موضوع بلندمرتبه سازی در شهرهای رشت و انزلی و طرح آن از سوی مدیران شهری و استانی در ماههای اخیر به یکی از چالشهای اساسی بین فعالان مدیریتشهری و تشکلهای مدنی تبدیل شده است. در پی سلسله گزارش و یادداشتهای مرور، پیرامون این طرح، این رسانه بدنبال انعکاس دیدگاههای مدیران و شخصیتهای اثر گذار استان بوده و این بار پای صحبت رییس اتاق بازرگانی گیلان نشسته است.
«سامان نظریمعافی» رییس اتاقبازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی گیلان، مدیر شرکت مهراس گیلپاک و از فعالان اقتصادی استان است که در حوزه تجارت، تولید و بستهبندی صنایع غذایی فعالیت دارد. از سوی دیگر، او در انتخابات میاندورهای 1403 بهعنوان رییس اتاق گیلان انتخاب و برنامههای او بر توسعه تجارتخارجی، حمایت از تولید و تقویت همکاریهای اقتصادی متمرکز شده است.
نظری، رییس دوره دهم اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی گیلان و عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران است که در رشتههای شیلات، واردات چوب و انواع ورقهای چوبی، صادرات چای، مواد غذایی و بهداشتی فعالیت قابل توجهایی دارد.
***
*اخیرا مطلع شدید که وزارت راهوشهرسازی، طرحی را در استانهای شمالی پیاده میکند که در بعضی از شهرهای مهم این نواحی پروژههای بلندمرتبه سازی اجرا شود. از آنجایی که مهندسین مشاور طرح این برجها در هفتههای گذشته در شهرهای رشت و انزلی شروع بکار کرده اند و مقدمات کار را فراهم کرده اند میخواهیم بدانیم اتاق بازرگانی در این نوع ملاحظات شهری تاچه اندازه دخیل است و این نوع پروژهها تا چه حد به توسعه شهرهای استان کمک خواهد کرد؟ آیا اتاق در اجرای آن مشارکت خواهید داشت یا خیر؟
– خیر، اتاق بازرگانی در این مساله دخیل نیست چون این موضوع یک مبحث عمرانی است. ولی اگر بخواهید نظر اتاق را جویا شوید؛ پروژه بلندمرتبه سازی طرح بسیار خوبی برای آینده استان به نظر میرسد. ولی مسالهای که وجود دارد اینست که این قبیل پروژهها وقتی به مرکز استان میرسند و در مدار اجرایی قرار میگیرند یک سری سرعتگیرهایی برایش میگذارند که موجب میشود یک مقدار حرکت آن در استان سخت و کند می شود.
به عنوان مثال، در همین بحث بلندمرتبه سازی چون دستورالعملها از تهران صادر میشود، نمیدانم چه مشکلی با استان دارند، آنقدر قوانین عجیب و غریب برایش میگذارند که ممکن است اصلا اجرایی نشود و اتفاق نیافتد.
متاسفانه جایگاه گیلان در برخی شاخصهای اقتصادی با ظرفیتهای واقعی استان فاصله دارد و این استان در بخشهایی از توسعه عمرانی و اقتصادی عقبماندگیهایی دارد
* میدانید که در صورت اجرای طرح بلندمرتبه سازی در گیلان ما با خیل عظیم مهاجرت و افزایش جمعیت در استان مواجه خواهیم شد که نیازمند ایجاد زیرساخت و خدمات رفاهی هستیم. آیا اتاق بازرگانی میتواند با توجه به ظرفیتی که از تجار و بازرگانان دارد سرمایه بخشی از این خدمات را تامین کند؟
– اتاق بازرگانی میتواند در زمینه ایجاد گشایش برای سرمایهگذاری و رفع موانع اقتصادی نقشآفرین باشد. در همین زمینه اخیرا در نشستی به اتفاق استاندار گیلان، معاونین و مدیران کل استان، رایزنیهایی با مسوولان ملی برای کاهش موانع و دستورالعملهایی که روند سرمایهگذاری در گیلان را دشوار میکند، انجام شده است. یکی از همین بحثها، موضوع بلندمرتبه سازی و مباحث عمرانی استان بود که مسوولان در جلسه مطرح کردند و خواستار این بودند کمی از دستورالعملهای مرتبط با گیلان کاسته شود. ما هم در بخش اقتصادی صحبتها و مطالبات خود را را ارایه کردیم.
* ازحیث اینکه این طرح کشوری است در مطالعات و اجرای آن چندان از نظرات کارشناسان و صاحب نظران استان استفاده نشده. به نظر شما آیا بهتر نبود در حوزههای مختلف حتی اتاق های بازرگانی، اصناف و دیگر تشکل های اقتصادی مشورت می گرفتند؟
– ببنید بعضی مواقع برخی دوستان در استان نظراتشان شعارگونه است. دولت اگر میخواهد حرکتی در استان اجرایی شود باید دستورالعملهایش را مثل سایر استانهای دیگر تعیین کند. راه دور نرویم در همین استان مازندران چه چیزهایی را میبینید؟ چرا آن اتفاقها را در گیلان نمیبینید. الان قرار است آن اتفاق درگیلان بیافتد. ما باید اینجا تسهیلگری کنیم.
* آیا اتاق بازرگانی آمادگی این را دارد که در راستای تسهیلگری و کمک به پروژه بخشی از مصالح ساختمانی مورد نیاز طرح را از توان تولید کنندگان استان تامین کند و مصالح ساختمانی مورد نیاز پروژه از استانها و کلانشهرهای دیگر تامین نشود؟
– متاسفانه جایگاه گیلان در برخی شاخصهای اقتصادی با ظرفیتهای واقعی استان فاصله دارد و در بخشهایی از توسعه عمرانی و اقتصادی عقبماندگیهایی دارد. اگر قرار است طرحهای بزرگ ساختمانی و سرمایهگذاری در استان اجرا شود، باید شرایطی فراهم شود که سرمایهگذار بتواند با هزینه منطقی فعالیت کند و در عین حال ظرفیت تولیدکنندگان و مصالح ساختمانی داخل استان نیز مورد توجه قرار گیرد.
