سامانه نانینو این روزها از تخلفات نانواییهای گیلان پرده برداشته که قرار شده با آن برخورد شود. همزمان در خیابانهای رشت تعداد نانواییهای آزادپز رو به افزایش است. این روند بیسر و صدا و بدون توضیح روشن درباره اهداف نهایی آن پیش میرود. دوازده سال پس از آغاز سیاست اصلاح نظام آرد و نان، نه قاچاق از بین رفت و نه کیفیت نان بهتر شد. سوال اینجاست که آیا این دست برخورد با متخلفان بخشی از روند نظارت معمول محسوب میشود یا باید آن را مقدمهای برای شتاب گرفتن سیاست آزادسازی نان تلقی کنیم.
طبق گزارش نانینو، برخی نانواییهای گیلان در میزان پخت و فروش تعداد کمتر و یا بیشتر نان که با سهمیه تحویلی به آن نانواییها مطابقت ندارد تخلف میکنند. طبق محاسبات با هر کیسه آرد ۱۸ درصد، ۱۱۳ عدد نان بربری پخته میشود و چنانچه سامانه تعداد بسیار کمتر و یا بیشتری از نانهای فروخته شده را گزارش دهد، این امر به معنی عملکرد نامناسب آن نانوایی تلقی میشود.
در همین راستا «فرزاد اسدی» مدیرکل غله و خدمات بازرگانی گیلان تهدید کرده که از سهمیه آرد این واحدهای صنفی کاسته شده و سهمیه مناسبتی به آنها تعلق نمیگیرد.
تحولات حوزه آرد و نان ایران از سال 1393 همزان با تصمیم مجلس وقت برای حذف یارانه آرد بیش از 80 درصد نانواییهای کشور با هدف جلوگیری از قاچاق و افزایش کیفیت نان کلید خورد. اما با گذشت 12 سال اهداف فوق محقق نشدند.
از 17 خرداد امسال قیمت انواع نان سنتی 20 تا 25 درصد افزایش پیدا کرد. گزارشهای میدانی از افزایش تعداد نانواییهای آزاد پز به خصوص در رشت حکایت دارد، اما معاون وزیر صنعت میگوید هنوز 20 درصد نانواییهای کشور آزاد پز نشدهاند.
از آذر 1393 دولت وقت با افزایش 20 تا 30 درصدی قیمت نان موافقت کرد. در کنار این مصوبه، بندی وجود دارد که به تدریج نانواییهای کشور به سمت آزادپزی بروند که در فاز اول 20 درصد از مجموع 72 هزار نانوایی سراسر کشور مشمول این طرح شدند. ظاهرا دستورالعمل جدید افزایش نانواییهای آزادپز تمام این سالها و در سکوت در حال اجرا بوده است.