فرهنگ بومی

نمی‌دانم چه زمانی با اهالی غیر رشتی رشت آشنا شدم. با اولین همسایه محل جدید که اهل رودبار بود یا نمایندگی نفت محله که آذری بود یا کارگر مهاجر خلخالی که وقتی دیوار کاهگلی ته حیاط خانه ریخت از چمارسرا آوردیم تا بلوک بچیند و در تابستان برای کمی پس‌انداز بیشتر روزه بود‌.   اما وقتی در شهر قدم می‌زنم و از هر زبان و لهجه‌ای می‌شنوم و با دهه شصت مقایسه می‌کنم متوجه عمق شدت مهاجرت می‌شوم. بخصوص بعد از جنگ دوازده روزه و جنگ اخیر. اولین مهاجرت بزرگ به رشت در دوره فتحعلی‌شاه شکل گرفت. مسجد اردبیلی‌های بادی الله یادگار همان دوران است.…

سرمایه اجتماعی، آن رشته‌های نامرئی اعتماد و همکاری است که جامعه را سرپا نگه می‌دارد. در روستاهای گیلان، این سرمایه همیشه با مشارکت در عروسی‌ها، حل اختلافات توسط ریش‌سفیدان و همیاری در کارهای جمعی همچون نشا و دروی برنج خود را نشان می‌داد. اما امروز، آمار نزاع‌های خیابانی و کاهش اعتماد عمومی نشان می‌دهد این رشته‌ها در حال گسستن هستند. صحنه‌های نزاع و درگیری شدید در روستاها و مناطق گردشگری استان بسیاری را پریشان کرده است. این اتفاق تنها یکی از نمونه‌های افزایش درگیری‌ها در روستاهای گیلان است.…

شانزدهم شهریور امسال، آسمان گیلان شاهد یک ماه‌گرفتگی کامل خواهد بود. گرفتی جذاب و کم‌نظیر که در طی وقوع مراحل آن کاملا تمام سطح ماه در سایه زمین قرار می‌گیرد. چنان‌چه در این ‌روز آسمان صافی داشته باشیم، کنار مناظر زیبای گیلان و بدون نیاز به وسیله‌ای خاص، می‌توانیم با چشم خود به تماشای این پدیده زیبا بنشینیم. علاقمندان به ثبت چنین رویدادی هم می‌توانند با استفاده از دوربین‌های عکاسی و یا موبایل، ثبتی زیبا به یادگار داشته باشند. می‌دانیم ماه‌گرفتگی زمانی رخ می‌دهد که زمین میان خورشید و ماه قرار گیرد و…

9  اگوست روز جهانی مردم بومی است. مردمان بومی بار فرهنگی یک کشور را بر دوش می‌کشند. آنها حدود 6 درصد از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند و حدود 476 نفر مردم بومی پیوندهای محکم اجتماعی، فرهنگی و اجدادی با سرزمین و منابع طبیعی که درآن زندگی می‌کنند دارند و انقدر این پیوند عمیق است که وقتی از سرزمین خود صحبت می‌کنند اشک در چشمانشان جمع می‌شود.  مردمان بومی به طبیعت، جنگل، کوه، کویر و هر جایی که زندگی می‌کنند وابسته هستند و با هویت و معیشت و رفاه فیزیکی و معنوی آنها پیوند خورده است. آنها در این سرعت گذار از عصر تکنولوژی و صنعت و…

گیلان، استانی با تنوع غذایی کم نظیر و شگفت‌انگیز است. غذاهایی با عمری شاید به بلندای تمدن مارلیک و املش. میراثی ماندگار که از گذشته‌ای دور و از نسلی به نسل دیگر انتقال داده شد تا امروز به ما رسیده است و در کنار کارکرد اصلی‌اش باعث رونق گردشگری، فضای مجازی و برخی ژست‌های هویت‌خواهانه شده است. اما به راستی غذا؛ به عنوان یکی از مهم‌ترین نیازهای انسان برای تداوم زندگی، دارای چه توانایی و جایگاهی است؟ بازگشت به ریشه‌های عمیق و تاریخیِ خوراک بومی و بازسازی سفره اقوام، متناسب با اقلیم و مردمان آن، دارای چه ارزش‌ها و تخریب و نابودی…