آرشیو برچسب

مرمت

سراهای تاریخی،قطب‌های جدید گردشگری باشند

بازار تاریخی رشت یکی از بازارهای مهم ایرانی است که به‌ویژه از دوران صفوی به بعد با رونق تجارت ابریشم، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. این بازار در دوران قاجار و پهلوی نیز به‌دلیل قرارگیری در محل تبادلات فرهنگی و تجاری ایران با غرب، نقش بسیار مهمی در تاریخ داشته است. بازشناسی ارزش‌های کالبدی بازاررشت در وضعیت اخیر که به‌دلیل اعتراضات سال گذشته طعمه حریق شد و فرآیند بازسازی آن در حال انجام است، ضروری به نظر می‌رسد. قدیمی‌ترین نقشه‌ای که از محدوده بازار موجود است، نقشه دوره ناصری است که توسط ذوالفقار…

کارکردهای تشویقی و بازدارنده

آیا قانون معافیت ابنیه و اماکن ثبت شده در فهرست آثار ملی از پرداخت عوارض شهرداری برای بازار رشت هم صدق می‌کند؟ اسناد منتشرشده در این مجموعه، به‌طور مستقیم به واقعه آتش‌سوزی بازار رشت نمی‌‌پردازند (که در یادداشت‌های دیگر به تفسیر به آن پرداخت خواهم کرد)، بلکه به لایه‌ای عمیق‌تر و ریشه‌ای‌تر از مساله اشاره دارند؛ یعنی بافت تاریخی بازار، حریم‌‌های پیرامونی آن و مجموعه ضوابطی که با هدف حفاظت، سامان‌دهی و هدایت تحولات این پهنه تدوین شده‌‌اند. بااین‌حال، بازخوانی این اسناد در بستر زمانی پس از حادثه هولناک…

پایان یک تاریخ یا آغازی برای احیا؟

در پی وقوع آتش‌سوزی گسترده در بازار تاریخی رشت طی اعتراضات دی ماه 1404، من به همراه دکتر «محمدمهدی رییس‌ سمیعی»، بازدید میدانی جامعی از بنا‌های آسیب‌دیده به عمل آوردیم. هدف از این بررسی، ارزیابی مستقیم خسارات، واکاوی عوامل موثر و مستندسازی شرایط برای ارائه تحلیلی مبتنی بر مشاهده عینی بود. ماحصل این مشاهده میدانی در قالب دو یادداشت مستقل ارایه خواهد شد. یادداشت نخست، که متن حاضر بخشی از آن است، به تحلیل علمی و عمیق ریشه‌‌های مساله، آسیب‌شناسی ساختاری و الزامات فنی مرمت خواهد پرداخت. یادداشت بعدی نیز به ارایه…

وقت تنگ است و فرصت سوگ نیست

بازار رشت دیرزمانی‌ست که در آتش بی‌توجهی و سهل‌انگاری می‌سوزد. از همان زمانی که پای موریانه بیش از انسان به کاروانسراهایش رسید. دقیقا همان‌جا که بافت تاریخی، بافت فرسوده خوانده شد. مجموعه‌ای که خود یکی از هسته‌های نخست شکل‌گیری رشت محسوب می‌شود، همزمان معرف سبک معماری خاص شمال کشور، دوره زمانی، روند شکل‌گیری و حافظِ تاریخی است که بر این شهر و مردمانش گذشته. هر کاروانسرا خود یک سند ملی زنده است. چنان‌که می‌بینیم در کاروانسرای طاقی کوچک داخل یکی از حجرات سنگ نوشته‌ای موجود است که متن آن بدین قرار است:…

زخمِ دوم

بازار رشت هنوز از آتش‌سوزی اخیر نفس‌نفس می‌زند اما خطر دیگری نه در خاکستر حجره‌ها که در پشت میز‌های تصمیم‌گیری پنهان شده است. ۵ هکتار از میراث ۳۲ هکتاری بازار رشت در اعتراضات 18 دی ماه سوخت. پیش از آن‌که دودش فروبنشیند، زمزمه‌ی دوطبقه‌کردن بخش‌‌های آسیب‌دیده بالا گرفت؛ تصمیمی که با ثبت ملی بازار و اصول مرمت میراثی در تضاد آشکار است. بازاری که بیش از یک قرن، بدون بتن و آهن و طبقات اضافی، قلب تپنده شهر بوده، حالا در آستانه‌ی جراحی‌ای ایستاده که نامش را «بازسازی» گذاشته‌‌اند. زمزمه‌‌‌هایی از بازسازی و دوطبقه‌کردن…

