توسعه

بلندمرتبه‌سازی، اگر تنها به افزایش تعداد طبقات ساختمان‌ها محدود شود، نمی‌تواند به تنهایی پاسخگوی چالش‌های پیچیده شهرهای امروز باشد. اما اگر این سیاست در قالب یک برنامه جامع، مرحله‌بندی‌شده و مبتنی بر مطالعات علمی اجرا شود، می‌تواند به فرصتی برای بازآفرینی ساختار شهری، ارتقای کیفیت زندگی و حفاظت از منابع طبیعی تبدیل شود. بر همین اساس، پیشنهاد می‌شود اجرای مصوبه بلندمرتبه‌سازی در گیلان بر پایه یک نقشه راه مشخص و چندمرحله‌ای دنبال شود. مرحله نخست؛ تدوین طرح جامع توسعه عمودی پیش از صدور مجوزهای گسترده، لازم…

آنچه در ادامه می‌آید، صرفا پاسخ به چند پرسش نیست؛ بلکه حاصل سال‌ها تجربه در طراحی سازه، ارزیابی رفتار لرزه‌ای ساختمان‌ها، مطالعات ساختگاه و مشارکت در پروژه‌های عمرانی شمال کشور است. این یادداشت نه مخالفتی با بلندمرتبه‌سازی است و نه دفاعی بی‌قید و شرط از آن؛ بلکه تاکیدی است بر این اصل که توسعه شهری، زمانی ایمن و پایدار خواهد بود که بر پایه شناخت علمی زمین، طراحی دقیق و مسوولیت‌پذیری حرفه‌ای استوار باشد. در سال‌های اخیر، با طرح توسعه ساختمان‌های بلند در شهرهایی مانند رشت و بندرانزلی، این پرسش بیش از گذشته مطرح…

راه‌آهن رشت–آستارا برای قطارهای مسافری با سرعت ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت و برای قطارهای باری با سرعت ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت طراحی شده است. در این مسیر، یک تونل به طول یک‌هزار و ۹۶۰ متر، ۶۳ پل به مجموع طول ۴۱ کیلومتر و هشت ایستگاه شامل سه ایستگاه مسافری درجه دو و پنج ایستگاه مسافری درجه سه احداث خواهد شد. با بهره‌برداری از این خط، ظرفیت جابه‌جایی سالانه بار به ۱۵ میلیون تن خواهد رسید و اتصال شبکه ریلی ایران به جمهوری آذربایجان در مرز آستارا، گامی مهم در توسعه همکاری‌های اقتصادی و سیاسی دو کشور به شمار می‌رود. …

رشت و گیلان امروز به صحنه‌ای برای نمایش نوعی از قدرت و توسعه تبدیل شده‌اند؛ توسعه‌ای که بسیاری از الگوها و طرح‌های آن در دیگر نقاط ایران و حتی در تهران که زمانی می‌توان آن را «پایتخت باغ‌های ایران» دانست با چنین شدت و گستردگی چیزی جز ناترازی انرژی تخریب محیط زیست و ناپایداری نبوده. با این حال، همین الگوی توسعه از سوی نهادهای بالادستی، به‌عنوان نسخه‌ای واحد، به رشت و گیلان ابلاغ و تحمیل می‌شود. برای به ثمر نشستن این طرح‌ها از جمله بلندمرتبه سازی که به‌صورت رسمی از سوی دستگاه‌های بالادستی ابلاغ می‌شوند، شرکت‌های…

نظام برنامه‌ریزی و ساختار قانونی و اجرایی کشور طی دهه‌های متمادی به تدوین اصول و ضوابطی منجر شده است که بر اساس آن، مدیریت و اداره کشور با نقش‌آفرینی اشخاص حقیقی و حقوقی و در چارچوب قوانین، اقدام به اتخاذ تصمیم‌ها و رویکردهایی می‌کند؛ تصمیم‌هایی که آثار و پیامدهای آن‌ها تا درونی‌ترین لایه‌های زندگی شهروندان نفوذ کرده و آینده سرزمین را ترسیم می‌کند. در این میان، برخی مفاهیم و کلیدواژه‌ها همانند یک «مد» یا گرایش مقطعی در بازه‌های زمانی خاص به کانون توجه نظام قانون‌گذاری و اجرایی تبدیل می‌شوند. کارنامه این مفاهیم…

