آرشیو برچسب

محیط‌زیست

سفیرانِ آسمان

در میانِ زندگی روزمره، وقتی پرنده‌ای از بالای سرمان رد می‌شود، معمولا چندان به این‌که از کجا آمده یا به کجا می‌رود، نمی‌اندیشیم. مشغله‌های روزانه آن‌قدر زیاد است که لحظاتی برای مکث و نگاه به آسمان، نادرند. گاهی یک پرستو توجه‌مان را جلب می‌کند یا لک‌لکی روی دودکشِ همسایه می‌نشیند و ما چند ثانیه نگاهش می‌کنیم و بعد به کار خود بازمی‌گردیم. اما همین پرنده‌ها، هر سال دو بار سفری طولانی را آغاز می‌کنند. سفرهایی که گاه از هزاران کیلومتر فراتر می‌رود. از سرما به گرما و از یک قاره به قاره‌ای دیگر و ما از خطرهایی که در…

وقتی مردان تنها می‌شوند و زنان شبکه می‌سازند

تا همین چند سال پیش «گعده مردانه» فقط یک عادت نبود؛ بخشی از زیست اجتماعی بود. جایی برای گفتن و شنیدن، برای سبک شدن، برای گرفتن تصمیم‌هایی که شاید در ظاهر بی‌اهمیت بودند، اما در عمل مسیر زندگی را تغییر می‌دادند. در دل همین دورهمی‌های ساده، شبکه‌هایی شکل می‌گرفت که نه اسم داشتند و نه ساختار رسمی اما کار می‌کردند؛ از پیدا کردن شغل تا عبور از بحران‌های شخصی. گعده، به زبان جامعه‌شناسی، یک نهاد غیررسمی تولید سرمایه اجتماعی بود، حتی اگر خود افراد چنین تعبیری از آن نداشتند. این تصویر هنوز کاملا از بین نرفته…

انگار برج‌ها جلوتر از عقلانیت می‌دوند

وقتی خبرها از پشت درهای بسته بیرون می‌زنند، یعنی تصمیمی در راه است که می‌تواند چهره یک شهر را برای همیشه تغییر دهد. برخی تصمیم‌ها، پیش از آن‌که ساخته شوند، نشانه‌های خود را در شیوه تصویب‌ آن بروز می‌دهند. زمانی که یک طرح شهری، پیش از آن‌که حتی فرصت ارائه پیدا کند. در کمتر از چند دقیقه به تصویب می‌رسد، باید نگران شد؛ نه از خودِ طرح، بلکه از مسیری که به این تصمیم ختم شده است. حالا زمزمه‌های بلندمرتبه‌سازی در رشت و برخی نقاط استان، دیگر صرفا یک شایعه نیست؛ طرحی که اگر جدی گرفته نشود، ممکن است پیش از آن‌که درباره‌…

زخم سبز

رشت، نگین فراموش‌شده شمال، در حال مرگی تدریجی و خاموش است؛ مرگی که حاصل نگاهی سودجویانه به منابع طبیعی و اجرای پروژه‌هایی برای نابودی آن است. این فرآیند نه ناشی از بی‌برنامگی یا ناآگاهی، بلکه نتیجه برنامه‌ریزی از پیش طراحی‌شده‌ای است که مسؤولان شهر خود بانی آن بوده‌اند. شهر باران اکنون در حال خفه‌شدن است: خفه در دود خودروها، خفه در زباله‌های انباشته در مسیر رودخانه‌ها و خفه در ساختمان‌های بلندی که مانند قارچ‌های سمی، بی‌هیچ برنامه و منطقی از هر سو سر برمی‌آورند و فضای شهر را مسموم کرده‌اند. اما آیا…

صفی‌نژاد سال‌هاست که مرده است!!!

روز‌‌هایی که در آن زندگی می‌کنیم، نتیجه ندیدن و نشنیدن‌ها پیرامون ‌اندیشه‌‌های افرادی چون مرحوم «جواد صفی‌نژاد» است. انسانی که نشنیده نشود انگار که مرده است و جامعه‌ای که نمی‌‌شنود هم مرده‌تر! امثال افرادی مانند صفی‌نژادها در تاریخ علم ایران که مربوط به جغرافیا و محیط‌زیست و منابع آب کم نبوده و نیستند. کسانی که هرچند تحصیلات در علوم نوین داشتند ولی با تلفیق علوم نوین با داشته‌‌های تاریخی برآمده از حافظه تاریخی و اجتماعی ایران‌ مدل‌‌های را برای دوام ایران مطرح می‌کردند. از ‌جمله حوزه تخصصی ایشان که خیلی برای این…

