یادداشت خصوصی

این‌روزها که در فضاهای خصوصی و عمومی، پی‌گیری نام کشتگان، دیدن عکس‌هایشان، و مشاهده تصویرهای سوگواری خانواده‌ها، بخش عمده‌ای از زیست پسافاجعه ما را می‌سازد، گاهی اشک /گاهی فلج عاطفی و گاهی فریاد/ گاهی سکوت، ما را در پیوندگاه همدلی فعال و  فرسودگی قرار می‌دهد. بیشترِ ما کم‌کم از «چه شد»های شوکه‌کننده در جستجوی «چراها» و « چه باید کرد»های قانع کننده و امیدبخش به خواندن و شنیدن تحلیل‌های سیاسی و اجتماعی گوناگون روی آوردیم تا خود را از آن تاریکی مطلق بیرون بکشیم؛ بلکه راهی برای تاب‌آوری پیدا کنیم. باید…

پس از گذشت یک ماه و اندی از آتش‌سوزی بازار اصلی شهر و حضور معاون وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در بین بازاريان، تبعات غیبت اولیه مدیران و کارشناسان میراث در بین بازاريان به تدریج خودش را نشان می‌دهد. علی‌رغم این‌که نگارنده شخصا با اداره ميراث در صبح جمعه، 19دی، تماس گرفته و خواستار حضور یگان حفاظت در میان کاروانسراهای ثبت ملی بازار شدم اما به‌دلیل آماده‌باش یگان حفاظت در موزه‌های استان، حضور به‌موقع آنان میسر نشد. در روزهای بعد نیز، هرچه استاندار پای کار بود از بقیه خبری نبود. هرچند…

وقتی خبرها از پشت درهای بسته بیرون می‌زنند، یعنی تصمیمی در راه است که می‌تواند چهره یک شهر را برای همیشه تغییر دهد. برخی تصمیم‌ها، پیش از آن‌که ساخته شوند، نشانه‌های خود را در شیوه تصویب‌ آن بروز می‌دهند. زمانی که یک طرح شهری، پیش از آن‌که حتی فرصت ارائه پیدا کند. در کمتر از چند دقیقه به تصویب می‌رسد، باید نگران شد؛ نه از خودِ طرح، بلکه از مسیری که به این تصمیم ختم شده است. حالا زمزمه‌های بلندمرتبه‌سازی در رشت و برخی نقاط استان، دیگر صرفا یک شایعه نیست؛ طرحی که اگر جدی گرفته نشود، ممکن است پیش از آن‌که درباره‌…

رشت، نگین فراموش‌شده شمال، در حال مرگی تدریجی و خاموش است؛ مرگی که حاصل نگاهی سودجویانه به منابع طبیعی و اجرای پروژه‌هایی برای نابودی آن است. این فرآیند نه ناشی از بی‌برنامگی یا ناآگاهی، بلکه نتیجه برنامه‌ریزی از پیش طراحی‌شده‌ای است که مسؤولان شهر خود بانی آن بوده‌اند. شهر باران اکنون در حال خفه‌شدن است: خفه در دود خودروها، خفه در زباله‌های انباشته در مسیر رودخانه‌ها و خفه در ساختمان‌های بلندی که مانند قارچ‌های سمی، بی‌هیچ برنامه و منطقی از هر سو سر برمی‌آورند و فضای شهر را مسموم کرده‌اند. اما آیا…

در حافظه جمعی ما، زمستان با سرما تعریف می‌شود، با بخار نفس‌ها، با آسمان خاکستری، با بارانی که بوی خاک را زنده می‌سازد. اما وقتی در میانه‌ی زمستان، هوا گرم‌تر از حد انتظار است و بارش‌ها کم‌جان و پراکنده‌اند، چیزی به‌هم می‌ریزد. انگار فصل‌ها جای خود را گم کرده‌اند. این بی‌نظمی آرام، تنها مساله‌ای هواشناسی نیست، بر روان ما هم اثر می‌گذارد. گرمای غیرعادی در زمستان، اغلب نتیجه‌ی تغییرات اقلیمی است. همان پدیده‌ای که در ادبیات علمی گرمایش جهانی نام دارد. افزایش میانگین دمای زمین، الگوهای بارش را تغییر می‌دهد و چرخه‌های…