کتاب انقلاب‌هایی در کند و کاو توسعه نوشته‌ی رابرت چمبرز و ترجمه‌ی مهدی گنجیان یکی از مهم‌ترین آثار در حوزه‌ی مطالعات توسعه،  فقر، و روش‌های مشارکتی است. چمبرز در این اثر می‌خواهد یک تغییر اساسی در شیوه‌ی فهم و اجرای توسعه ایجاد کند. پیام مرکزی او این است که توسعه نباید از نگاه کارشناسان بیرونی و قدرتمندان تعریف شود، بلکه باید از تجربه، دانش، و اولویت‌های خود مردم فقیر و حاشیه‌نشین آغاز شود. او نشان می‌دهد که بسیاری از برنامه‌های توسعه، هرچند با نیت کمک به فقرا طراحی می‌شوند، در عمل چون بر پایه‌ی…

شهر را نمی‌توان تنها مجموعه‌ای از خیابان‌ها، ساختمان‌ها، پل‌ها و تاسیسات شهری دانست. شهر پیش از آنکه یک کالبد فیزیکی باشد، یک سازمان اجتماعی زنده است؛ موجودیتی پویا که حیات آن به کیفیت روابط اجتماعی، مشارکت شهروندان، کارآمدی نهادهای مدیریتی و توانایی آن در مواجهه با بحران‌ها وابسته است. در این نگاه، شهروندان صرفا ساکنان شهر نیستند، بلکه صاحبان، بازیگران و کنشگران اصلی آن به شمار می‌آیند. از همین منظر، مفهوم «تاب‌آوری شهری» به یکی از مهم‌ترین رویکردهای برنامه‌ریزی و مدیریت شهری در جهان تبدیل شده است؛ رویکردی که…

وقتی خبرها از پشت درهای بسته بیرون می‌زنند، یعنی تصمیمی در راه است که می‌تواند چهره یک شهر را برای همیشه تغییر دهد. برخی تصمیم‌ها، پیش از آن‌که ساخته شوند، نشانه‌های خود را در شیوه تصویب‌ آن بروز می‌دهند. زمانی که یک طرح شهری، پیش از آن‌که حتی فرصت ارائه پیدا کند. در کمتر از چند دقیقه به تصویب می‌رسد، باید نگران شد؛ نه از خودِ طرح، بلکه از مسیری که به این تصمیم ختم شده است. حالا زمزمه‌های بلندمرتبه‌سازی در رشت و برخی نقاط استان، دیگر صرفا یک شایعه نیست؛ طرحی که اگر جدی گرفته نشود، ممکن است پیش از آن‌که درباره‌…

برخی پروژه‌‌های شهری، صرفا سازه یا سرمایه‌گذاری صرف نیستند؛ آن‌ها به آینه‌ای تبدیل می‌شوند که نسبت مدیران با قانون را بازتاب می‌دهد. در این موارد، پرسش اصلی نه درباره پیشرفت فیزیکی کار و نه حتی بازگشت سرمایه، بلکه به قواعد حاکم بر شهر در مواجهه با پروژه‌‌های بزرگ است که آیا هم‌چنان پابرجا می‌مانند یا دچار تفسیر‌های منعطف می‌شوند؟ در سنوات اخیر، تجربه‌‌‌هایی در مدیریت شهری به دست آمده که نشان می‌دهد گاهی حل یک گره اجرایی به بهای باز شدن چند گره حقوقی منتهی می‌شود. پروژه‌‌‌هایی که سال‌ها متوقف مانده‌‌اند، با ورود…

بادها به بلندای سبز و کهن دیلمان که می‌رسند، ترانه‌خوان اندوه می‌شوند و آدمیان سر در گریبانِ غریبانه خویش راوی دردی عمیق می‌شوند که در زمین و زمان و جانشان ریشه دوانده است. آن‌ها دهان که باز می‌کنند از انفجارهای دهشتناکی سخن می‌گویند که ردشان بر پیکر کوه‌ها، تپه‌ها و خانه‌هاشان هویداست. آنان انگشتان لرزان خویش را بر ترک دیوارها می‌کشند و با هر غریو مهیب به کارخانه‌ای می‌اندیشند که آب و سنگ را می‌بلعد و کیسه‌های سیمان را روانه بازار می‌سازد. وقتی غول نیستی در مراتع مُرده تنوره می‌کشد، مردمک‌های لرزان در کاسه‌های…