واکنش اول، واکنش دوم

در سال‌های اخیر، گیلان به یکی از کانون‌های اصلی تقاضا برای ساخت‌وساز در کشور بدل شده است؛ روندی که در ظاهر با شعار «رشد و توسعه» همراه است، اما در واقع، تکرار همان الگوی مخرب و ضد محیط‌زیستی است که پیش‌تر در بخش‌های دیگر ایران، پیامدهای فاجعه‌باری چون فرونشست زمین، آلودگی هوا و آب، از بین رفتن اراضی کشاورزی و تخریب اکوسیستم‌ها را رقم زده است. اکنون این الگو به گیلان رسیده است؛ استانی که هنوز نشانه‌هایی از هویت بومی، معیشت کشاورزی، طبیعت زنده و فرهنگ هم‌زیست با محیط، الگوهای معمار‌ی و نظام شهرنشینی را در خود حفظ…

تالاب انزلی؛ پرده آخر، واپسین نفس

نخستین نشست از سلسله‌برنامه‌های «برای تالاب انزلی» با عنوان «اکوتوریسم پایدار؛ گامی برای احیای تالاب انزلی»، روز چهارشنبه، نهم مهرماه ۱۴۰۴، در سالن اجتماعات اداره کل بنادر و دریانوردی استان گیلان در بندر انزلی برگزار شد. این نشست با مشارکت مؤسسه سبزکاران بالان، انجمن طرفداران توسعه انزلی و مرکز انزلی‌پژوهی طویلی و با حضور دکتر محمدتقی رهنمایی، دکتر فرزاد رشیدی و محمدرضا پورجعفری نویسنده و داستان‌نویس شکل گرفت. در ابتدای برنامه، نسیم طواف‌زاده، مدیرعامل مؤسسه سبزکاران بالان، گفت: «تالاب در فرهنگ ما همیشه جایگاهی…

ثبت رودخانه‌های رشت در فهرست میراث طبیعی

رئیس کمیسیون توسعه پایدار شورای رشت، از پیگیری طرح ثبت رودخانه های زرجوب و گوهررود و پیربازار در فهرست میراث طبیعی ایران خبر داد. «سید حسین رضویان»، رئیس کمیسیون توسعه پایدار شورای اسلامی شهر رشت، به ایسنا گفت: انتظار برای تکمیل شبکه فاضلاب شهری رشت برای بهبود وضعیت رودخانه ها، جز بلاتکلیفی و سردرگمی ثمری برای شهر نداشته است. تکمیل شبکه فاضلاب شهر رشت در سال گذشته به منابع مالی بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان با تخصیص صددرصد احتیاج دارد که با این شرایط اگر احیای دو رودخانه در گرو تکمیل آن شبکه…

ناترازی در اولویت‌بندی پروژه‌ها

هجدهم شهریور گفت‌وگویی با آقای «سعید رحمت‌زاده»، نماینده صومعه‌سرا، در خبرگزاری خانه ملت درج شد که در آن ایشان به‌عنوان نماینده معین شهرستان انزلی اظهار کرد: «با اختصاص ۱۷۳ میلیارد تومان از اعتبارات نمایندگی، پروژه تصفیه‌خانه فاضلاب بندر انزلی با سرعت در حال اجرا است این پروژه در آذرماه به بهره‌برداری می‌رسد تا معضل ورود مستقیم فاضلاب شهری به دریا و تالاب پایان یابد.» انتشار این خبر در رسانه‌ها نقدها و نظرهایی به دنبال داشت که نگارنده در جایگاه قضاوت نقدها نیست اما می‌خواهد کمی عمیق‌تر به موضوع بپردازد که چرا…

ثروتی که دود می‌شود

ما سرزمینی تولیدکننده و خلاق بودیم که برای هر مساله یک راهکار سازگار با طبیعت طراحی می‌‌کردیم اما اکنون به یک سرزمین مصرف‌کننده و با کم‌ترین خلاقیت تبدیل شده‌ایم. به‌نظر می‌رسد با هرگونه تولید خلاقانه به‌شدت مخالفیم، اگر رشد این فرهنگ مصرف‌گرایی، سم‌پاشی دشمن و یا مافیای تولید نیست پس از کجا نشأت می‌گیرد؟ بگذارید چند مثال بنویسم؛ به‌عنوان مثال در گذشته برای ذخیره و مدیریت آب راهکارهای سازگار با اقلیم طراحی می‌کردیم، خشکسالی در فرهنگ ما بوده، اما با آن سازگاری داشتیم، در مناطق خشک و گرم ایران از قنات و آب‌انبار…