تورم به گواه مرکز آمار ایران در یک‌ساله گذشته افزایش سرسام‌آوری داشته و راهکارهای دولت برای مهار شتاب آن تاکنون بی‌اثر بوده و نتوانسته آن را به‌نحو قابل انتظاری کنترل کند. از طرفی افزایش نجومی قیمت کالاهای اساسی سبد خانوار هم در طول این یک‌ سال اتفاق افتاده است که فشار زیادی به جامعه وارد کرد. متعاقب اتفاقات این‌چنینی که در اقتصاد اتفاق افتاد، انتظار می‌رفت تصمیماتی که در خصوص حقوق و دستمزد کارگران در سال 1405 گرفته می‌شود با این دو عامل مهم اقتصادی هم‌راستا و همخوان باشد. متاسفانه باید گفت این حجم از افزایش…

این‌روزها در سوگی جمعی قرار گرفته‌ایم، سوگی که بیش از هر زمان دیگری همه ما را به همدلی با هم فرا می‌خواند. در شرایطی که جامعه در سوگی خاموش به‌سر می‌برد، تعاملات دوستانه، خانوادگی و اجتماعی رنگ و بویی دیگر گرفته و بسیاری تلاش می‌کنند تا سرمایه اجتماعی از دست رفته و امید ترک‌خورده را بازیابی کنند و از این‌رو از هر فرصت کوچک برای مراقبت، همدلی و همراهی با اطرافیان استفاده کنند. وقایع تلخ و فراموش‌نشدنی 18 و 19 دی‌ماه، موج اخبار و فیلم‌ها و تصاویری که بعد از آن منتشر شد، همه‌ی این‌ها اثر عمیقی بر روان جامعه ما…

مدیریت شهری رشت سال‌هاست گرفتار یک الگوی تکراری و فرساینده است؛ الگویی که در آن نبود نگاه آینده‌پژوهانه، تصمیم‌گیری‌های مقطعی و فقدان مدل پایدار تامین مالی، پروژه‌ها را به چرخه‌ای از شروع‌های پرهیاهو و پایان‌های نیمه‌کاره تبدیل کرده است. مساله فقط یک یا دو پروژه نیست، بلکه یک پارادایم مدیریتی است که شهر را نه به‌عنوان یک سیستم زنده و پیچیده، بلکه صرفا به‌عنوان مجموعه‌ای از پروژه‌های عمرانی منفصل می‌بیند. نتیجه این نگاه، شکل‌گیری طرح‌هایی است که بدون پشتوانه مالی مطمئن، بدون ارزیابی دقیق هزینه-فایده و بدون…

از سال ۱۹۹۹ میلادی، روز ۲۱ فوریه (۲ اسفند) از سوی یونسکو به‌عنوان روز جهانی زبان مادری یا International Mother Language Day  نامگذاری شده‌ است. این نامگذاری با عمری بیش از دو دهه با هدف کمک به تنوع فرهنگی و زبانی صورت گرفت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز به دلیل اهمیت زیاد آن، سال ۲۰۰۸ میلادی را سال جهانی زبان‌ها اعلام کرد. زبان کانال ارتباطی انسان‌ها و ابزاری برای انتقال میراث فرهنگی و انسانی از نسلی به نسل دیگر است و از دست رفتن و خاموش شدن هر زبان، باعث افول بخشی از اندوخته‌های بشر در حوزه‌های…

کافی است یک واژه‌ی قدیمی به گوش‌مان بخورد، همان واژه‌ای که در کودکی، در حیاط خانه یا کنار سفره‌ی شام شنیده‌ایم. ناگهان زمان عقب می‌رود. تصویرها برمی‌گردند، بوی غذا، صدای خنده، نگرانی‌های کوچک و صدها خاطره‌ی کوچک و بزرگ زنده می‌شود. ما نخستین بار جهان را با زبان خانه شناختیم. با همان واژه‌هایی که شاید بعدها در مدرسه یا رسانه‌ها کمتر شنیدیم، اما در گوشه‌ای از ذهن‌مان باقی ماند. زبان مادری تنها مجموعه‌ای از کلمات نیست؛ جایی است که خاطره‌ها در آن نفس می‌کشند.  زبانی که در آن، درد بی‌واسطه‌تر گفته می‌شود و شادی…