توسعه

رشت و گیلان امروز به صحنه‌ای برای نمایش نوعی از قدرت و توسعه تبدیل شده‌اند؛ توسعه‌ای که بسیاری از الگوها و طرح‌های آن در دیگر نقاط ایران و حتی در تهران که زمانی می‌توان آن را «پایتخت باغ‌های ایران» دانست با چنین شدت و گستردگی چیزی جز ناترازی انرژی تخریب محیط زیست و ناپایداری نبوده. با این حال، همین الگوی توسعه از سوی نهادهای بالادستی، به‌عنوان نسخه‌ای واحد، به رشت و گیلان ابلاغ و تحمیل می‌شود. برای به ثمر نشستن این طرح‌ها از جمله بلندمرتبه سازی که به‌صورت رسمی از سوی دستگاه‌های بالادستی ابلاغ می‌شوند، شرکت‌های…

نظام برنامه‌ریزی و ساختار قانونی و اجرایی کشور طی دهه‌های متمادی به تدوین اصول و ضوابطی منجر شده است که بر اساس آن، مدیریت و اداره کشور با نقش‌آفرینی اشخاص حقیقی و حقوقی و در چارچوب قوانین، اقدام به اتخاذ تصمیم‌ها و رویکردهایی می‌کند؛ تصمیم‌هایی که آثار و پیامدهای آن‌ها تا درونی‌ترین لایه‌های زندگی شهروندان نفوذ کرده و آینده سرزمین را ترسیم می‌کند. در این میان، برخی مفاهیم و کلیدواژه‌ها همانند یک «مد» یا گرایش مقطعی در بازه‌های زمانی خاص به کانون توجه نظام قانون‌گذاری و اجرایی تبدیل می‌شوند. کارنامه این مفاهیم…

کتاب انقلاب‌هایی در کند و کاو توسعه نوشته‌ی رابرت چمبرز و ترجمه‌ی مهدی گنجیان یکی از مهم‌ترین آثار در حوزه‌ی مطالعات توسعه،  فقر، و روش‌های مشارکتی است. چمبرز در این اثر می‌خواهد یک تغییر اساسی در شیوه‌ی فهم و اجرای توسعه ایجاد کند. پیام مرکزی او این است که توسعه نباید از نگاه کارشناسان بیرونی و قدرتمندان تعریف شود، بلکه باید از تجربه، دانش، و اولویت‌های خود مردم فقیر و حاشیه‌نشین آغاز شود. او نشان می‌دهد که بسیاری از برنامه‌های توسعه، هرچند با نیت کمک به فقرا طراحی می‌شوند، در عمل چون بر پایه‌ی…

شهر را نمی‌توان تنها مجموعه‌ای از خیابان‌ها، ساختمان‌ها، پل‌ها و تاسیسات شهری دانست. شهر پیش از آنکه یک کالبد فیزیکی باشد، یک سازمان اجتماعی زنده است؛ موجودیتی پویا که حیات آن به کیفیت روابط اجتماعی، مشارکت شهروندان، کارآمدی نهادهای مدیریتی و توانایی آن در مواجهه با بحران‌ها وابسته است. در این نگاه، شهروندان صرفا ساکنان شهر نیستند، بلکه صاحبان، بازیگران و کنشگران اصلی آن به شمار می‌آیند. از همین منظر، مفهوم «تاب‌آوری شهری» به یکی از مهم‌ترین رویکردهای برنامه‌ریزی و مدیریت شهری در جهان تبدیل شده است؛ رویکردی که…

وقتی خبرها از پشت درهای بسته بیرون می‌زنند، یعنی تصمیمی در راه است که می‌تواند چهره یک شهر را برای همیشه تغییر دهد. برخی تصمیم‌ها، پیش از آن‌که ساخته شوند، نشانه‌های خود را در شیوه تصویب‌ آن بروز می‌دهند. زمانی که یک طرح شهری، پیش از آن‌که حتی فرصت ارائه پیدا کند. در کمتر از چند دقیقه به تصویب می‌رسد، باید نگران شد؛ نه از خودِ طرح، بلکه از مسیری که به این تصمیم ختم شده است. حالا زمزمه‌های بلندمرتبه‌سازی در رشت و برخی نقاط استان، دیگر صرفا یک شایعه نیست؛ طرحی که اگر جدی گرفته نشود، ممکن است پیش از آن‌که درباره‌…

