آرشیو برچسب

جامعه

شهرِ شب

از دهه 70 این موضوع مطرح شد که تهران به ‌عنوان یک شهر چند میلیونی نمی‌تواند بخش بزرگی از ساعات خودش را تعطیل باشد. در دوران جنگ تحمیلی هشت ساله به دلایل امنیتی امکان چنین چیزی وجود نداشت؛ اما بعد از جنگ با آرامش به وجود آمده و عادی‌سازی زندگی روزمره این موضوع مطرح شد که فعالیت درشب چگونه باید باشد. بعد از 35 سال هنوز موضوع زندگی در شب به‌صورت تابو باقی‌مانده است. شهرسازان نیز مدام تلاش کردند که تصویر جامعه را نسبت به زندگی در شب تغییر بدهند. این‌که یک عده‌ای دورهم جمع بشوند، فاجعه‌ای اتفاق نخواهد افتاد.…

تقدم گفت‌وگو بر پیش‌نیازهای رفرم سیاسی

گفت‌وگوی مهمی در باره مسائل ایران از مراد ثقفی در اینستاگرام منتشر شده است. که در آن ثقفی بر ۵ نکته تاکید داشت. ۱- عجله کردن: بلای نیروهای سیاسی ایران برای رسیدن به کاروان تمدن است. ۲- جایگاه ملت: به عنوان موسس قوانین اساسی، اصل همیشگی و هر روزه است. ۳- تقدم تفاهم بین نیروهای سیاسی: الویت توافق بر سر پیش‌نیازهای حکمرانی بر رفراندوم. ۴- بازگشت به شرایط عادی: تداوم نظم اجتماعی، بخشش و همکاری بین مردم را تسهیل می‌کند. ۵- عدم بازگشت به اقتدارگرایی: به دلیل گسترش سواد و شهرنشینی. پس زمینه ذهنی و گفتمانی نیروی…

جنایت یک فرد، مکافات یک جامعه

تاریخ روایت رخدادها و تجربه‌های انسانیِ بازمانده از گذشته است؛ اما اهمیت تاریخ نه در بالیدن یا بیزاری جستن از آن بلکه در بازخوانی، فهم چرایی رویدادها، تصمیم‌ها و پیامدهایشان و پند گرفتن از آنهاست. «برواتی برای هر روز سگ‌جان شدن» به نویسندگی و کارگردانی صابر دل‌بینا، با انتخاب سرنوشت امیرکبیر به سراغ تاریخ می‌رود؛ اما نمایش در روایت یک واقعه متوقف نمی‌ماند. آنچه آن را از یک بازخوانی صرفا تاریخی فراتر می‌برد، پرداختن به مفهوم «جنایت و مکافات» در دو سطح فرد و جامعه و بازخوانی چرخه‌ای است که در آن، حذف اندیشه و…

غول گرانی، دیبای امید را درید

امید به زندگی در ایران به ۸۰ سال رسیده است.‌ وقتی هفته پیش در مراسم روز جهانی جمعیت از سوی مسئولی این خبر اعلام شد، شاید باید لبخند بر لب ما می‌نشاند، اما این روزها، اوضاع و احوال زندگی  برای بسیاری از مردم چنان است که دل و دماغ اندیشیدن به شاخص آماریِ نشان‌دهنده متوسط طول عمر در جامعه را ندارند. وقتی گذران زندگی چنان سخت است که پشتِ سر گذاشتن یک ماه یا برای بعضی‌ حتی یک روزِ دیگر، به‌سان بر زمین نهادن باری عظیم از گرده‌ای زخم خورده است، چگونه می‌توان به ۷۰ و ۸۰ سالگی فکر کرد. وقتی خواسته‌های آدمی محدود شود…

امنیت ملی از زیر زمین آغاز می‌شود

در هر جنگی، لحظه‌ای فرا می‌رسد که دولت‌ها ناچار می‌شوند میان اولویت‌ها انتخاب کنند. منابع محدود است، تهدیدها واقعی است و هر تصمیم، هزینه‌ای دارد. اما همین انتخاب‌هاست که نشان می‌دهد یک حکومت، امنیت را چگونه تعریف می‌کند؛ امنیت برای مردم یا امنیت برای ساختار قدرت؟ در روزهای اخیر، علی خضریان، نماینده تهران، در نشست با وزیر راه و شهرسازی پیشنهاد ساخت "شهرهای حکمرانی" در دل کوه برای حفاظت از مدیران و مسئولان در شرایط جنگی را مطرح کرد و هم‌زمان گفت که پروژه‌هایی مانند توسعه شبکه فاضلاب را می‌توان چند سال به تعویق…