اینجا بحث اینست که یک سرمایه گذار به دنبال ساخت پروژه اش با ارزانترین حالت ممکن است نه اینکه استانداردها را پایین بیاورد.
در مورد استفاده از مصالح ساختمانی تولید استان باید بگویم که بعنوان مثال اگر سرمایه گذار سازنده قصد دارد از سیمانخزر استفاده کند این کالا نمیتواند گرانتر از سیمان شاهرود باشد. اگر سرمایهگذار ببیند قیمت سیمان و حمل آن در خارج از استان به مراتب ارزانتر از سیمان تولید استان است حتما از کالای تولیدی خارج از استان استفاده میکند.
شما نمیتوانید برای سرمایهگذار تعیین تکلیف کنید از چه مصالحی و از کدام استان آن را تامین کند. مطمئن باشید اگر محصول تولید استان خوشنام و هم قیمت با سایر تولیدات خارج از استان باشد سرمایه گذار حتما از آن استفاده خواهد کرد.
اگر قرار است طرحهای بزرگ ساختمانی و سرمایهگذاری در استان اجرا شود، باید شرایطی فراهم شود که سرمایهگذار بتواند با هزینه منطقی فعالیت کند و درعین حال ظرفیت تولیدکنندگان و مصالح ساختمانی داخل استان نیز مورد توجه قرار گیرد
*آیا این به معنی ضعف تولیدات مصالح ساختمانی در استان است؟
– این موضوع در تخصص من نیست. چون در جریان قیمتها نیستم و باید کارشناسان نظر بدهند و من متخصص نیستم که در این اظهارنظر کارشناسی داشته باشم.
* بعنوان فعال بازرگانی در استان، پروژه بلندمرتبهسازی را برای استان چقدر مفید یا خسارت بار میدانید؟ بود و نبود این طرحها چگونه میتواند به توسعه گیلان کمک کند؟
– بلندمرتبه سازی را هزار درصد مثبت میبینیم. متاسفانه در چنین موضوعاتی همیشه یک سری صحبتهای حاشیهای ما را از موضوع و هدف اصلی دور میکند. مثلا در بحث محیط زیست به مشکلات و تبعات آن اشاره میکنند بی آنکه بررسی کنند آیا در استانهای دیگر چنین مشکلاتی به وجود آمده یا خیر؟
یا اینکه موضوعاتی که در مباحث محیطزیستی طرح اشاره میکنند آیا واقعا در گیلان هم اثرات منفی دارد یا تنها میخواهید سخنی گفته باشید که مساله برایتان خیلی مهم است! کسانی که چنین دغدغههایی دارند آیا موفق شدند مشکلات پسماند سراوان را حل کنند؟! آیا کارهای دیگر را حل کردید؟ پس با شاید و اگر و اما کار پیش نمیرود. متاسفانه گیلان یکی از استانهایی است که به تعداد مویسر، برای هر کار و پروژهای حواشی دارد و آنقدر که برای موضوعات مختلف حاشیه ایجاد میکنیم به متن و موضوع اصلی نگاه ویژه نداریم.
*با این توصیف، اتاق بازرگانی چقدر میتواند به پیشبرد طرح بلندمرتبه سازی در استان کمک کند؟
– صد درصد. شک نکنید در صحنه اقتصادی و بازرگانی، فعالان اتاق بازرگانی هرکجا که جریان سودآوری مهیا باشد ورود خواهند کرد. بعنوان مثال، کار من تولید غذا در استان و کشور است. حال یک پروژه ای در حوزهای دیگر بغیر از غذا برای من فراهم میشود که در آن سودآوری وجود دارد. یقینا ورود خواهم کرد.
استانهای شمالی در آینده استانهای معین کشور در سرمایهگذاری خواهند بود. اما سردسته آنها گیلان است. چون در سایر استانهای شمالی پیش از این سرمایه گذاریهای متعدد شده، چیزی که تا کنون در گیلان شاهد نبودیم و الان در استان ما زمین بیشتری برای کار فراهم است
* پس شما اجرای این طرح درگیلان را گامی برای توسعه در سالهای آینده میبینید؟
– ما برای بلندمرتبه سازی در استان سرمایهگذار بسیار زیادی داریم. بغیر از آن به دلیل جنگ و تحولات اخیر منطقهای سرمایه گذارانی از آن مناطق بهدنبال فرصتهای سرمایهگذاری در استانهای شمالی بخصوص گیلان هستند.
معتقدم استانهای شمالی در آینده استانهای معین کشور در سرمایهگذاری خواهند بود. اما سردسته آنها گیلان است. چون در سایر استانهای شمالی پیش از این سرمایه گذاریهای متعدد شده، چیزی که تاکنون در گیلان شاهد نبودیم و الان در استان ما زمین بیشتری برای کار فراهم است.
گیلان از ویژگیهای جغرافیایی منحصربهفردی برخوردار است. ما در گیلان هم دشت، دریا و کوه را با هم داریم ظرفیتی که در دو استان دیگر شمالی به مانند گیلان وجود ندارد. پس ما میتوانیم بعنوان استان معین اصلی مطرح شویم.
ولی لازمهاش اهمیت آن در نگاه حاکمیت و به ویژه به استان است. باید ظرفیتهای اقتصادی، جغرافیایی و بندری این استان در سیاستگذاریهای ملی بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.