برخی پروژه‌‌های شهری، صرفا سازه یا سرمایه‌گذاری صرف نیستند؛ آن‌ها به آینه‌ای تبدیل می‌شوند که نسبت مدیران با قانون را بازتاب می‌دهد. در این موارد، پرسش اصلی نه درباره پیشرفت فیزیکی کار و نه حتی بازگشت سرمایه، بلکه به قواعد حاکم بر شهر در مواجهه با پروژه‌‌های بزرگ است که آیا هم‌چنان پابرجا می‌مانند یا دچار تفسیر‌های منعطف می‌شوند؟ در سنوات اخیر، تجربه‌‌‌هایی در مدیریت شهری به دست آمده که نشان می‌دهد گاهی حل یک گره اجرایی به بهای باز شدن چند گره حقوقی منتهی می‌شود. پروژه‌‌‌هایی که سال‌ها متوقف مانده‌‌اند، با ورود…

بادها به بلندای سبز و کهن دیلمان که می‌رسند، ترانه‌خوان اندوه می‌شوند و آدمیان سر در گریبانِ غریبانه خویش راوی دردی عمیق می‌شوند که در زمین و زمان و جانشان ریشه دوانده است. آن‌ها دهان که باز می‌کنند از انفجارهای دهشتناکی سخن می‌گویند که ردشان بر پیکر کوه‌ها، تپه‌ها و خانه‌هاشان هویداست. آنان انگشتان لرزان خویش را بر ترک دیوارها می‌کشند و با هر غریو مهیب به کارخانه‌ای می‌اندیشند که آب و سنگ را می‌بلعد و کیسه‌های سیمان را روانه بازار می‌سازد. وقتی غول نیستی در مراتع مُرده تنوره می‌کشد، مردمک‌های لرزان در کاسه‌های…

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست گیلان گفت: درمرحله گذر از مرحله تاب‌آوری پذیرش جمعیت هستیم. افزایش جمعیت در اکوسیستم‌‌های مختلف استان آسیب‌رسان و غیرقابل برگشت خواهد بود. «فرهاد حسینی طایفه» به ایرنا اظهار کرد: تراکم جمعیتی در گیلان با ۱۴ هزار کیلومترمربع مساحت بیش از سایر استان‌هاست. مدیرکل حفاظت محیط‌زیست گفت: درحال عبور از مرحله تاب‌آوری هستیم اما به‌زودی این وضعیت غیرقابل بازگشت خواهد بود؛ تاب‌آوری و اشغال این سرزمین به درجه‌ای رسیده که باید به این مساله بیاندیشیم که تا چه میزان جمعیت مهاجر را پذیرا…

شهر رشت در دهه‌های اخیر شاهد رشد نامتوازن شهری بوده که بیشتر بر محور گلسار متمرکز شده است. این تمرکز سبب شکل‌گیری نابرابری فضایی، رکود در سایر محلات و ضعف در نظام حمل‌ونقل و کیفیت زیست شهری شده است.  استخر عینک، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین پهنه‌های آبی شهری شمال کشور، ظرفیتی استراتژیک برای بازتعریف الگوی توسعه رشت دارد. عینک می‌تواند در بازآفرینی کالبدی، فرهنگی و اقتصادی شهر با تکیه بر طراحی شهری نوین و اصول انسان‌محور، به کانونی برای توسعه پایدار و بازتوزیع جریان زندگی شهری بدل شود. در چند دهه‌ی اخیر…

موج معکوس مهاجرت به گیلان، که این‌بار از کلان‌شهرها و بخش‌هایی از پایتخت به‌سوی این استان جریان یافته در حال دگرگون کردن لایه‌های فرهنگی، زبانی و ‌محیط‌زیستی گیلان است. این تغییر جهت تاریخی نه‌تنها زبان و هویت گیلکی را در موقعیتی تازه قرار داده، بلکه ظرفیت محدود زیرساخت‌ها و محیط ‌زیست استان را با چالش‌هایی مواجه کرده که بدون سیاست‌گذاری دقیق، می‌تواند سیمای آینده گیلان را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار دهد. گیلان در دهه‌های گذشته بیشتر ایفاگر نقش «مبدأ مهاجرت» بود تا مقصد آن؛ بسیاری از ساکنان به‌ویژه جوانان…