صدای پای فقر

هر جامعه‌ای برای فقیرترین شهروندانش یک خط دفاع آخر دارد؛ جایی که حتی اگر گوشت، مرغ و میوه از سفره حذف شوند، هنوز بتوان با ساده‌ترین غذاها از گرسنگی گریخت. در ایران، سال‌ها این خط دفاع آخر نان، پنیر و تخم‌مرغ بود. سال‌ها در ادبیات اقتصادی ایران، نان، پنیر و تخم‌مرغ نماد حداقل معیشت بودند، پناهگاه امنی برای روزهای سخت، هرگاه گوشت از سفره حذف می‌شد، مرغ جای آن را می‌گرفت؛ اگر مرغ هم گران می‌شد، تخم‌مرغ و پنیر باقی می‌ماندند و اگر همه چیز از دسترس خارج می‌شد، هنوز نان بود. به همین دلیل، در فرهنگ عمومی ایرانیان،…

چرا انتخابات شوراها فراتر از یک صندوق رای است؟

بحران‌ها و تکانه‌های بزرگ امنیتی، صرفا عیار توان نظامی کشورها را محک نمی‌زنند؛ آن‌ها در لایه‌ای عمیق‌تر، میزان تاب‌آوری اجتماعی، عمق مشروعیت سیاسی و کیفیت رابطه میان حکومت و جامعه را عریان می‌کنند. در فضای پسابحران، حیاتی‌ترین پرسش پیش‌روی هر نظام سیاسی یک چیز است و آن شکاف‌های ایجادشده، فرسایش اعتماد عمومی و فاصله میان نهادهای قدرت است و اینکه بدنه جامعه را چگونه می‌توان ترمیم کرد؟ در چنین اتمسفری، سخن گفتن از اصلاحات درونی و بازنگری در شیوه‌های حکمرانی، نه یک ژست جناحی یا لوکس، بلکه یک ضرورتِ بیولوژیک برای…

سازو کار بقا در جنگ

در روزهای نخست جنگ، از دلشوره‌ها و نگرانی‌هایم که می‌گفتم، تقریبا همه دوستان و آشنایانم توصیه می‌کردند؛ «اخباررو دنبال نکن». رطب می‌خوردند و منع‌ رطب می‌کردند، رطب تلخ خورده‌ای؟ سعی می‌کردم به توصیه‌شان عمل کنم، اما نمی‌شد؛ انگار آسیب بی‌خبری در نظرم بیشتر می‌نمود. به نظر می‌رسید هیچ کاری جز پی‌گیری خبرها ندارم. خواسته و ناخواسته یک خبر را چندین بار می‌شنیدم و می‌خواندم، نه فقط از کانال‌های خبری، که از دهان دیگران هم. اطرافیانم خبرهایی که شنیده بودند و می‌دانستند دیگران هم شنیده‌اند را بازگو می‌کردند. آن‌هایی که…

بوکس در هنر

بوکسور؛ نمایشی که از دریچه ظریف و پرکشش هنر، به سراغِ رشته‌ای رفته است در نگاه نخست، شاید تنها با واژگانی چون قدرت و تقابل گره خورده باشد، اما در عمق، مدرسه‌ای برای زندگی و آیینی برای شناختِ خویشتن است. بسیاری از مردم، بوکس را تنها در مشت‌ها، رقصِ پاها و ضرباتِ سنگین روی رینگ می‌بینند؛ اما آنان که این ورزش را در کوره تجربه آزموده‌اند، نیک می‌دانند که بوکس، فراتر از یک رقابت جسمانی، علمِ ایستادن و هنرِ نباختن است. بوکس، پیش از آن‌که نبرد با حریف باشد، نبرد با خویشتن، با ترس‌ها، با تردیدها و با…

فوتبال، ورزشی شهری است

فوتبال، ورزشی شهری است. شهر به‌معنای مدرن کلمه؛ از جنبه اجتماعی، گسترش و رشد شهرهای بزرگ، از عوامل بنیادی تقویت این ورزش به شمار می‌رود. فوتبال، خصوصیاتی را در میان جوانان تقویت می‌کند که بیش‌تر لازمه زندگی مدرن و شهری است. سرعت، قدرت، اعتماد به نفس، انضباط، همکاری جمعی و گروهی و کوشش در عین رقابت، پرهیز از درگیری مستقیم، بازی زیر نظر یک داور؛ این‌که چگونه می‌توان سرعت داشت، بدون این‌که با حریف برخورد کرد. این ویژگی‌ها را در ورزش‌های رزمی دیده نمی‌شود. فوتبال و ورزش‌های توپی بیش‌ترین قرابت و همخوانی…