بلندمرتبه‌سازی

تصویب طرح بلندمرتبه‌سازی برای رشت و بندر انزلی توسط شورای عالی شهرسازی و معماری در نگاه نخست شاید به‌عنوان یک نوسازی مدرن و توسعه جلوه کند. اما حقیقت کالبدی، اجتماعی و اکولوژیک این دو شهر، روایتی کاملا متفاوت را بازگو می‌کند. آنچه پیش روست نه توسعه، بلکه نوعی تشدید فشار بر بستر شکننده شهر است. ما در برابر تصمیمی هستیم که بیش از آن‌که برآمده از عقلانیت برنامه‌ریزی باشد، محصول شتاب در بحران است. این طرح، پیش از آن‌که راه‌حلی برای توسعه باشد، پیش‌ران فروپاشی کیفیت زیست شهری در شمال ایران و جایی به نام‌گیلان است.…

وقتی خبرها از پشت درهای بسته بیرون می‌زنند، یعنی تصمیمی در راه است که می‌تواند چهره یک شهر را برای همیشه تغییر دهد. برخی تصمیم‌ها، پیش از آن‌که ساخته شوند، نشانه‌های خود را در شیوه تصویب‌ آن بروز می‌دهند. زمانی که یک طرح شهری، پیش از آن‌که حتی فرصت ارائه پیدا کند. در کمتر از چند دقیقه به تصویب می‌رسد، باید نگران شد؛ نه از خودِ طرح، بلکه از مسیری که به این تصمیم ختم شده است. حالا زمزمه‌های بلندمرتبه‌سازی در رشت و برخی نقاط استان، دیگر صرفا یک شایعه نیست؛ طرحی که اگر جدی گرفته نشود، ممکن است پیش از آن‌که درباره‌…

رشت، نگین فراموش‌شده شمال، در حال مرگی تدریجی و خاموش است؛ مرگی که حاصل نگاهی سودجویانه به منابع طبیعی و اجرای پروژه‌هایی برای نابودی آن است. این فرآیند نه ناشی از بی‌برنامگی یا ناآگاهی، بلکه نتیجه برنامه‌ریزی از پیش طراحی‌شده‌ای است که مسؤولان شهر خود بانی آن بوده‌اند. شهر باران اکنون در حال خفه‌شدن است: خفه در دود خودروها، خفه در زباله‌های انباشته در مسیر رودخانه‌ها و خفه در ساختمان‌های بلندی که مانند قارچ‌های سمی، بی‌هیچ برنامه و منطقی از هر سو سر برمی‌آورند و فضای شهر را مسموم کرده‌اند. اما آیا…

استان‌های شمالی کشور به‌واسطه‌ شرایط اقلیمی، خاک حاصل‌خیز و منابع آبی از مهم‌ترین کانون‌های تولید محصولات کشاورزی راهبردی کشور به‌شمار می‌روند. چای، برنج و مرکبات نه‌تنها محصولات اقتصادی، بلکه بخشی از هویت، اشتغال پایدار و امنیت غذایی کشور هستند. با این‌حال در سال‌های اخیر روند فزاینده‌ تغییر کاربری اراضی کشاورزی، ویلاسازی‌های پراکنده در روستاها و ساخت‌وسازهای فاقد برنامه در حاشیه‌ شهرها، این مزیت راهبردی را به‌شدت تهدید کرده است؛ تهدیدی که آثار آن نه مقطعی، بلکه بلندمدت و بین‌نسلی است. الگوی فعلی…

بلندمرتبه‌سازی یکی از شاخص‌های مهم توسعه شهری در قرن بیست‌ویکم به شمار می‌رود. بسیاری از شهرهای جهان با کمبود زمین، رشد جمعیت، افزایش هزینه‌های شهری و نیاز به فضاهای جدید روبه‌رو هستند و برج‌سازی به عنوان ابزاری برای پاسخ‌گویی به این نیازها مطرح می‌شود. ساختمان‌های بلند امکان تمرکز فعالیت‌ها، کاهش مصرف افقی زمین، ایجاد نمادهای شهری و توسعه اقتصادی را فراهم می‌کنند. اما همزمان مجموعه‌ای از چالش‌ها را نیز همچون فشار بر زیرساخت‌ها، تغییرات اقلیمی شهری، بی‌هویتی معماری، افزایش نابرابری‌های اجتماعی و تهدید محیط‌زیست…

