محیط زیست

شورای عالی شهرسازی و معماری کشور در پی مخالفت طیف گسترده‌ای از آحاد جامعه گیلان، کارشناسان و مقاومت فعالان محیط‌زیست، پس از تصویب مصوبه بلندمرتبه‌سازی، درصدد است پهنه‌های مجاز برای ساخت ساختمان‌های بلندمرتبه را در سطح گیلان و شهرهای مختلف، از جمله رشت، انزلی، تالش و دیگر شهرهای گیلان به مرحله اجرا برساند. مصوبه‌ای که در نگاه نخست، پاسخی به نیاز مسکن، مدیریت زمین و حفظ اراضی کشاورزی در گیلان معرفی شده است. دفاعیه‌های طرح مصوب بلندمرتبه‌سازی درگیلان، «حفظ و صیانت از زمین‌های کشاورزی» را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین…

بررسی رابطه بین درختان و شهرها یعنی ورود به قلب تپنده پایداری شهری، سلامت عمومی و تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی است. این رابطه عمیقا همزیست‌گونه است، اما اغلب مملو از تنش و تعارض. در ادامه، نگاهی جامع به نحوه تعامل درختان و شهرها می‌اندازیم. از چالش‌هایی که با آن روبرو هستند تا مزایای بزرگی که ارایه می‌دهند. در یک شهر، درختان صرفا گیاهانی مجزا از هم نیستند؛ بلکه در مجموع به آنها جنگل شهری گفته می‌شود. این شامل هر درختی در پارک‌ها، حاشیه خیابان‌ها، حیاط خلوت‌ها و حتی آنهایی که در کوچه‌پس‌کوچه‌های فراموش‌شده…

امید جاهد- هَژِن - سال ۱۹۶۲ راشل کارسون، زیست‌شناس آمریکایی، با انتشار کتاب بهار خاموش یکی از مهم‌ترین هشدارهای زیست‌محیطی قرن بیستم را ثبت کرد. او روایت خود را از شهری آغاز می‌کند که در آن بهار از راه رسیده، درختان شکوفه داده‌اند و مزارع سرسبزند؛ اما سکوتی سنگین بر طبیعت حاکم است، زیرا دیگر آواز پرندگان شنیده نمی‌شود. کارسون این سکوت را نتیجه مصرف بی‌رویه آفت‌کش‌های شیمیایی می‌داند و هشدار می‌دهد که طبیعت، پیش از آن‌که فرو بپاشد، صدای خود را از دست می‌دهد. امسال، هنگام گذر از شالیزارهای تالش، ناخواسته به یاد…

بحث درباره طرح بلندمرتبه‌سازی در شهرهای رشت و بندرانزلی در ماه‌های اخیر به یکی از جدی‌ترین منازعات فکری استان تبدیل شده است. از مسوولان و مدیران‌اجرایی گرفته تا اساتید دانشگاه، شهرسازان، معماران، فعالان محیط‌زیست، روزنامه‌نگاران و کنشگران اجتماعی، هر یک از زاویه‌ای به این موضوع پرداخته‌اند. شاید مهم‌ترین دستاورد این اتفاق نه موافقت یا مخالفت با ساخت برج‌ها، بلکه شکل‌گیری یک گفت‌وگوی‌عمومی درباره آینده توسعه‌گیلان باشد. مرورِ ده‌ها یادداشت، گفت‌وگو و تحلیل در موافقت یا مخالفت با این طرح نشان می‌دهد که فراتر از…

اخیرا مطالعاتی با هدف بررسی ضرورت، مکان‌یابی و تدوین ضوابط استقرار ساختمان‌های بلند در شهر رشت و انزلی انجام شده است. بدون تردید، انجام چنین مطالعاتی از الزامات برنامه‌ریزی شهری برای هدایت توسعه کالبدی شهرهاست. اما هدف این یادداشت بررسی انتقادی نتایج و رویکردهای حاکم بر مطالعات انجام‌شده است؛ مطالعاتی که می‌توانند مبنای تصمیمات مهم مدیریت شهری و سیاست‌گذاری آینده رشت و انزلی قرار گیرند. گزارش مذکور با بهره‌گیری از تحلیل‌های مکانی و روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره، پهنه‌هایی را برای توسعه عمودی شهر پیشنهاد کرده است…