30 شهر گیلان گرفتار بافت فرسوده

درحالی‌که ۳۰ شهر گیلان با معضل حاد فرسودگی مواجهند و رشت به‌تنهایی هزاران هکتار بافت فرسوده و سکونتگاه غیررسمی دارد، صدور ۱۸۰۰ پروانه نوسازی و وعده اجرای پروژه‌های پراکنده، این سوال را مطرح می‌کند که آیا اقدامات پراکنده می‌تواند این بحران چند دهه‌ای را مهار کند یا فقط مسکنی موقت است؟ «محمدمهدی علیزاده»، مدیرکل راه و شهرسازی گیلان، در شورای بازآفرینی شهری، از صدور ۱۸۰۰ پروانه نوسازی در بافت فرسوده استان خبر داد. وی گفت: هشت پروژه بازآفرینی در رشت، بندرانزلی، لاهیجان و کیاشهر در سال ۱۴۰۴ و از محل ردیف اعتباری تملک…

ضرورت حفاظت از دانشسرا

حلقه گمشده ارزش‌گذاری بناهای تاریخی در رشت کجاست؟ ما در حقیقت چه چیزی را ارزشمند می‌دانیم؟ آیا تاریخ و میراث می‌تواند برای ما ارزش‌آفرینی داشته باشد؟ و امروزه نحوه برخورد ما با تاریخ و میراث باید چگونه باشد؟ پرسش‌های بسیاری وجود دارد که هرچه به لایه‌های عمیق‌تر تاریخ و میراث می‌پردازیم، درمی‌یابیم سطح‌بندی‌های متعددی وجود دارد که اهمیت هرکدام به اولویت نیست، بلکه به میزان شناخت ما و توان دسترسی به آن لایه‌هایی بستگی دارد که هنوز کشف نشده‌اند. محله ساغریسازان و تک‌تک اجزا و مناسبات آن یکی از این نمونه‌هاست؛ جایی که امروز یکی…

«کاژه» اقامتگاهی که الگوی مرمت شد

عصر دیروز 14 شهریور ماه، شاهد جشن احیا و مرمت خانه تاریخی حق‌شناس بودیم که از این پس، قرار است با اهدافی جدید به زندگی خود ادامه دهد. اما همزمان، شاهد تخریب خانه تاریخی مشکاتی در سبزه میدان‌رشت هم ‌هستیم، اولی به همت مالکان شخصی و دومی با چشم‌پوشی متولیان میراث‌فرهنگی. یک سال و نیم پیش که پرده مزایده فروش بر جداره خارجی خانه تاریخی «حق‌شناس» آویخته شد، دل‌نگران بودیم که یک پارکینگ به کوچه «سعید‌الملک» اضافه شد. کوچه‌ای نزدیک به بازار بزرگ رشت که از بس خانه‌های تاریخی‌اش را یکی یکی تخریب کرده و به پارکینگ تبدیل…

احیای هویت رشت

شنیده‌ها حاکی از آن است که شهر رشت، این گوهر سرسبز شمال ایران، در آستانه تحولی بزرگ در حوزه گردشگری قرار گرفته است. دعوت از سرمایه‌گذاران برای توسعه این بخش، پس از سال‌ها انتظار، نویدبخش آینده‌ای روشن برای شهری است که پتانسیل‌هایش مدت‌ها در سایه غفلت پنهان مانده بود. تلاش‌های بی‌وقفه مسئولان شهرداری رشت برای به ثمر نشاندن این ابتکار، ستودنی است و می‌تواند سرآغازی برای شکوفایی اقتصادی و تقویت پیوندهای اجتماعی در این شهر باشد. اگر این برنامه‌ها، آن‌گونه که در تبلیغات و وعده‌ها آمده، با جدیت پیش روند، رشت می‌تواند…

بختک آشپزخانه صنعتی بر بنای میراثی هتل ایران

بنای هتل ایران، قدمتی کمتر از صد سال، همچون دیگر بناهای مجموعه میدان شهرداری رشت، روایت‌گر تحول معماری در گیلان است. سبک معماری این بنا، همچون عمارت‌های؛ بلدیه، اداره پست و مریضخانه بلدیه با گنبد‌های پیازی، معماری نئوکلاسیک روسی دارد. این ساختمان که اکنون تحت تملک میراث‌فرهنگی است، یک سال است توسط صندوق احیا برای مرمت و بهره‌برداری واگذار شده است. در نخستین روز از شهریورماه، وزير ميراث فرهنگي، گردشگری و صنایع‌دستی از کارگاه مرمت عمارت بلدیه و هتل ایران بازدید کرد و همان‌قدر که از شهرداری رشت از مرمت بلدیه برای…