رشت در سال‌های اخیر به یکی از مقاصد اصلی برگزاری همایش‌ها و رویدادهای تخصصی کشور تبدیل شده است. این روند می‌تواند نشانه‌ای از پویایی علمی و حرفه‌ای باشد، اما موفقیت واقعی آن، تنها در سایه‌ی شفافیت، مشارکت نیروهای بومی و جهت‌گیری آگاهانه برای توسعه‌ی متوازن استان معنا می‌یابد. در سال‌های اخیر، رشت و به‌طور کلی استان گیلان، به‌واسطه‌ی موقعیت جغرافیایی، ظرفیت‌های فنی و تخصصی و بسترهای اقتصادی رو به رشد، بیش از پیش در کانون توجه نهادها و فعالان ملی قرار گرفته‌اند. برگزاری پی‌درپی نشست‌ها و اجلاس‌های تخصصی در این…

بخش اول- رشت، نگین سبز گیلان، در گرداب توسعه‌ای ناپایدار گرفتار شده و در آستانه تحولی عمیق شهرسازی قرار دارد. طرح بلندمرتبه‌سازی در گیلان و به‌ویژه شهر رشت، موضوعی است که اخیرا بحث‌های فراوانی را برانگیخته است. اما آیا این طرح با شرایط اقلیمی، مقاومت پایین خاک، سطح بالای سفره‌های آب‌زیرزمینی و میراث بومی این منطقه سازگار است؟! از مهاجرت‌های بی‌رویه ناشی از بحران‌های آبی و فرونشست در استان‌های دیگر گرفته تا طرح‌های بلندمرتبه‌سازی که بدون مطالعات کافی مطرح می‌شوند و در این میان نشانه‌هایی از گرایش استان به…

شنیده‌ها از آن است که خیلی از مدیران و مسؤولین استانی بر این باور هستند که زمین‌های شالیزار سوددهی آن‌چنانی برای مردم و ساکنین گیلان ندارد و بهتر است این زمین‌ها با تغییر کاربری به سمت ساخت و ساز سوق داده شوند و چه چیزی بهتر از بلندمرتبه‌سازی و انبوه‌سازی. به همین بهانه طی یکی دو ماه اخیر برنامه‌ها و سمینارهایی برای ساخت ساز در گیلان تدارک دیده شده است و حتی در یکی از تبلیغات گیلان را پایتخت جدید ساخت و ساز در شمال ایران معرفی کرده است. اما واقعیت چیست؟ و چه کسانی از این ساخت و ساز سود می‌برند؟…

ساخت وساز بلندمرتبه یا به‌عبارتی تولید شهرهای عمودی، به عنوان یکی از مشخصه‌های اصلی نمود رشد اقتصادی بوده و در حدود 100 سال گذشته در کشورهای توسعه‌یافته و درحال توسعه، با افت وخیزهای فراوانی توام بوده است. به عنوان یک اصل اولیه، علاوه‌بر تمایل بشر به بلندمرتبه‌سازی، مواردی از قبیل رشد اقتصادی، افزایش قیمت زمین و افزایش جمعیت، محرک‌های اصلی بلندمرتبه‌سازی هستند. به عنوان نمونه، در طول جنگ جهانی دوم بلندمرتبه‌سازی در آمریکا، که طلایه‌دار بلندمرتبه‌سازی بود، افول کرد و پس از خاتمه جنگ و افزایش مهاجرت…

نماینده عالی دولت در استان گیلان به‌تازگی، بلندمرتبه‌سازی را به‌عنوان الزام و راهکار در مقابل نابودی اراضی کشاورزی استان مطرح و عنوان کرد: با هماهنگی وزارت راه و شهرسازی، ۲۰ نقطه در استان برای بلندمرتبه‌سازی در نظر گرفته می‌شود. پیش از هر چیز دررابطه‌با این الزام که به‌عنوان راهکاری در استان گیلان مطرح شده باید گفت: ارائه این طرح یا برنامه از سوی مقام عالی دولت در استان با محدودیت در داده‌های کیفی روبروست. این برنامه از ابتدای آن، جدا از سازوکار، چگونگی فرایند و اثربخشی طرح در ذهن گیلانیان بسیار گنگ و مبهم به نظر می‌رسد.…