در هر جنگی، لحظه‌ای فرا می‌رسد که دولت‌ها ناچار می‌شوند میان اولویت‌ها انتخاب کنند. منابع محدود است، تهدیدها واقعی است و هر تصمیم، هزینه‌ای دارد. اما همین انتخاب‌هاست که نشان می‌دهد یک حکومت، امنیت را چگونه تعریف می‌کند؛ امنیت برای مردم یا امنیت برای ساختار قدرت؟ در روزهای اخیر، علی خضریان، نماینده تهران، در نشست با وزیر راه و شهرسازی پیشنهاد ساخت "شهرهای حکمرانی" در دل کوه برای حفاظت از مدیران و مسئولان در شرایط جنگی را مطرح کرد و هم‌زمان گفت که پروژه‌هایی مانند توسعه شبکه فاضلاب را می‌توان چند سال به تعویق…

امروز دهم ماه اسد است. سرطان را پشت سر گذاشتیم و چیزی به سنبله که مورد علاقه من است نمانده است. آفت پروانه سفید برگخوار از یکی دو ماه قبل و دقیقا سر موعد مقرر هر سال، حضورش را در جنگل‌های هیرکانی گیلان اعلام عمومی کرده است. این آفت سال گذشته تمام گیلان را تحت پوشش خود درآورد و برگی نمانده که نخورده و نجویده باشد. کاری به آمارها و رقم‌های رنگارنگ آدم‌های درشت جهاد کشاورزی ندارم که مدام از موفقیت عملیات مبارزه خود می‌گویند. سوال جدی‌تر دیگری تمام ذهن من را مشغول کرده اینکه آیا احیانا کسی در این جمع از خود گذشته و دلسوز…

هشتم اَمرداد، روز جهانی جنگل، فرصتی است برای یادآوری یک حقیقت ساده اما فراموش‌شده؛ جنگل فقط مجموعه‌ای از درختان نیست. جنگل یک نظام زنده و پیچیده است که حیات انسان، آب، خاک، تنوع زیستی، اقلیم و حتی آینده اقتصادی و اجتماعی سرزمین به آن وابسته است. هر درختی که در جنگل می‌روید، بخشی از یک شبکه بزرگ‌تر است؛ شبکه‌ای که اگر آسیب ببیند، آثار آن نه‌تنها در عرصه جنگل، بلکه در شهرها، روستاها، رودخانه‌ها، کشاورزی و زندگی میلیون‌ها انسان نمایان خواهد شد. در میان جنگل‌های ایران، جنگل‌های هیرکانی جایگاهی کم‌نظیر دارند. این…

ساخت‌وساز در اراضی ناشی از پس‌روی دریای خزر ممنوع اعلام شده است. هر چند که دولت‌ها سال‌ها برای آزادسازی حریم ۶۰ متری و تصویب مصوبات مشابه ضرب‌الاجل تعیین کرده‌اند اما همچنان خود یکی از بزرگ‌ترین ناقضان این قوانین هستند. با تصویب دولت، هرگونه تملک، تصرف و ساخت‌وساز در اراضی مستحدث ناشی از پس‌روی دریای خزر ممنوع شد. برخی این مصوبه را برای جلوگیری از زمین‌خواری، پاسداشت زیست‌بوم‌های ساحلی و حفظ مالکیت عمومی موثر می‌دانند. شینا انصاری، رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست، از استانداران استان‌های ساحلی شمال، به…

آنچه در ادامه می‌آید، صرفا پاسخ به چند پرسش نیست؛ بلکه حاصل سال‌ها تجربه در طراحی سازه، ارزیابی رفتار لرزه‌ای ساختمان‌ها، مطالعات ساختگاه و مشارکت در پروژه‌های عمرانی شمال کشور است. این یادداشت نه مخالفتی با بلندمرتبه‌سازی است و نه دفاعی بی‌قید و شرط از آن؛ بلکه تاکیدی است بر این اصل که توسعه شهری، زمانی ایمن و پایدار خواهد بود که بر پایه شناخت علمی زمین، طراحی دقیق و مسوولیت‌پذیری حرفه‌ای استوار باشد. در سال‌های اخیر، با طرح توسعه ساختمان‌های بلند در شهرهایی مانند رشت و بندرانزلی، این پرسش بیش از گذشته مطرح…