جنگ کریدورها و جایگزینی مسیرهای جدید ترانزیتی همچنان برقرار است. مسیری که در جنوب ایران با کریدورهایی مانند هند-دریای عرب قصد دور زدن ایران را دارد و در شمال با ابتکار هندیها برای راهاندازی کریدور میانی، ایران پشت سر گذاشته میشود. با اینحال ایران خصوصا در شمال هنوز مزیتهای خود را دارد.
در شرایطی که حلقه محاصره دریایی آمریکا در آبهای جنوبی تنگتر و صادرات نفت با افت محسوسی مواجه شده است؛ این محدودیتها در تردد کشتیها، روند ورود و خروج کالا از بنادر جنوبی اختلال وارد کرده است. این وضعیت، تامین و واردات کالاهای اساسی را مختل کرده و سیاستگذاران را به فکر بازنگری در اولویتهای لجستیکی ایران انداخته است.
دولت تلاش دارد با تقویت بنادر شمالی و توسعه زیرساختهای حملونقلی در حاشیه دریای کاسپین، بخشی از فشار واردشده بر مسیرهای جنوبی را جبران کند. تسریع در اجرای پروژه راهآهن رشت ـ آستارا، توسعه امکانات اسکلهها و پایانههای بندری و افزایش ظرفیت پذیرش کشتیها به خصوص در سواحل گیلان، از جمله اقداماتی است که در دستور کار قرار گرفته است.
گیلان با برخورداری از سه بندر آستارا، انزلی و بندر نسلسوم کاسپین، نقشی کلیدی در راهبرد جدید ترانزیتی کشور پیدا کرده است. در همین خصوص«هادی حقشناس»، استاندار گیلان، در گفتوگو با خبر صدا و سیما گفته است: درصددیم با همکاری کشورهای حاشیه دریای خزر، بخشی از کالاهای اساسی را از این مسیر وارد کنیم. در این کشورها ظرفیت بینظیری برای تامین گندم، ذرت و سویا وجود دارد.
او افزود: در جنگی که اتفاق افتاده، نگاه سیاستگذاران و برنامهریزان کشور بیش از گذشته به سمت دریای کاسپین معطوف شده است. زمانی بندرانزلی تنها چند اسکله داشت، اما امروز فقط در گیلان بیش از ۲۰ اسکله برای تخلیه و بارگیری کالا فعال است.
استاندار گیلان اظهار کرد: ریل قطار از سمت جمهوری آذربایجان تا آستارا امتداد دارد. سال گذشته برای اجرای راهآهن رشت-آستارا، ۱۶۲ کیلومتر از اراضی مسیر خریداری شد که بخشی از مطالبات مردم هنوز پرداخت نشده، اما این مبالغ حتما در سال جاری تسویه میشود.
هرچند مقامهای کشوری و استانی از جنگ و تغییر جهت راهبردی ایران به سمت دریای خزر سخن میگویند، اما آمار رسمی درباره میزان کاهش صادرات نفت و حجم اختلال در بنادر جنوبی هنوز به صورت رسمی منتشر نشده است. موضوع فوق میتواند از ابعاد این چرخش لجستیکی تصویری روشنتر ارائه دهد.
