ معروف و محبوب «باز هم مدرسه‌ام دیر شد» و آیتم‌های جذاب «محله بروبیا» و «محله‌ی بهداشت» و حضور قدرتمندش در «اجاره‌نشین‌ها»، «ای ایران» و «مادر» کافی بود تا…

مشکلات انرژی به ویژه برق به مانند سال گذشته گریبان تولیدکنندگان را گرفته و روز به روز میزان قطعی برق افزایش خواهد یافت. در این میان مدیران کارخانجات و کارفرمایان در سخت‌ترین شرایط اجازه ندادند چرخه تولید و اشتغال متوقف شود و با همه تنگناهای مالی توانستند ژنراتورهایی برای مواقع قطعی برق خریداری کنند تا کار متوقف نشود. با این‌حال در این ناترازی انرژی متاسفانه در حال حاضر مشکلات اساسی کارخانجات همچنان باقی است و آنان با عدم تامین گازوئیل مواجه هستند. با این‌که اداره کل صنعت، معدن و تجارت نامه نیاز به گازوئیل را به…

بحران‌ها و تکانه‌های بزرگ امنیتی، صرفا عیار توان نظامی کشورها را محک نمی‌زنند؛ آن‌ها در لایه‌ای عمیق‌تر، میزان تاب‌آوری اجتماعی، عمق مشروعیت سیاسی و کیفیت رابطه میان حکومت و جامعه را عریان می‌کنند. در فضای پسابحران، حیاتی‌ترین پرسش پیش‌روی هر نظام سیاسی یک چیز است و آن شکاف‌های ایجادشده، فرسایش اعتماد عمومی و فاصله میان نهادهای قدرت است و اینکه بدنه جامعه را چگونه می‌توان ترمیم کرد؟ در چنین اتمسفری، سخن گفتن از اصلاحات درونی و بازنگری در شیوه‌های حکمرانی، نه یک ژست جناحی یا لوکس، بلکه یک ضرورتِ بیولوژیک برای…

در گردش نیم‌روزه به رشته‌رود رودبار، جایی در انتهای روستا به جنگلی زیبا و درختانی با قدمت بالای انجیلی، تابلویی توجهم را جلب کرد که جالب و تعجب‌آور بود. به گفته دوستانم که در گذشته نیز به آن مکان آمده بودند، پلی چوبی و محکم در آنجا برای عبور از رودخانه قرار داشت، تبدیل به پل آهنی و بتنی شده بود و بروی درب آهنیِ ورودیِ پل قفلی زده و نوشته بود: «ورود ممنوع؛ این ملک شخصی است.» در ادامه مسیر به تعدادی دیگر از این تابلوها برخورد کردم. غیربومیانی که با خرید ملکی در دل جنگل هیرکانی و اراضی ملی، به خود اجازه داده‌اند…