از فردای حمله آمریکا به مناطق جنوبی و مرکزی کشور و خصوصا از آغاز محاصره تنگه هرمز و اختلال در تجارت دریایی بنادر جنوب کشور، دولت به دنبال جایگزینی موقت بنادر شمالی به منظور تداوم صادرات و واردات کالاهای اساسی و غلات از بنادر شمالی کشور برآمده است.
اما در شرایطی که برخی از مسئولان کشوری و استانی توسعه کریدورهای شمالی، مسیرهای زمینی و خطوط ریلی حوزه دریای خزر را راهحل این چالش میدانند، اما برخی فعالان حوزه لجستیک معتقدند؛ ظرفیت واقعی این مسیرها با نیاز تجارت ایران فاصله معناداری دارد.
در همین رابطه «مسعود پلمه» دبیر تشکل ملی کشتیرانی و خدمات وابسته ایران با بحرانی خواندن وضعیت دریای کاسپین، با اشاره به ناوگان فرسوده و کاهش ورودی آب رودخانه ولگا به دریای خزر این جایگزینی را ناممکن دانست.
پل مه در ادامه با بیان اینکه اقدام دولت روسیه موجب کاهش ورودی آب رودخانه ولگا و زمینگیر شدن شناورهای ایرانی شده است هشدار داد؛ با ناوگان فرسوده و میانگین سنی ۲۸ سال، امکان جبران بار بنادر جنوبی در شمال کشور وجود ندارد.
مسعود پلمه به کاهش تراز آب دریای کاسپین به عنوان یک مصیبت طبیعی و سیاسی اشاره کرد و گفت: «این کاهش تراز باعث از دست رفتن کارایی بندر آستارا، بندر فریدونکنار و بخشهایی از اسکلههای بندر انزلی شده است. بر اساس سند رسمی وزارت امور خارجه که اخیراً واصل شده، بعضی از شناورها در ورودی رودخانه ولگا زمینگیر شدهاند؛ چرا که روسیه میزان ورود آب از ولگا به خزر را به حداقل ممکن رسانده و این امر نیازمند مذاکره و مداخله فوری دولت ایران است.
وی وضعیت ناوگان ایران در دریای کاسپین را بسیار وخیم ارزیابی کرد و افزود: «از میان ۱۰۵ فروند کشتی موجود در خزر، تنها ۵ فروند دارای عمر قابل قبول دریانوردی (۴ سال) هستند و مابقی ناوگان دارای میانگین سنی بالا میباشند. برای پشتیبانی از ظرفیت ۳۰ میلیون تنی بنادر شمال، ما نیازمند حداقل ۲۰۰ فروند کشتی هستیم.
پلمه تاکید کرد: با فرض اینکه کشتیهای موجود با ظرفیت ۳ هزار تن بتوانند سالانه ۱۰ سرویس حمل انجام دهند، حداکثر توان جذب دریایی ما در شمال ۶ میلیون تن خواهد بود؛ رقمی که به هیچ وجه نمیتواند جبرانکننده بار مسدود شده ۱۰۷ میلیون تنی بنادر جنوب در شرایط اضطراری باشد.
